V SA/Wa 144/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. sprawę ze skargi A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.B. (dalej: Skarżący) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2008r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2008r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o przyznaniu pomocy medycznej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący, w związku ze złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy wszczynającym postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, pismem z dnia [...] maja 2008r. wniósł o przyznanie świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o udzielenie opieki medycznej. Wniosek o przyznanie pomocy uzasadnił problemami zdrowotnymi. W wyniku rozpoznania wniosku, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2008r. nr [...] postanowił odmówić Skarżącemu świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przyznając jednocześnie pomoc medyczną od dnia 29 maja 2008r. do dwóch miesięcy od dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie nadania statusu uchodźcy a w przypadku gdy postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy zostało umorzone – przez okres 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż cudzoziemiec w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 28 maja 2008r. nie dostarczył orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zasadność przyznania świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terenie RP ze względów zdrowotnych. Tymczasem z dniem 29 maja 2008r. weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008r., Nr 70, poz. 416), według której zgodnie z art.72 ust.1 pomoc socjalna może być udzielona w postaci świadczenia pieniężnego, w przypadku gdy wymagają tego względy organizacyjne albo jest to niezbędne do: zapewnienia bezpieczeństwa cudzoziemcowi, z uwzględnieniem szczególnej sytuacji samotnych matek, ochrony porządku publicznego, ochrony i utrzymania więzi rodzinnych, przygotowania cudzoziemca do prowadzenia samodzielnego życia po otrzymaniu decyzji o nadaniu statusu uchodźcy albo decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której udzielono ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Reasumując organ podkreślił, iż zapisy nowej ustawy nie przewidują udzielania pomocy socjalnej w postaci świadczenia pieniężnego ze względu na stan zdrowia cudzoziemca, a zatem takiej pomocy należało odmówić. Powyższą decyzję doręczono w dniu 5 sierpnia 2008r. (k 28 akt admin.). W dniu [...] czerwca 2008r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz udzielenie pomocy medycznej ze względów bezpieczeństwa. W wyniku rozpoznania wniosku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję z [...] lipca 2008r. uwzględniając żądanie cudzoziemca w całości. Następnie w dniu [...] sierpnia 2008r., po otrzymaniu decyzji z 29 maja 2008r., Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc, iż wbrew temu, co organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dostarczył wymagane orzeczenie lekarskie o stanie zdrowia, potwierdzające zasadność przyznania świadczenia pieniężnego. Organ odwoławczy, nie widząc podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] września 2008r. nr [...] utrzymał w mocy decyzją pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu wskazał, iż na dzień wydania decyzji odmawiającej cudzoziemcowi świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium RP ze względu na stan zdrowia cudzoziemca, organ nie dysponował dokumentacją lekarską świadczącą o zasadności przyznania pomocy. Organ wyjaśnił, iż dokumentację medyczną opatrzoną datą 26 maja 2008r. cudzoziemiec dostarczył w dniu 4 lipca 2008r., w związku ze złożonym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2008r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący powyższej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: - art.7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanej dalej jako "k.p.a.") poprzez naruszenie zasady oficjalności postępowania, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew zasadzie prawdy materialnej oraz naruszenie zasady prawdy materialnej; - art.9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady informowania stron; -art.10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Rozwijając motywy skargi Skarżący wskazał, iż o wymogu złożenia zaświadczenia lekarskiego dowiedział się podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu. Otrzymał również ustne potwierdzenie, że jego zaświadczenie dostarczone faxem dotarło, jednakże nie zostało uwzględnione, ponieważ nie zostało wystawione przez lekarza pracującego w ośrodku dla uchodźców. Skarżący podniósł, iż nie został poinformowany o tym, że zaświadczenie lekarskie musi być wystawione przez lekarza pracującego w ośrodku. W związku z tym, iż jego stan zdrowia wymaga stałego leczenia zwrócił się z ponownym wnioskiem o przyznanie pomocy, tym razem podając jako powody względy bezpieczeństwa. Wniosek został uwzględniony w całości, jednakże w okresie od 21 maja 2008r. do 11 lipca 2008r. został pozbawiony prawa do świadczeń socjalnych, podczas gdy wymaga stałego przyjmowania leków. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej "p.p.s.a"), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl przewidzianej przepisem art. 77 § 1 k.p.a. zasady oficjalności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w przepisie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przepisy art. 10 k.p.a. nakładają zaś na organy administracji obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał zarzuty Skarżącego za zasadne. W ocenie Sądu Skarżący wykazał, że nie umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ jako przyczynę odmowy przyznania pomocy podał niedostarczenie do dnia 28 maja 2008r. zaświadczenia lekarskiego. Jak wynika jednak z akt sprawy Skarżący był w posiadaniu dokumentacji medycznej uzasadniającej przyznanie świadczenia opatrzonej datą 26 maja 2008r. i, jak twierdzi, przesłał ww. dowody faxem w tym samym dniu, w którym je otrzymał. Organ odwoławczy natomiast nie polemizując już z kwestią dostarczenia dowodów, podniósł, iż dokumentacja medyczna została wystawiona przez Panią J.W. – lekarza Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "L.", pod którego opieką znajduje się cudzoziemiec. Dopiero po wydaniu decyzji Skarżący uzyskał od pracownika organu informację, iż zaświadczenie lekarskie musi zostać wystawione przez lekarza pracującego w ośrodku dla uchodźców. Należy również zwrócić uwagę, iż organ nie ustosunkował się do podnoszonych przez Skarżącego okoliczności o przerwaniu ciągłości w otrzymywaniu świadczenia pieniężnego, przy konieczności stałego przyjmowania leków. Z uwagi na nowelizację ustawy, która weszła w życie w dniu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, tj. z dniem 29 maja 2008r. Organ winien zbadać okoliczności sprawy również pod kątem oceny zasadności wniosku z [...] maja 2008r. o przyznanie świadczenia pieniężnego ze względów zapewnienia bezpieczeństwa, tym bardziej, że Skarżący ubiegając się w dniu [...] czerwca 2008r. o przyznanie świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz udzielenie opieki medycznej ze względów bezpieczeństwa wskazał, iż na terenie ośrodka S. dokonano na niego napadu z uszkodzeniem ciała, co nastąpiło przed wydaniem decyzji z [...] września 2008r. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 - 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.