V SA/Wa 1430/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-18

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać odmówiony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) podlega odmowie, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej, mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie ma obowiązku udowadniania, że strona posiada środki na pokrycie kosztów.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała posiadanie nieruchomości rolnej, domu, ciągnika i innych nieruchomości, a dochód z gospodarstwa rolnego określiła na 1.500 zł. Sąd uznał oświadczenie za niewystarczające i wezwał stronę do złożenia dodatkowych dokumentów. Strona odebrała wezwanie, uiściła wpis sądowy w wysokości 200 zł, ale nie odpowiedziała na wezwanie. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...)kwietnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: odmówić A. R.przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy A. R. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 10,40 ha, dom o powierzchni 80 m.kw., ciągnik rolniczy oraz inne nieruchomości (stodoła, budynek inwentarski, budynek gospodarczy). Podstawą utrzymania rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 1.500 zł. Uzasadniając wniosek oświadczył, że dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, uwzględniając poniesione koszty i nakłady na produkcje rolną z trudem wystarczają na bieżące utrzymanie. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego Skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Wezwanie Skarżący odebrał w dniu 11 lipca 2014 r. W dniu 17 lipca 2014 r. uiścił wpis sądowy w wysokości 200 zł i nie odpowiedział na wezwanie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Referendarz sądowy ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy Strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie Skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie złożył dodatkowych dokumentów. Brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Nadmienić ponadto należy, że Skarżący w dniu 17 lipca 2014 r. zapłacił wpis sądowy w kwocie 200 zł. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło