V SA/Wa 1430/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej przez A. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. 04. 2014r. nr [...]. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] marca 2008r. A. R. (dalej: Strona, Wnioskodawca, Skarżący) złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom’’. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał wnioskowaną pomoc finansową w wysokości 50.000 zł z zastrzeżeniem spełnienia warunków. W dniu [...] września 2008r. Do Oddziału wpłynął wniosek o płatność złożony przez Stronę. Uznano go za kompletny i poprawny, a pomoc została wypłacona w dniu 12 listopada 2008r. na konto wskazane przez Wnioskodawcę. W wyniku przeprowadzonego postepowania ustalono, że Wnioskodawca od 2007r. nie zgłaszał do płatności bezpośrednich działek ewidencyjnych o numerach: 256, 105, 164, 165, 199, 210, 246, 296, 323, 376, 423 położonych w obrębie Z., gmina W., pow. L., woj. [...]. W dniu 22 pażdziernika i 21 listopada 2012r. zostały przeprowadzone w gospodarstwie Strony kontrole na miejscu. W ich wyniku ustalono, że działki ewidencyjne nr 26, 107, 132, 423, 45, 134 znajdują się na terenach podmokłych, a roślinność na nich występująca, tj. trzciny, wysokie trawy, świadczy o tym, że teren ten nie jest użytkowany rolniczo od kilku lat. Ponadto ustalono, ze na działkach ewidencyjnych nr 105, 376, 210 – o łącznej powierzchni 4,15 występuje las. W dniu 28 grudnia 2012r. Strona złożyła prośbę o zmianę biznesplanu. Dyrektor [...] OR ARiMR w dniu [...] lutego 2013r. wydał decyzję o braku zgody na zmianę biznesplanu. W dniu 16 sierpnia 2013r Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom na kwotę 50.000zł. Od w. wym. decyzji A. R. złożył odwołanie. W dniu [...] listopada 2013r. Dyrektor [...] OR ARiMR wznowił z urzędu postepowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2008r nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom’’. Następnie Dyrektor w dniu [...] stycznia 22014r. wydał decyzję [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa. W wyniku złożonego przez Stronę odwołania, po ponownym rozpoznaniu sprawy, została wydana decyzja z dnia [...]. 04. 2014r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że działki ewidencyjne nr 26, 107, 132, 423, 45, 134 znajdują się na terenach podmokłych, a roślinność na nich występująca, tj. trzciny, wysokie trawy, świadczy o tym, że teren ten nie jest użytkowany rolniczo od kilku lat. Nie występują tu nagłe, niespodziewane zalania, bądź intensywne opady, których rolnik nie był w stanie przewidzieć. Ponadto wskazano, iż na działkach ewidencyjnych nr 105, 376, 210 - o łącznej powierzchni 2,27 ha występuje regularny las i wyłączenie tych gruntów z użytkowania rolniczego miało miejsce przed złożeniem przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy. Reasumując, organ stwierdził, ze działki ewidencyjne nr 26, 105, 107, 132, 423, 45, 134, 376, 210 nie są użytkami rolnymi i nie są użytkowane rolniczo. Ta okoliczność jest nowa i nie była znana w chwili wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2008r o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom’’. Organ zacytował przepisy § 2 ust. 1 pkt 1 lit a tiret 1, § 3 ust. 1 ust. 3 i ust. 5, § 15 ust. 3, § 26a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014r. poz. 201), dalej: rozporządzenie. Stwierdził, że wiedza uzyskana w kontroli ex post wskazuje, że okoliczności dotyczące użytkowania przedmiotowych działek stanowią nowe okoliczności w sprawie, o których organ nie wiedział w dniu wydawania decyzji o przyznaniu pomocy. W związku z ujawnieniem się nowych okoliczności w sprawie, zasadne, zdaniem organu było wznowienie postępowania w tej sprawie, jednakże z uwagi na upływ 5 lat od dnia wydania decyzji, nie było możliwości jej uchylenia oraz odmowy przyznania pomocy , organ ograniczył się do stwierdzenia, ze decyzja z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] była wydana z naruszeniem prawa. Powołał się przy tym na przepis art. 151 § 2 k.p.a. Ponadto Prezes ARiMR podniósł, ze w dniu doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, Wnioskodawca miał obowiązek posiadania użytków rolnych o powierzchni 9,91 ha. W skardze od powyższej decyzji, A. R. zarzucił jej naruszenie przepisów postepowania, w szczególności art. 7, 77§ 1, 80 k.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 21 ust. 1, 2, 3, 4 ustawy z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64,poz. 427) – poprzez nieudzielenie skarżącemu przez ARiMR niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych w przedmiotowej sprawie. Rozwijając powyższe zarzuty, Skarżący podkreślił, że nabył gospodarstwo rolne o pow. całkowitej 10.60 ha i pow. użytków rolnych 9,91 ha. W okresie zimowym, więc określenie stanu działek dla niego – młodego rolnika- było trudne, a podczas śnieżnej zimy – niemożliwe. W okresie nabywania działek zdał się na Operat Szacunkowy dot. wartości rynkowej przedmiotowych nieruchomości sporządzony w dniu 14 lutego 2007r przez rzeczoznawcę majątkowego T. M. kilkanaście dni przed nabyciem przedmiotowego gospodarstwa. Nikt go nie poinformował o zdarzających się podtopieniach działek. Ponadto A. R. wskazał, ze wspólnie z rodziną starał się doprowadzić wiosną grunty rolne do dobrej kultury rolnej, ale stan części działek uniemożliwiał prowadzenie na nich zadeklarowanej produkcji rolnej zgodnie z założeniami przyjętymi w biznes planie. Poinformował, ze za otrzymane pieniądze nabył opryskiwacz, planował rozwój gospodarstwa pozyskując dodatkowe grunty poprzez ich dzierżawę oraz darowiznę od rodziców. Uzupełnił tez wykształcenie, uzyskując tytuł technika agrobiznesu. O zmianach założeń do planu rozwoju gospodarstwa informował na piśmie i ustnie pracowników Agencji. Jedynym rozwiązaniem aby wywiązać się z przyjętych zobowiązań jak uznał Skarżący, była umowa dzierżawy gruntów w M. i K. z dnia [...].09. 2011r. Zarzucił organowi, iż pominął on w ustaleniach grunty położone na terenie woj. [...], które z gruntami rolnymi w dobrej kulturze rolnej położonymi na terenie woj. [...] , dają łączną powierzchnię 14,42 ha pow. Działek ewidencyjnych i 10,40 ha powierzchni użytków rolnych. Tak wiec jego zdaniem, wypełnił swoje zobowiązania. W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił raz jeszcze, iż Skarżący zadeklarował minimalną powierzchnię, to jest 9,91 ha, tymczasem podczas kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia wynosi 6,3 ha. Wskazał, że Wnioskodawca miał wiedzę o okresowych podtopieniach i zalaniach już w dniu składania wniosku, czego potwierdzeniem jest fakt, ze w 2007r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności ONW tylko do części działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania tj. do działek nr 26, 105, 132, 164, 165, 199, 210, 246, 296, 323, 376, 423. W latach 2008 i 2009 Skarżący dodatkowo zgłosił do płatności bezpośrednich dz. Nr 132. Pozostałych działek nie zgłaszał, a , co wynika z kontroli krzyżowej w latach 2007- 2009 dopłaty do działek ewidencyjnych nr 164, 165, 199 pobierał inny producent rolny., który zwrócił uzyskane dopłaty za rok 2009. Nadto organ podniósł, ze Skarżący składając wniosek składał podpis pod oświadczeniem, ze znane mu są zasady przyznawania płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W powyższym kontekście należy stwierdzić, że skarga jest zasadna. Zaznaczyć należy, iż kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie przepisu art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dla przypomnienia, Sąd wskazuje, że art. 151 § 2 k.p.a. stanowi : ,,W przypadku gdy w wyniku wznowienia postepowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.’’ Z przepisu art. 146 k.p.a. wynika, że uchylenie decyzji z przyczyn okreslonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Tutaj mamy do czynienia właśnie z taka sytuacją, gdyż dotyczy ona decyzji o przyznaniu pomocy z dnia 30 kwietnia 2008r. W niniejszej sprawie organ stwierdził, iż Beneficjent A. R. w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy nie spełnił warunku dotyczącego posiadania gospodarstwa o powierzchni nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju (9,91 ha), co oznacza, iż pomoc nie mogła być przyznana. Sąd zauważa, iż Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu ,,Ułatwiania startu młodym rolnikom" w dniu 03.03. 2008r. do tego samego organu, który wydał decyzję jako organ I instancji w niniejszej sprawie, to jest do Dyrektora OR ARiMR w L. Wówczas to, przed wydaniem decyzji o przyznaniu wnioskowanej pomocy, organ ten powinien dokonać weryfikacji danych zawartych we wniosku. Sam organ stwierdził, iż Skarżący miał wiedzę o podtopieniach i zalaniach działek czego potwierdzeniem jest fakt, ze w 2007r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności ONW tylko do części działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania tj. do działek nr 26, 105, 132, 164, 165, 199, 210, 246, 296, 323, 376, 423. Skoro taka sytuacja zaistniał wcześniej, organ z urzędu powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe z dokumentów, którymi dysponował przed rozpatrzeniem wniosku z dnia [...].03. 2008r. Dopiero kontrole dokonane w dniu [...].10. 2012r i [...].11. 2012r dały organowi wiedzę o nieprawidłowościach, co w konsekwencji skutkowało wydaniem w dniu [...].11. 2013r. postanowienia o wznowieniu postepowania z urzędu. Postepowanie wznowieniowe jest postepowaniem nadzwyczajnym. Wznowienie postepowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest uzasadnione w sytuacji, gdy nowe okoliczności faktyczne i dowody o których mowa w tym przepisie, nie były znane organowi wydającemu decyzje. Nie można uznać za nowe, a zatem nieznane organowi, dowodów, którymi organ dysponował, lecz z którymi się nie zapoznał albo które niewłaściwie ocenił (por. wyrok NSA z 9.4. 2001r V SA 1831/00). W niniejszej sprawie organ dysponował wiedzą, ze część działek nie jest uzytkowana rolniczo, jednakże w wyniku zaniedbania w gromadzeniu materiału dowodowego, przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie pomocy w ramach ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom’’, wydał decyzję pozytywną i przyznał Skarżącemu pomoc. WSA nie może zaakceptować sytuacji, w której błędy i niedociągnięcia organu są naprawiane poprzez sięgniecie do instytucji wznowienia postępowania i w wyniku tego, wydania decyzji z dnia [...].01. 2014r i z dnia [...].04. 2014r. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a..