V SA/Wa 1432/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności do udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez skarżącego M. B. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym; M. B., obywatel A., w dniu [...] września 2008r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w związku z nielegalnym pobytem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2008r. cudzoziemiec został umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. P. w celu wydalenia. Przebywając w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. P. w celu wydalenia, w dniu [...] listopada 2008r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W uzasadnieniu wniosku wskazał na obawy przed powrotem do kraju, z uwagi na rządzącą w A. "mafię rządową" oraz opozycyjne partie religijne lub polityczne mogące zażądać współpracy. Cudzoziemiec wyjaśnił, iż nie chce współpracować i z tego powodu obawia się, że mógłby zostać zabity. Chce zostać w Polsce, ponieważ ma żonę i córkę. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania M. B. statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967r. (Dz.U. z 1991r. Nr 119 poz. 515 i 517), a także odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nie udzielić zgody na pobyt, tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powołując się na art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium. Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009r. Nr 189, poz. 1472). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że cudzoziemiec nie podał wiarygodnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu odwołania M. B. postanowiła w dniu [...] marca 2010r. decyzją nr [...] utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o dokładne przeanalizowanie jego sprawy. W motywach skargi przedstawił okoliczności uprzednio prezentowane w postępowaniu administracyjnym. Skarżący nie wskazał na naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego i procesowego. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 3 ustawy prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi: 1/ ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub 2/ być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, cudzoziemiec - składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy – oświadczył, iż obawia się powrotu do kraju, z uwagi na rządzącą w A. "mafię rządową" oraz opozycyjne partie religijne lub polityczne, mogące zażądać współpracy. Cudzoziemiec wyjaśnił, iż nie chce współpracować z żadnym ugrupowaniem i z tego powodu obawia się, że mógłby zostać zabity. Chce zostać w Polsce, ponieważ ma żonę i córkę. Z dodatkowych informacji zawartych we wniosku wynika, że M. B. nigdy nie był zatrzymany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Nie zadeklarował również przynależności do jakiejkolwiek organizacji o charakterze politycznym, religijnym bądź etnicznym. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywa od 1996r. Przyjechał w celach turystycznych. Z kraju pochodzenia wyjechał legalnie na podstawie paszportu zagranicznego. W trakcie przesłuchania cudzoziemiec zeznał, że złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy po 12 latach pobytu w Polsce, ponieważ bał się deportacji. Obawia się powrotu do kraju pochodzenia, z uwagi na trwający tam konflikt pomiędzy władzami a muzułmańskimi fanatykami. Zdaniem cudzoziemca jego życie mogłoby być zagrożone z powodu kilkunastoletniego pobytu zagranicą. Niewątpliwie w świetle brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP kwestią kluczową jest obawa przed prześladowaniem. Jednak zgodnie z orzecznictwem obawa prześladowania musi mieć charakter uzasadniony. Uchodźcą jest osoba, która żywi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem. Nie wystarcza zatem subiektywne przekonanie o stanie zagrożenia, gdyż przekonanie musi być uzasadnione sytuacją obiektywną. Ubiegający się o status uchodźcy powinien wykazać, że powrót do kraju pochodzenia może narazić go na prześladowania. Ponadto przesłanki do nadania statusu uchodźcy, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia. W ocenie Sądu, trafnie uznały organy obu instancji, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że skarżący jest narażony na prześladowania w rozumieniu cyt. ustawy; nie istnieje też ryzyko obawy o naruszenie praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Skarżący nie wykazał bowiem żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie, lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Ze złożonych zeznań nie wynika, by władze państwowe represjonowały cudzoziemca lub podejmowały inne, wymierzone bezpośrednio w niego szykany na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Z materiału dowodowego nie wynika, aby cudzoziemiec był obiektem jakiegokolwiek zainteresowania władz kraju pochodzenia, nie dał też do tego żadnego powodu. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1/ orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2/ tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3/ poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. W ocenie Sądu, Rada do Spraw Uchodźców prawidłowo uznała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do objęcia skarżącego ochroną subsydiarną. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. i pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a. Organy administracji państwowej zobowiązane są zatem do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Organ opiera się w tej kwestii na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Organy obu instancji odniosły się do tej kwestii i stwierdziły, że w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność wyrażenia zgody na pobyt tolerowany. Sąd pogląd ten podziela. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia cudzoziemiec będzie narażony na prześladowanie czy innego rodzaju represje. M. B. nie wskazał przesłanek znalezienia się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1, czy 1a cytowanej ustawy w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950r. Żywione przez cudzoziemca obawy, szczególnie w świetle jego zeznań, można jedynie rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone faktami opartymi na materiałach dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie. Organy obu instancji prawidłowo oceniły również sytuacje rodzinną cudzoziemca, pod kątem obowiązku ochrony życia rodzinnego. Cudzoziemiec wskazywał, że w Polsce mieszkał z obywatelką polską, z którą zawarł związek małżeński według prawa muzułmańskiego i ma córkę. Do kwestii tej szeroko odniósł się organ I instancji, wskazując na prawne możliwości wyjazdu do A. Polki pozostającej w związku nieformalnym z obywatelem A. oraz ich dziecka. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo uznał, a pogląd ten podzieliła Rada do Spraw Uchodxców, że istnieją instrumenty prawne gwarantujące pobyt cudzoziemca na terytorium RP (zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony) jak również jego partnerki i ich dziecka na terytorium A. Ponadto, we wrześniu 2009 roku skarżacy poinformował, że żona i córka opuściły go i stracił dom, rodzinę i reputację Reasumując, w ocenie Sądu, postępowanie w sprawie wniosku M. B. o nadanie statusu uchodźcy zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego są spójne, trafne i zgodne z zasadami logiki. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas przeprowadzonego wywiadu skarżący nie przytoczył takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu go, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. O nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju pochodzenia. Tym bardziej, że skarżący opuścił kraj pochodzenia legalnie na podstawie paszportu. Trafnie organy wskazały, iż wystąpienie z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy po wieloletnim, nielegalnym pobycie w Polsce i po umieszczeniu w Ośrodku Strzeżonym w celu wydalenia, pozwala na domniemanie, że złożenie wniosku miało na celu jedynie opóźnienie realizacji decyzji o wydaleniu. Decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej k.p.a.) - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art.80 k.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę jako niezasadną.