V SA/Wa 1438/08

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na dofinansowanie projektu ze środków Unii Europejskiej; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2008r. K. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący wskazał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z rodzicami i dwojgiem pełnoletniego rodzeństwa. Podał także, iż jest właścicielem domu o pow. 81 m², nieruchomości rolnej o pow.12,08 ha, budynków gospodarczych oraz współwłaścicielem sprzętu rolniczego i samochodu. Oświadczył, iż utrzymuje się z dochodów gospodarstwa rolnego w wysokości 600 złotych miesięcznie oraz dochodów ojca z tytułu renty strukturalnej w wysokości 1654 złotych. Wyjaśnił także, że siostra studiuje poza miejscem zamieszkania, natomiast brat nie posiada pracy. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2008r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 4 lipca 2008 r. skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż otrzymuje dopłaty bezpośrednie w wysokości 6.425,46 złotych. Ponadto wyjaśnił, że nie prowadzi wynajmu sprzętu gospodarstwa rolnego ani też zarówno on jak i członkowie jego rodziny nie uzyskują innych dochodów poza dochodami z gospodarstwa rolnego i rentą ojca. Miesięcznie ponosi wydatki w wysokości ok. 4000 złotych. Dodatkowo oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 20.000 złotych. Do pisma skarżący załączył m.in. wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień 3 czerwca 2008r. w wysokości 8.304,58 złotych, zaświadczenie Urzędu Gminy z dnia 13 czerwca 2008r. wskazujące, że dochód z gospodarstwa rolnego z 1 ha przeliczeniowego w ww. gospodarstwie rolnym wynosi 15 571,19 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi stanowi, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), kwotę 200 złotych. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości 20.000 złotych. Wysokość tej kwoty nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci wpisu sądowego nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Dodać wypada, iż wielokrotnie już podniesiono w orzecznictwie, że strona, dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie ponad 20.000 złotych, to przeznaczenie ich części na wpis sądowy od skargi, nie spowodowałoby uszczerbku dla koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.