V SA/Wa 1441/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Skarżący J.K. w dniu [...] kwietnia 2016 r. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR (dalej: Agencja) wniosek o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" na realizację operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W wyniku weryfikacji złożonego wniosku stwierdzono, że wymaga uzupełnienia oraz złożenia wyjaśnień. Agencja pismem z 19 grudnia 2016 r. poinformowała skarżącego o konieczności uzupełnienia wniosku, wskazując jakie dokumenty należy dostarczyć oraz jakie wyjaśnienia należy złożyć. Wniosek o przyznanie pomocy wraz ze złożonymi uzupełnieniami i wyjaśnieniami został poddany ponownej weryfikacji. W jej wyniku stwierdzono, iż wniosek ten w dalszym ciągu wymaga uzupełnienia oraz złożenia wyjaśnień. Pismem z 19 kwietnia 2017 r. Agencja ponownie wezwała skarżącego do uzupełnienia, złożenia poprawnych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień do wniosku o przyznanie pomocy, wskazując wymagane dokumenty. W wyniku analizy dostarczonej dokumentacji Agencja stwierdziła, iż złożony przez skarżącego wniosek nie został zakwalifikowany do dalszej oceny ze względu na niedostarczenie kompletnych uzupełnień. Pismem z [...] czerwca 2017 r. Agencja w oparciu o art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, z późn. zm.); dalej: "ustawa z dnia 20 lutego 2015 r." odmówiła przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej ze względu na niespełnienie warunków określonych w § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1371, z późn. zm.); dalej: "rozporządzenie z dnia 21 sierpnia 2015 r.". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności i zobowiązanie organu do uwzględnienia wniosku ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie: - art. 27 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. poprzez naruszenie przy ocenie materiału zgromadzonego w sprawie zasady praworządności poprzez niejasne i wadliwe pouczenie skarżącego o sposobie uzupełniania braków formalnych oraz sposobie potwierdzania za zgodność kopii dokumentów składanych w sprawie; - art. 35 ust. 1 cyt. ustawy poprzez odmowę przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 15 ust. 2 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r. W motywach skargi Skarżący wskazał, iż pouczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosków w zakresie dokumentów potwierdzających osiągnięcie przychodów było niejasne i wadliwe. Zaznaczył, iż w § 13 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia nie wskazano jakie konkretnie dokumenty należy przedłożyć, zaś literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że odwołuje się do przychodu, o którym mowa w § 2 ust. 3 a nie do dokumentów wymienionych w § 2 ust. 3 dokumentujących ten przychód. W ocenie skarżącego, organ winien wskazać konkretnie co należy uczynić aby brak został usunięty i to w sposób zrozumiały dla strony. Ponadto, w wezwaniu z 19 grudnia 2016 r. oraz z 19 kwietnia 2017 r. organ wadliwie pouczył wnioskodawcę o sposobie potwierdzenia kopii składanych dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawa wsparcia finansowego na realizację operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych'' objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wynika z przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020 określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ustawy. Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r. jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nic spełnia innych niż określone w § 14 ust. 1 i 3 wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Ponadto, stosownie do § 15 ust. 1a rozporządzenia jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r. jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio". Podmiotem odpowiedzialnym za kompletność i zgodność z wymogami prawa wniosku i planowanej operacji jest Wnioskodawca, jako strona postępowania w sprawie przyznania pomocy. Oznacza to, że ubiegający się o wsparcie finansowe ze środków publicznych. Wnioskodawca musi dochować należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów przyznania pomocy, ponosząc odpowiedzialność za ich poprawność oraz terminowość zgodnie z określonymi przez Agencję wymaganiami. Z uwagi na to, iż wniosek o przyznanie pomocy nie kwalifikował się do dalszej oceny, w dniu 19 grudnia 2016 r. skarżący został wezwany do usunięcia nieprawidłowości oraz uzupełnienia braków wniosku przyznanie pomocy. Termin na dokonanie uzupełnień upływał 9 stycznia 2017 r. W wyniku analizy złożonych przez skarżącego w dniu 5 stycznia 2017 r. uzupełnień stwierdzono, iż wniosek o przyznanie pomocy nadal nie spełnia warunków pozwalających na przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego poddziałania. Wobec powyższego, zgodnie z § 15 ust. 1a rozporządzenia skarżący został prawidłowo, ponownie wezwany do usunięcia pozostałych nieprawidłowości i braków wniosku. Termin na dokonanie uzupełnień wniosku upływał 16 maja 2017 r. W wyniku analizy złożonych przez skarżącego w dniu 12 maja 2017 r. uzupełnień stwierdzono, iż wniosek o przyznanie pomocy nadal nie spełnia warunków pozwalających na przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego poddziałania. Należy wskazać, iż Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na realizację operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020 w obszarze związanym z racjonalizacją technologii produkcji, wprowadzeniem innowacji, zmianą profilu produkcji, zwiększeniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększeniem wartości dodanej produktu. Do wniosku o przyznanie pomocy skarżący miał obowiązek dołączyć m.in. kopie dokumentów potwierdzających osiągnięcie przychodu z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r. Z racji tego, że wymienionych dokumentów skarżący nie dołączył, składając w dniu 29 kwietnia 2016 r. wniosek o przyznanie pomocy, prawidłowo został dwukrotnie wezwany do dostarczenia dokumentów potwierdzających osiągnięcie przychodu z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 2 ust. 3 rozporządzenia. Zgodnie z § 13 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r., do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się kopie dokumentów potwierdzających osiągnięcie przychodu z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 2 ust. 3. Jednocześnie w § 2 ust. 3 rozporządzenia wyjaśniono, że uzyskanie przychodu ze sprzedaży produktów rolnych w wysokości co najmniej 5 tys. zł winno zostać udokumentowane fakturą VAT łub fakturą VAT RR, lub wydrukiem paragonu fiskalnego kas rejestrujących, lub dokumentacją podatkową podatku dochodowego od osób fizycznych i obejmować okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Należy podkreślić w powyższym kontekście, iż w treści obu wezwań do usunięcia braków wniosku/złożenia wyjaśnień zawarta została informacja o następującej treści: "Uznaje się, że osoba fizyczna prowadzi działalność rolniczą w celach zarobkowych, jeżeli w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy uzyskała udokumentowany fakturą VAT lub fakturą VAT RR lub wydrukiem z kasy fiskalnej lub dokumentacją podatkową PIT przychód ze sprzedaży produktów rolnych w wysokości co najmniej 5 tys. zł i działalność ta nie jest prowadzona w celach naukowo-badawczych.". Ponadto, wskazano, że: "Kopie ww. dokumentów potwierdzających osiągnięcie przychodu powinny być poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza lub potwierdzona za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji lub występującego w sprawie pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem". Organ zasadnie wywodzi zatem, iż treść pouczeń stanowiła w istocie powtórzenie treści przepisów rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że z treści pism Agencji kierowanych do skarżącego w sposób jednoznaczny wynikało o jakiego rodzaju dokumenty chodzi, za jaki okres oraz to, w jakiej formie należy je złożyć. Treść pouczeń z pism Agencji wzywających skarżącego do usunięcia braków wniosku w zakresie ww. dokumentacji była spójna ze sobą, a także odpowiadała prawu. W ocenie Sądu, nie można uznać, iż treść pism wprowadzała skarżącego w błąd, co do tego, jakiego rodzaju dokumenty ma złożyć oraz w jakiej formie, aby udokumentować uzyskanie przychodu. Co istotne, taka sama informacja w zakresie tego, jakiego rodzaju dokumenty należy złożyć w celu potwierdzenia osiągnięcia przychodu z tytułu prowadzenia działalności rolniczej zawarta została w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy dla operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020, w której określone zostały wymagania w zakresie składanych dokumentów, dotyczących prowadzonego postępowania w sprawie przyznania pomocy. Zatem, skarżący kompletując dokumentację niezbędną do złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku posiadał wiedzę, jakie dokumenty będą niezbędne podczas weryfikacji wniosku. Pomimo prawidłowych wezwań do usunięcia braków wniosku o przyznanie pomocy, wnioskodawca przedłożył jedynie kopię rejestru VAT, który to dokument, wbrew zawartemu pouczeniu w tym zakresie w pismach Agencji, nie został potwierdzony za zgodność z oryginałem. Z treści przekazanych przez skarżącego uzupełnień oraz z samego dokumentu (rejestru) nie wynikało przy tym, że tego rodzaju rejestr nie wymaga potwierdzenia za zgodność z oryginałem. Skarżący przedstawił ponadto fakturę VAT dokumentującą transakcję sprzedaży produktów, która jednak została wystawiona w dniu [...] grudnia 2016 r., a zatem w okresie wykraczającym poza okres dwunastu miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Mając zatem na względzie, iż zgodnie z przepisami § 15 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r., tryb postępowania w sprawie został wyczerpany, zachodziła konieczność odmowy przyznania pomocy. Odnosząc się do zarzutu wadliwego pouczenia wnioskodawcy o sposobie potwierdzania kopii składanych dokumentów, stwierdzić należy, że zgodnie z § 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia MRiRW z dnia 28 września 2016 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 21 sierpnia 2015 r., kopie dokumentów dołącza się w formie kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub podmiot, który wydał dokument, albo poświadczonych za zgodność przez notariusza lub przez występującego w sprawie pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem (...). W sprawach objętych postępowaniami wszczętymi wnioskami złożonymi m.in. w 2016 r. stosuje się przepisy rozporządzenia w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że m.in. przepisy § 13 ust. 4 i § 15 ust. 2 rozporządzenia zmienianego stosuje się w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym. Z treści powyższego wynika zatem, że przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym, winien znaleźć zastosowanie również w odniesieniu do skarżącego. Skarżący winien zatem zostać pouczony przez Agencję o możliwości potwierdzania kopii składanych dokumentów za zgodność z oryginałem również przez pracownika Agencji lub podmiot, który wydal dokument. Tych dwóch elementów potwierdzania kopii dokumentów zabrakło w pismach Agencji. Wskazana okoliczność pozostaje jednakże bez wpływu na rozstrzygnięcie, z uwagi na brak potwierdzenia za zgodność z oryginałem dokumentu: "Rejestr VAT sprzedaży" w żaden sposób, o którym mowa w pismach Agencji. Tym samym złożony dokument nie czynił zadość wezwaniom Agencji. Należy również zauważyć, iż skarżący nie zwracał się do Agencji, celem udzielenia niezbędnych pouczeń (wskazówek, co do sposobu uzupełniania brakującej dokumentacji), bądź zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Uznać należy zatem, że treść pouczeń z pism Agencji wzywających do usunięcia braków wniosku była dla wnioskodawcy jasna i zrozumiała. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że Agencja w sposób prawidłowy zebrała materiał dowodowy, należycie go oceniła, zaś wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.