V SA/Wa 1425/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu B. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... marca 2013 r. Nr ... w przedmiocie rozłożenia na raty należności pieniężnej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z ... maja 2013 r. Powiat B. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia ... marca 2013 r. nr ... w przedmiocie rozłożenia zapłaty nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości ... zł na 33 raty miesięczne płatne w terminie do 20 dnia każdego miesiąca. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż wykonując postanowienia wynikające z zaskarżonej decyzji przystąpiono do określonego w decyzji harmonogramu spłat. W tym celu Powiat B. ograniczył planowane bieżące wydatki budżetowe do minimum tj. do poziomu poniżej wydatków bieżących wykonanych w roku 2010. Tak znaczne oszczędności wiążą się z reorganizacją jednostek organizacyjnych Powiatu oraz maksymalnym ograniczeniem szeregu wykonywanych zadań. Mimo podjętych ww. działań Powiat nie jest w stanie zbilansować prognozowanych dochodów bieżących z planowanymi wydatkami bieżącymi uwzględniającymi określoną w zaskarżonej decyzji spłatę w poszczególnych latach. Próba finansowania brakującej kwoty przychodami z tytułu kredytów bankowych czy emisji obligacji spotkała się z negatywną opinią Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. już na etapie projektu budżetu Powiatu B. na 2013 rok. Kolejne ograniczenia planowanych wydatków bieżących wiązałyby się z zaprzestaniem wykonywania licznych zadań przypisanych do realizacji ustawami, a nawet likwidacją jednostek organizacyjnych powołanych do ich wykonywania. Ponadto wskazano, iż ustawa o finansach publicznych uniemożliwia sfinansowanie nienależnie pobranej subwencji ze środków uzyskanych z kredytów bankowych. Powiat jest zobligowany do jej finansowania wyłącznie z uzyskiwanych dochodów bieżących, których podstawowym źródłem jest subwencja ogólna, w tym część oświatowa. Biorąc pod uwagę fakt, iż liczba dzieci w jednostkach oświatowych Powiatu maleje z roku na rok również dochody Powiatu z części oświatowej subwencji ogólnej będą coraz niższe. Wskazany w decyzji okres spłat już w roku bieżącym uniemożliwi regulowanie zobowiązań głównie z tytułu wynagrodzeń, składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczek na podatek dochodowy oraz obligatoryjnych opłat związanych z wykonywaniem zadań własnych i zleconych Powiatu. Zdaniem Skarżącego realizacja zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia i negatywne skutki dla Powiatu, jak również stoi w sprzeczności z wykonywaniem przez Powiat ustawowo przypisanych do realizacji zadań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Wniosek Powiatu B. zasługuje na uwzględnienie. Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku Skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżoną decyzją z dnia ... marca 2013 r. Minister Finansów uchylił decyzję własną z dnia ... września 2012 r. i orzekł o rozłożeniu kwoty zobowiązania z tytułu zwrotu nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2009-2011 w wysokości ... zł na 33 raty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (v. postanowienie z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11) gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Powyższe zasady dotyczą również innych jednostek samorządu terytorialnego, w tym powiatów. Wskazać należy, iż środki pochodzące z oświatowej subwencji ogólnej za lata 2009-2011 zostały rozdysponowane (zgodnie z przyjętymi założeniami budżetowymi Powiatu B.) i uregulowanie ich przez Powiat może wpłynąć na jego kolejny budżet. W ocenie Sądu obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach powiatu, konieczność ograniczenia kolejnych wydatków. Powyższe mogłoby spowodować konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji powiatu, jak również likwidację jednostek organizacyjnych Powiatu. Zatem zasadnym jest wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. Sąd doszedł do przekonania, że przytoczone wyżej okoliczności w wystarczającym stopniu uprawdopodobniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.