V SA/Wa 1439/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób należyty, zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Przedstawione przez nią informacje były pobieżne, lakoniczne i niepoparte dokumentami, co uniemożliwiło sądowi ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych w stosunku do obciążeń finansowych postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewykazanie przez skarżącą stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca wniosła sprzeciw, podając, że jest emerytką z niskim dochodem i ponosi wydatki na leki. Sąd rozpatrzył sprawę po sprzeciwie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Postanowieniem z 12 września 2012r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił H. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawczyni nie wykazała, że ustawowe przesłanki uprawniające ją do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jej osoby. Na przyjęcie takiego stanowiska miał wpływ, jak podkreślił referendarz sądowy fakt, iż skarżąca nie wykonała należycie zarządzenia z 8 sierpnia 2012r. zobowiązującego ją do szczegółowego przedstawienia stanu majątkowego i swoich możliwości płatniczych. Co z kolei, jak wskazał autor postanowienia uniemożliwia porównanie wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawczyni powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi.
Pismem z 25 września 2012r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 12 września 2012r. W uzasadnieniu sprzeciwu jej autorka podała, że jest biedną emerytką, której zasiłek wynosi [...] złotych miesięcznie, co nie starcza na utrzymanie. Wskazała na konieczność zakupu leków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 12 września 2012r. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia.
Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącej w sprawie przyznania jej wnioskowanej pomocy prawnej.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Dochód skarżącej, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi ok. [...] zł. miesięcznie.
W tym miejscu należałoby uwzględnić wydatki skarżącej związane z utrzymaniem się np. wyżywienie, ubranie, mieszkanie, jednak w tym zakresie skarżąca nie przedstawiła żadnych informacji, ani dokumentów, oprócz lakonicznej wzmianki w treści sprzeciwu, że "(...) nie starcza mi na utrzymanie się (...) trzeba wykupywać lekarstwa". Skarżąca nie wykazała, zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać należy, że prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły.
Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie.
Natomiast przedstawione przez skarżącą informacje - pobieżne i lakoniczne, bez poparcia ich stosownymi dokumentami - nie dają podstaw do twierdzenia, iż nie posiada ona środków na pokrycie kosztów udziału w postępowaniu przed sądem.
Sąd w takiej sytuacji nie jest uprawniony do pokrycia kosztów sądowych ze środków państwowych, wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło