V SA/Wa 1429/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla gospodarstwa niskotowarowego; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. J. O. wnosząc skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2011r. wystąpił z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF z 21 lipca 2011r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i dwójką dorosłych dzieci. Wyjaśnił, że posiadane gospodarstwo przekazał synowi, u którego obecnie mieszka. Oświadczył, iż utrzymuje się ze świadczeń rentowych swojego w wysokości 640 złotych i żony w wysokości 730 złotych oraz z dochodów z gospodarstwa rolnego syna o powierzchni 6,25 ha w wysokości 400 złotych miesięcznie. Wyjaśnił, że żona i syn zaciągnęli kredyt w banku, które obecnie spłacają. Oświadczył, że żona jest osobą schorowaną wymagającą leczenia, natomiast córka jest osobą bezrobotną i obecnie poszukuje pracy. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 2 sierpnia 2011r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 23 sierpnia 2011r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym m.in. wskazał, że ponosi następujące wydatki: wyżywienie – 1100 złotych, ubrania – 500 złotych, energia elektryczna - 220 złotych, telefon – 70 złotych. Wyjaśnił, że gospodarstwo rolne przekazał synowi oraz, że w gospodarstwie tym pomaga również jego dorosła córka. Oświadczył, że nie posiadają oszczędności pieniężnych, lokat, ani przedmiotów wartościowych, nie otrzymują również pomocy finansowej. Podał, że syn otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych w łącznej wysokości 5850,29 złotych oraz, że skarżący wraz z żoną posiada dwa kredytu w banku na kwotę 4.052 złotych. Do pisma skarżący załączył m.in. pierwsze strony decyzji przyznających dopłaty do gruntów rolnych, dwa wyciągi z rachunków bankowych z saldem 3 złote oraz 10,85 złotych, zaświadczenia z banku wskazujące posiadane kredyty i rachunki bankowe, decyzję o ustaleniu zobowiązania pieniężnego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i zwolnienia od kosztów sądowych. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację majątkową, oraz dochody. Dochód uzyskiwany ze świadczeń rentowych oraz gospodarstwa rolnego syna, po uwzględnieniu koniecznych wydatków czteroosobowej rodziny, pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący wraz z rodziną nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.