V SA/Wa 1428/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia ... maja 2011 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 22 września 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia ... października 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 22 września 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, iż prosi o ponowne przeanalizowanie jego wniosku o umorzenie wskazując, iż odmowa umorzenia nie została uzasadniona ani jednym zdaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie z 22 września 2011 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany od początku. W tym miejscu wskazać należy, iż w sprzeciwie Skarżący podniósł wyłącznie, iż Sąd nie zajął się w ogóle sprawą umorzenia należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego i nie uzasadnił swego stanowiska. Wyjaśnić zatem należy, iż postępowanie prowadzone na wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem wpadkowym, które kończy się wydaniem orzeczenia wyłącznie w przedmiocie prawa pomocy. Po zakończeniu tego postępowania sprawa ze skargi na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie odmowy umorzenia należności zostanie rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu jawnym. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy S. O. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia Skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a podstawą utrzymania małżonków są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości ... zł. Małżonkowie nie posiadają majątku, w tym nieruchomości, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Mieszkają w mieszkaniu syna. Skarżący wymienił ponoszone wydatki miesięczne, w tym: opłata za energię elektryczną (... zł), gaz (... zł), RTV (... zł), telefon (... zł), lekarstwa (... zł) oraz opał na zimę - ... zł. Dodał, że stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy zawodowej i prowadzenie firmy stanowiącej w pewnym okresie podstawę utrzymania jego rodziny. Skarżący – na wezwanie - nadesłał do Sądu kopie zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-36L i PIT-37) oraz informację o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2010, fakturę zakupu usługi rehabilitacyjnej (... zł), rachunek za opał (... zł), odcinek emerytury – własny oraz żony. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy podkreślić trzeba, iż prawo to stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na uwadze powołane regulacje prawne, jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy, poprzez jej zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez Skarżącego podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi dochód z emerytury w łącznej wysokości ... zł. Zgodnie z nadesłanymi odcinkami emerytury Skarżący otrzymuje z tego tytułu ... zł, a jego żona – ... zł. Małżonkowie nie posiadają majątku, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Zajmują mieszkanie syna, ale nie prowadzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Ponoszą koszty eksploatacji tego lokalu (zgodnie z oświadczeniem ... zł oraz opłata za opał na zimę). Istotne wydatki stanowią również koszty leczenia, zakup leków, przy czym Skarżący oświadczył, że nie kupuje wszystkich przepisanych leków ze względów finansowych. Mając na uwadze, że po odliczeniu od miesięcznych dochodów kwoty z tytułu eksploatacji mieszkania (bez opału i żywności) oraz innych wskazanych wydatków małżonkowie dysponują kwotą około ... zł, zasadne jest przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.