V SA/Wa 1442/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. Ł. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi z 25 maja 2011 r. wniesionej przez A. M. (dalej: Skarżący lub Strona) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z [...] maja 2011 r. Nr [...] odmawiająca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Obywatel A., A. M., w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożył wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Jest to kolejny wniosek Skarżącego o nadanie mu statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany (Decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2010 r.). Dnia [...] marca 2009 r. Wojewoda P. wydał wobec Cudzoziemca decyzję o wydaleniu z terytorium RP i odmówił mu udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. W dniu [...] kwietnia 2011 r. A. M. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji ze względu na słuszny interes strony. W uzasadnieniu Skarżący wskazał na obawę przed prześladowaniem w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W dniu [...] kwietnia 2011 r. Szef Urzędu wydał decyzję nr [...], którą odmówił wstrzymania wykonania decyzji z [...] marca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2011 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że w jego opinii decyzja o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu została wydana zbyt pochopnie, bez rozpatrzenia nowych okoliczności, które pojawiły się w jego sprawie. W dniu [...] maja 2011 r. Szef Urzędu wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na przesłanki, określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Organ wyjaśnił, że w tego typu sytuacji Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Po dokonaniu analizy porównawczej ww. wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdzono, że jest on oparty na tych samych podstawach. Organ stwierdził, że podniesiona w odwołaniu kwestia długoletniego pobytu Cudzoziemca na terytorium Polski nie stanowi nowej okoliczności w sprawie, a poza tym (...) nie czyni Cudzoziemca uprawnionym do uzyskania ochrony międzynarodowej ([...] z dnia [...] marca 2009 r.). Jeśli chodzi zaś o aktualną sytuację w kraju pochodzenia Strony, to organ przyznał, że od momentu wydania decyzji merytorycznej sytuacja w A. miała dynamiczny przebieg. [...]. W związku z powyższym, w ocenie organu, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia mu decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Pismem z 25 maja 2011 r. A. M. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2011 r. i wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez niewstrzymanie wykonania decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2009 r. o wydaleniu Skarżącego z terytorium RP, art. 97 ust. 1 pkt 1a ww. ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej: EKPC) poprzez błędną interpretację powyższego przepisu, art. 91 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie w niniejszej sprawie przepisów ratyfikowanej umowy międzynarodowej, jaką jest EKPC; 2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez organ przepisów prawa obowiązującego na terytorium RP, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego w nich wyrażonych, art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez wadliwość uzasadnienia decyzji. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. W myśl art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2003 r., wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. przepisu art. 33 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek, z tym że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie powoduje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, w szczególności nie następuje automatyczne wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem. Podnieść również należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. oparte jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia, bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją, o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z akt sprawy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu został złożony po kolejnym (czwartym) wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Organ orzekający wyjaśnił, że po dokonaniu analizy porównawczej tego wniosku z wnioskami złożonymi uprzednio stwierdził, iż Cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych, istotnych informacji w sprawie, złożenie więc kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu. Sąd stwierdził, że stanowisko Szefa Urzędu jest prawidłowe. Poprzednie trzy złożone przez Skarżącego wnioski o nadanie statusu uchodźcy zostały rozpoznane merytorycznie i organy orzekające nie znalazły podstaw do przyznania Wnioskodawcy statusu uchodźcy. Czwarty wniosek Cudzoziemiec złożył przebywając nieprzerwanie w Polsce i we wniosku tym nie wskazał na żadne nowe okoliczności czy fakty związane z prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy, które nie byłyby rozpatrzone w poprzednich postępowaniach. Ocenie organu podlegało więc to czy złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy przez Aplikującego miało podstawę w nowych faktach i okolicznościach, które zaistniały już po wydaniu przez Szefa Urzędu niekorzystnych dla Skarżącego decyzji, czy też było oparte na tych samych przyczynach co poprzednie wnioski uchodźcze. W związku z faktem, iż powody złożenia wszystkich aplikacji były tożsame zasadnym było podjęcie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Powyższe dawało podstawę do przyjęcia, że kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy ma na celu opóźnienie wykonania decyzji o wydaleniu. Zaistnienie tej przesłanki uniemożliwia, zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r., wydanie decyzji o wstrzymaniu decyzji o wydaleniu do czasu zakończenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Brak jest również podstaw do twierdzenia jakoby zaskarżona decyzja nie uwzględniała słusznego interesu strony. Przesłanka "słusznego interesu strony", nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należało przyjąć, że "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Oceniając wniosek strony w tym kontekście należy uznać, że Strona tego "słusznego interesu" nie wykazała. W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie ocenił, iż wskazywane przez stronę podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Samo bowiem twierdzenie wskazujące, iż Skarżący obawia się powrotu do kraju pochodzenia, która to przesłanka była już badana w zakończonych decyzjami ostatecznymi postępowaniach – nie dowodzi istnienia takiego interesu. Odnosząc się natomiast do kwestii "interesu społecznego", należy zauważyć, iż niewątpliwie w interesie społecznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w "interesie społecznym" leży pewność obrotu prawnego oraz stabilność orzecznictwa w zakresie nadawania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Skoro organ ocenił, iż kolejny wniosek Strony o nadanie statusu uchodźcy zawierał te same podstawy co poprzednie wnioski, to organ ten był wręcz obowiązany do podjęcia negatywnej dla Strony decyzji. Nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego przy dokonaniu przez organy ustalenia, że Skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony organ nie przekroczył granic dozwolonego uznania administracyjnego, gdyż nie sposób doszukać się naruszenia słusznego interesu Skarżącego i interesu społecznego przy podjęciu takiej decyzji, skoro sam Skarżący takiego szczególnego interesu nie wskazywał. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 6, art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a.