V SA/Wa 1439/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-27
Skład orzekający: Andrzej Kania, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Finansów zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy zawyżenie wynikało z nieprawidłowości w wykazywaniu uczniów w systemie informacji oświatowej (klasy sportowe, uczniowie pochodzenia romskiego)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Finansów o zwrocie nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej jest zgodna z prawem. Ustalenia faktyczne dotyczące nieprawidłowości w wykazywaniu uczniów (klasy sportowe niespełniające wymogów liczebności, brak dodatkowych zajęć dla uczniów romskich) znalazły oparcie w materiale dowodowym i kontroli skarbowej. Nieprawidłowości te skutkowały zawyżeniem subwencji, co uzasadniało zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.Stan faktyczny
Miasto N.T. zostało zobowiązane przez Ministra Finansów do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. z powodu zawyżenia subwencji. Zawyżenie wynikało z nieprawidłowości w wykazywaniu uczniów w systemie informacji oświatowej: wykazano 43 uczniów jako uczniów oddziałów sportowych mimo niespełnienia wymogów liczebności, a także nie prowadzono dodatkowych zajęć dla 11 uczniów pochodzenia romskiego. Miasto wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.
W związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wobec Miasta N.T. w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2014 r., w szczególności prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r., Dyrektor Kontroli Skarbowej w [...] - przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. - przekazał wynik kontroli z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] .
W wyniku kontroli ustalono, że Miasto N.T. otrzymało część oświatową subwencji ogólnej na rok 2014 zawyżoną wskutek nieprawidłowości popełnionych przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej, według stanu nadzień 30 września 2013 r., przez: Gimnazjum Nr 2 im. K., Szkołę Podstawową Nr 11 im. Ż., Szkołę Podstawową Nr 2 im. M. w N.T..
Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. - dalej: "k.p.a."), Miasto N.T. zostało powiadomione przez Ministra Finansów o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] zobowiązał Miasto N.T. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 142.545,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stosownie do art 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 513 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1453), dalej: "u.d.j.s.t.", Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. poz. 1687).
Minister Finansów poddał badaniu prawidłowość naliczenia uzyskanej przez Miasto N.T. na rok 2014 części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2014, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014. Algorytm podziału części subwencji oświatowej określony w ww. rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. dzielił subwencję pomiędzy poszczególne jednostki samorządu terytorialnego poprzez zastosowane zobiektywizowanych kryteriów w postaci wag przeliczeniowych (P1 – P45). Służyły one wyłącznie do zróżnicowania wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego ze względu na różnorodność zadań prowadzonych bądź dotowanych przez samorządy.
Organ administracji podkreślił, iż sprawdzeniu w szczególności podlegało czy uczniowie oddziałów integracyjnych i uczniowie oddziałów sportowych, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta N.T. na rok 2014 przy wadze - odpowiednio - P6 i P13 byli uczniami tych oddziałów utworzonych stosownie do przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i przepisów wykonawczych do tej ustawy, tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. Nr 126 poz. 1078). Ponadto badaniu podlegało czy dla uczniów pochodzenia romskiego, którzy zostali uwzględnieni przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta N.T. na 2014 r. przy wadze P10 podejmowane były dodatkowe zadania edukacyjne, stosownie do przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i przepisów wykonawczych do tej ustaw, tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (Dz. U. z 2007 r., Nr 214 poz. 1579, z późn. zm.).
Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalono, że w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2013 r. zostało wykazanych 43 uczniów jako uczniowie oddziałów sportowych (25 uczniów - Gimnazjum Nr 2 im. K. w N.T., 18 uczniów - Szkoła Podstawowa Nr 11 im. Ż. w N.T.), pomimo niespełniania przez te oddziały warunków w zakresie liczebności uczniów określonych przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego. Ponadto ustalono, że 2 uczniów niepełnosprawnych zostało wykazanych w SIO jako uczniowie oddziałów integracyjnych (Gimnazjum Nr 2 im. K. w N.T.), pomimo utworzenia przez szkołę oddziału integracyjnego niezgodnie z warunkami w zakresie liczebności uczniów niepełnosprawnych określonymi w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy również ustalono, że wobec 11 uczniów pochodzenia romskiego nie prowadzono dodatkowych zajęć edukacyjnych (3 uczniów - Gimnazjum Nr 2 im. K. w N.T., 1 uczeń – Szkoła Podstawowa Nr 11 im. Ż. w N.T., 7 uczniów - Szkoła Podstawowa im. M. w N.T.) wynikających z regulacji zawartych w rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym. Ponadto w tym zakresie szkoły te nie podjęły innych działań edukacyjnych na rzecz uczniów pochodzenia romskiego wynikających z ww. rozporządzenia, tj. nie zatrudniały w roku szkolnym 2013/2014 asystentów edukacji romskiej.
Zdaniem Ministra Finansów, powyższe nieprawidłowości wpłynęły na ustalenie zawyżonej liczby uczniów przeliczonych daną wagą algorytmu dla celów naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 dla Miasta N.T..
W związku z powyższą decyzją strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając decyzji naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. poprzez błędne przyjęcie, że jest zasadny zwrot nienależnie pobranej subwencji;
2) art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. poz. 1687) poprzez zakwestionowanie wag P mających wpływ na wysokość dodatkowych środków na każdego z uczniów, w szczególności w klasach sportowych i na dzieci romskie;
3) § 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. Nr 126 poz. 1078), przez cofnięcie dotacji na klasy sportowe;
II. przepisów postępowania, tj.:
1) art. 8 k.p.a., tj. zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji o zakwestionowaniu m.in. zajęć dodatkowych dla dzieci romskich;
2) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, tj. niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
3) art. 7a k.p.a., tj. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji gdy zapisy rozporządzenia na podstawie którego organ kwestionuje, iż zostały wykonane zajęcia wyrównawcze czy dodatkowe dla dzieci romskich, nie mają charakteru stanowczego, tylko używa się słowa "może";
4) art. 11 k.p.a., tj. zasady przekonywania, polegającej na wyjaśnieniu stronom zasadności przesłanek, którymi organy administracji publicznej kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu;
5) art. 14a k.p.a., tj. zasady umożliwiania dokonywania oceny działania urzędów kierowanych przez organy administracji publicznej w sytuacji, gdy Ministerstwo Finansów oparło się jedynie na dwóch dokumentach bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.
Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość decyzji Ministra Finansów nakładającej na Miasta N.T. obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 142.545,00 zł.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;
2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra, jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. Stanowiły one wystarczającą podstawę do zastosowania w sprawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.
Stosownie do art. 9 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej, określił w drodze rozporządzenia, warunki tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego, uwzględniając umożliwienie uczniom godzenia zajęć sportowych z nauką, w szczególności poprzez odpowiednią organizację zajęć dydaktycznych.
Zgodnie z § 1 ust. 1 - wydanego na podstawie powołanego wyżej przepisu i obowiązującego w okresie objętym przedmiotową sprawą - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. Nr 126, poz. 1078), klasami sportowymi są oddziały, w których prowadzone jest szkolenie sportowe w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale. Klasy sportowe w myśl ust. 2 cyt. przepisu mogą być tworzone w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych i szkołach ponadpodstawowych dla młodzieży.
Sąd podziela stanowisko organu, iż za utworzeniem takiej klasy przemawiają nie tylko względy dotyczące konieczności realizacji szkolenia sportowego na podstawie opracowanego programu szkolenia sportowego w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły (np. w klasie od I do III, czy od IV do V klasy szkoły podstawowej), ale także konieczność osiągnięcia minimalnej liczby uczniów w tym oddziale określonej przepisami prawa oświatowego.
Stosownie do algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 waga P13 przysługiwała na uczniów klas sportowych, utworzonych zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2002 r.
Brak spełnienia jednego z warunków przy tworzeniu oddziału sportowego zawartych w tym przepisie nie uprawniał szkoły do wykazania w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2013 r. tego oddziału jako oddziału sportowego i naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z opisem wagi P13, Ponadto jeśli uczniowie nie uczestniczyli w ogóle w zajęciach sportowych wg stanu na dzień 30 września 2013 r. nie mogli być przeliczeni wagą P13, bowiem naliczenie części oświatowej subwencji - zgodnie z algorytmem - następuje na podstawie rzeczywistej liczby uczniów uczęszczających do szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego.
Sąd zauważa w tym miejscu, iż w toku postępowania administracyjnego strona skarżąca nie kwestionowała ustaleń organu, jak również ustaleń Dyrektora Kontroli Skarbowej w [...] zawartych w wyniku kontroli z dnia [...] sierpnia 2016 r., a dotyczących nieprawidłowego wykazania w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2013 r. 43 uczniów jako uczniowie oddziałów sportowych (25 uczniów - Gimnazjum Nr 2 im. K. w N.T., 18 uczniów - Szkoła Podstawowa Nr 11 im. Ż. w N.T.), pomimo niespełniania przez te oddziały warunków w zakresie liczebności uczniów określonych przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego.
W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że Gimnazjum Nr 2 im. K. w N.T. oraz Szkoła Podstawowa Nr 11 im. Ż. w N.T. nieprawidłowo wykazały w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2013r. łącznie 43 uczniów jako uczniów oddziałów sportowych, bowiem oddziały sportowe - klasa 3f Gimnazjum Nr 2 oraz klasa V (hokej na lodzie) Szkoły Podstawowej Nr 11 - nie spełniały warunków w zakresie liczebności uczniów w oddziałach sportowych stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego, a także 2 uczniów oddziałów sportowych Gimnazjum Nr 2 faktycznie nie uczestniczyło w szkoleniach sportowych. Wobec powyższego, zasadnie organ uznał, że została zawyżona część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2014 dla Miasta N.T. naliczona wagą P13 dedykowaną dla uczniów oddziałów sportowych.
Minister Finansów prawidłowo wskazał, że nie można uznać za sportowe klas, które nie funkcjonowały zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie zasadami, wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że Minister Finansów nie naruszył przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r.
Sąd podziela również stanowisko organu w zakresie ustaleń dotyczących uznania za nienależną cześć oświatową subwencji ogólnej za rok 2014 dla Miasta N.T. naliczoną zgodnie z opisem wagi P10 na (w sumie) 11 uczniów pochodzenia romskiego.
Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym w celu umożliwienia uczniom należącym do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym podtrzymywania i rozwijania poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej, w tym znajomości własnej historii i kultury, przedszkola, szkoły i placówki publiczne mogą prowadzić naukę geografii państwa, z którego obszarem kulturowym utożsamia się mniejszość narodowa, zajęcia artystyczne lub inne dodatkowe zajęcia. Przedszkola i szkoły podejmują, w razie takiej potrzeby, dodatkowe działania mające na celu podtrzymywanie i rozwijanie poczucia tożsamości etnicznej dzieci i młodzieży pochodzenia romskiego oraz wspomagające edukację tych dzieci i młodzieży, w szczególności szkoły mogą prowadzić zajęcia wyrównawcze (§ 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Ponadto - zgodnie z § 11 ust. 2 cyt. rozporządzenia - w przedszkolu i szkole można zatrudnić w charakterze pomocy nauczyciela asystenta edukacji romskiej. Asystent edukacji romskiej udziela dzieciom i młodzieży pochodzenia romskiego pomocy w kontaktach ze środowiskiem przedszkolnym lub szkolnym, a także współdziała z ich rodzicami oraz z przedszkolem lub szkolą.
Należy zgodzić się z organem, iż powyższe działania szkoły wynikają z jej dydaktycznej i opiekuńczej funkcji, które szkoła może podjąć na podstawie zdiagnozowania szczególnych potrzeb edukacyjnych uczniów pochodzenia romskiego, a nie na wniosek rodziców, który konieczny jest w przypadku prowadzenia przez szkołę nauki języka mniejszości narodowej i etnicznej i nauki własnej historii i kultury (§ 2 ww. rozporządzenia).
W świetle zatem regulacji zawartej w przepisie § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia zajęcia wyrównawcze prowadzone są z uwzględnieniem szczególnych potrzeb edukacyjnych uczniów pochodzenia romskiego wynikających z ich odrębności językowej i kulturowej. Zatem takie zajęcia wymagają odpowiedniej wobec tych uczniów pracy dydaktycznej, mającej na celu m.in. wyrównanie poziomu ich edukacji względem pozostałych uczniów poprzez np. nadrobienie zaległości w nauce spowodowanych ich nieobecnością wynikającą właśnie z ich odmiennych zwyczajów kulturowych. Zajęcia wyrównawcze mają na celu podtrzymywanie i rozwijanie poczucia tożsamości etnicznej uczniów pochodzenia romskiego, wspomagania ich edukacji i powinny być realizowane tylko w odniesieniu do tej grupy etnicznej uczniów. Przepisy prawa nie przewidują w tym zakresie, aby zajęcia te odbywały się łącznie z innymi uczniami, tym samym wskazując, iż są one dedykowane tylko dla uczniów pochodzenia romskiego.
Sąd stwierdza, iż zasadnie w zaskarżonej decyzji Minister Finansów wskazał, że w Gimnazjum Nr 2 im. K., Szkole Podstawowej Nr 11 im. Ż., Szkole Podstawowej Nr 2 im, M. w N.T. prowadzone były zajęcia wyrównawcze, w których brali udział uczniowie pochodzenia romskiego oraz pozostali uczniowie. Uczestniczenie innych uczniów szkoły poza uczniami pochodzenia romskiego w tych zajęciach świadczyło o tym, że zajęcia te nie były zajęciami wyrównawczymi w rozumieniu § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. Ponadto szkoły te nie zatrudniały asystenta romskiego, co również podkreślała Skarżąca.
W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7a k.p.a., gdyż w niniejszej sprawie w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę nie wystąpiły jakiekolwiek wątpliwości co do treści § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. Przepis ten - jak słusznie zauważyła to Skarżąca - nie zawiera obligatoryjnego nakazu tworzenia zajęć wyrównawczych dla uczniów pochodzenia romskiego, bowiem poprzez użycie słowa "może" ustawodawca dał możliwość podjęcia indywidualnej decyzji w tym przedmiocie przez szkołę. Sąd podobnie jak organ nie ma jednak wątpliwości, że przepis ten dotyczy podejmowania przez szkołę zajęć wyrównawczych tylko w odniesieniu do uczniów pochodzenia romskiego, a nie do wszystkich uczniów szkoły.
Prawidłowo zatem Minister Finansów uznał, że nienależnie naliczona została część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2014 na 11 uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła nie podejmowała dodatkowych zadań edukacyjnych, bowiem - jak wskazano powyżej - udział uczniów pochodzenia romskiego w ogólnodostępnych zajęciach wyrównawczych szkoły nie uzasadniał korzystania ze zwiększonego dofinansowania w formie części oświatowej subwencji ogólnej tylko z powodu ich przynależności etnicznej.
Mając powyższe na względzie słusznym było zobowiązanie strony skarżącej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. Jednocześnie Sąd zauważa, iż art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada na Ministra Finansów obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, a jego działalnie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Wynika to wprost z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może" charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji, tzw. "luz decyzyjny".
Żaden z argumentów skargi nie wskazuje na wadliwość ustaleń stanu faktycznego czy błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Sąd nie podziela zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. Podkreślić bowiem należy, iż organ prowadził postępowanie w sprawie w sposób staranny i wnikliwy.
Zauważenia wymaga także, że w toku postępowania administracyjnego Minister Finansów podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przeprowadzono postępowanie wyjaśniające oraz przed wydaniem decyzji umożliwiono Stronie zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego. Minister Finansów w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w zakresie objętym przedmiotowym postępowaniem, wynikającym z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., obejmującym zwrot nienależnie uzyskanej kwoty - w części powiatowej - części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut naruszenia art. 8, art. 11 oraz art. 14a k.p.a.
Strona chociaż mogła nie przedłożyła żadnych dowodów w toku postępowania administracyjnego, pomimo tego, iż było ono przedłużane m.in. na jej wniosek. Miasto N.T. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] odniosło jedynie się kwestii dotyczącej wykazania w systemie informacji oświatowej dzieci pochodzenia romskiego. Zgodnie z zasadą oficjalności (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.), obowiązek zebrania dowodów spoczywa przede wszystkim na organie. W zakresie ustalenia okoliczności, które mogą być korzystne dla strony, winna ona współdziałać z organem w zbieraniu materiału dowodowego, a skutków swojej ewentualnej bierności strona nie może przerzucać na organ.
Poczynionym przez niego ustaleniom nie można zarzucić dowolności, albowiem znalazły one oparcie w faktach poddanych należytej analizie i ocenie. Skarga tychże ustaleń skutecznie nie podważa. Trudno bowiem kwestionować rzetelne wyjaśnienia MEN, oraz rezultaty kontroli Dyrektora Kontroli Skarbowej w [...] zawarte w wyniku kontroli z dnia [...] sierpnia 2016 r.
Rację ma organ wskazując w odpowiedzi na skargę, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] dokonał ustalenia liczby uczniów w szkołach prowadzonych przez Miasto N.T., według stanu nadzień 30 września 2013 r. w wyniku przeprowadzonej kontroli w ramach swoich kompetencji określonych w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214, z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy do zadań urzędów kontroli skarbowej należy kontrola zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi.
Dane dotyczące zawyżonej liczby uczniów przy poszczególnych wagach Minister Finansów ustalił na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Liczba uczniów błędnie wykazanych w sprawozdaniu systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2013 r. została ustalona przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w oparciu o badane dokumenty. Dokument na podstawie którego Minister Finansów dokonał ustalenia stanu faktycznego został sporządzony przez organ kontroli skarbowej w zakresie jego działania. Zatem w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowiły dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dane te są wiarygodne i wystarczające do wyliczenia podlegającej zwrotowi nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej.
Sąd zwraca uwagę także na to, iż uzasadnienie kwestionowanej decyzji spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera zarówno ocenę przeprowadzonych dowodów jak i wyjaśnienia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Mając zatem na względzie powyższe sąd skargę oddalił na postawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło