V SA/Wa 1445/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W. S. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wnioskodawca oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia rentowego i dochodów z gospodarstwa w łącznej wysokości około 780 zł miesięcznie. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni ok. 200 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 8,29 ha. Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Do wniosku załączył decyzję w sprawie ustalenia renty w wysokości do wypłaty 498,72 zł oraz zaświadczenie o dochodowości gospodarstwa rolnego. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 3 sierpnia 2012 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 20 sierpnia 2012 r. i 10 września 2012 r. (data złożenia), wnioskodawca nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym ponownie wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Ponosi rocznie łącznie wydatki w wysokości 32.400 zł (średnio miesięcznie 2.700 zł), na które składają się: podatek – 50 zł, gaz do kuchni – 600 zł, energia elektryczna – 2400 zł, telefon i Internet – 1300 zł, ubezpieczenie samochodu, ciągnika i budynków – 1000 zł, opał na zimę – 9600 zł, paliwo - 3000 zł, nawozy i środki ochrony roślin – 5000 zł, ubranie – 500 zł, wyżywienie – 2400 zł, opłata czesnego – 3500 zł, abonament za TV – 450 zł, leki – 600 zł, remonty w budynku – 500 zł, naprawa sprzętu – 1000 zł, smary i oleje do maszyn – 500 zł. Podał, że otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych oraz stypendia w łącznej wysokości 2250 zł za pięć miesięcy (marzec-lipiec) 2012 r. Do pisma załączył dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki, wyciągi z rachunku bankowego za okres od lutego do maja 2012 r., informacje o uzyskiwanych stypendiach. Postanowieniem z dnia 12 września 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano w szczególności, iż skarżący nie dąży do wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej. W sprzeciwie na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że zarówno dochody jak i wydatki (w okresie rocznym i miesięcznym) przedstawił w sposób jasny. W ocenie skarżącego znaczna różnica pomiędzy wydatkami a dochodami wskazuje na konieczność przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej o jego przyznanie, która winna tego dokonać poprzez złożenie kompletnego, wiarygodnego i przekonującego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, dokumentów źródłowych oraz, na wezwanie Sądu, dodatkowych oświadczeń. Mając na uwadze treść złożonych przez skarżącego oświadczeń nie sposób jest stwierdzić, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż przedmiotowe oświadczenia są niejasne i wewnętrznie sprzeczne przez co ich wiarygodność budzi uzasadnione wątpliwości. Przede wszystkim bowiem wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków (32.400 zł rocznie), nawet po uwzględnieniu uzyskiwanych stypendiów oraz dopłat do gruntów rolnych, przekracza wysokość deklarowanych przez niego dochodów o ponad 10.000 zł. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący wskazał kwotę ponoszonych wydatków również w ujęciu miesięcznym, skoro kwota ta (2700 zł) znacznie, tj. o około 1000 zł przewyższa deklarowane miesięczne dochody. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie wyjaśnił z jakich środków finansuje tę różnicę pomiędzy dochodami a wydatkami, jedynie w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego lakonicznie stwierdził, że deficyt ten jest równoznaczny ze spełnieniem przesłanek do przyznania prawa pomocy, a wydatki zostały przedstawione w sposób jasny. Mając powyższe na uwadze, oświadczenie skarżącego należało uznać za nierzetelne i nie pozwalające dokonać właściwej oceny jego sytuacji materialnej. Brak udzielenia pełnej odpowiedzi na postawione pytania (w formularzu i dodatkowym wezwaniu), uniemożliwia dokonanie pełnej oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych i ewentualnego ustanowienia pełnomocnika. Podkreślenia wymaga przy tym, iż to na skarżącym jako osobie zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy ciążył obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.