V SA/Wa 145/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. E. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzieleniu ochrony uzupełniającej 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi z [...] listopada 2010 r. wniesionej przez S. E. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2010 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z [...] czerwca 2010 r. nr [...] w zakresie odmowy nadania statusu uchodźcy oraz uchylająca tę decyzję w zakresie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzielająca wnioskodawcy i jego małoletniemu synowi M. E. ochrony uzupełniającej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Obywatel F. R., deklarujący narodowość i. S. E.(zwany dalej: Skarżącym) wnioskiem z [...] października 2006 r. wystąpił do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując w jego uzasadnieniu wyłącznie, iż "przyjechali, aby ich dzieci się uczyły, otrzymały wykształcenie, spokojnie żyć". Wnioskiem zostały objęte również żona skarżącego oraz małoletnie córki. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawiesił postępowanie, prowadzone w sprawie ww. wniosku o nadanie statusu uchodźcy z uwagi na pobyt Cudzoziemca na terytorium A., do czasu rozstrzygnięcia zagadnięcia wstępnego tj. postanowienia o przejęciu odpowiedzialności i rozpatrzeniu wniosku Cudzoziemca przez inne państwo. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił umorzyć postępowanie prowadzone w przedmiocie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej w części dotyczącej żony Skarżącego i małoletnich córek z uwagi na fakt, iż cofnęła ona zgodę na objęcie jej oraz dzieci wnioskiem męża i jednocześnie zwróciła się o wszczęcie wobec niej oraz dzieci oddzielnej procedury o nadanie statusu uchodźcy. W dniu [...] marca 2010 r. Skarżący złożył wniosek do Szefa Urzędu o kontynuowanie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Szef Urzędu podjął zwieszone postępowanie, gdyż Skarżący został przekazany przez stronę a. i przebywał na terytorium RP. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Skarżący wystąpił o włączenie do swojej procedury dziecka M. E. ur. [...] kwietnia 2009 r. W czasie wywiadu statusowego S. E. zeznał, iż do 1994 r. mieszkał w G. następnie kiedy zaczęła się wojna wyjechał wraz z rodziną do I., tam też miał stałe zameldowanie w miejscowości M. Oświadczył również, iż z najbliższej rodziny został w kraju tylko brat, sytuacja w regionie była bardzo zła, nie było możliwości żeby mieszkać. Wnioskodawca do 1994 r. nie pracował, utrzymywał się z pomocy z Czerwonego Krzyża oraz innych organizacji humanitarnych. Cudzoziemiec wskazał, iż nie miał trudności z otrzymaniem paszportu zagranicznego ani z przekroczeniem granicy, nie należał do żadnej organizacji, nigdy też nie był zatrzymany, aresztowany ani sądzony w kraju pochodzenia. Jednakże wskazał, iż czuł się prześladowany gdyż przychodzili do niego do domu i grozili, że go zabiją. Nie mógł również znaleźć pracy, był pediatrą, ale opatrunki robił wszystkim potrzebującym, nie wiedząc czy są bojownikami czy nie. Ponadto oświadczył, iż obawia się powrotu do kraju, gdyż zabrałyby go osoby, które ciągle go szukały. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Szef Urzędu odmówił Skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzielił zgody na pobyt tolerowany. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż Skarżący wyjechał z F. R. w sposób legalny i bez żadnych problemów. Cudzoziemiec nie zadeklarował przynależności do żadnej organizacji o charakterze politycznym, społecznym, kulturalnym, etnicznym czy religijnym. Nie brał również udziału w żadnych działaniach wojennych, nie był zatrzymywany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Odnosząc się do powyższego oraz mając na uwadze treść art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.), Szef Urzędu stwierdził, iż Skarżący nie wykazał zasadności swojej obawy przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Organ wyjaśnił ponadto, iż wnioskodawca nie uwiarygodnił, iż był rzeczywiście poszukiwany przez bliżej nieokreślone osoby i by musiał się ukrywać przez blisko 10 lat. Potwierdzeniem tego jest fakt, iż w ogóle nie wspomniał o tym składając wniosek statusowy, a także nie wskazał by miał jakiekolwiek poważniejsze problemy, poza chęcią stworzenia lepszych warunków bytowych swojej rodzinie. Zdaniem organu Skarżący składając wniosek podał rzeczywiste przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia, zaś podczas późniejszego przesłuchania podał inne okoliczności próbując wprowadzić w błąd organ prowadzący postępowanie by uzyskać korzystniejszą dla siebie decyzję. Ustosunkowując się do oświadczeń złożonych przez Skarżącego, Szef Urzędu stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca udzielenie mu ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. bowiem brak jest podstaw aby sądzić, że istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez Skarżącego poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. Również ustalenia poczynione w przedmiocie obawy Skarżącego przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie potwierdzają aby Skarżący po powrocie do R. został zatrzymany i w konsekwencji poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Organ wyjaśnił, iż pomimo niestabilnej sytuacji w R. I. i, nie można mówić o trwającym tam konflikcie zbrojnym, który stanowiłby zagrożenie dla całej populacji ani o masowym stosowaniu terroru czy prześladowań wobec ludności cywilnej. Wszelka przemoc, porwania, zatrzymania są elementem tamtejszej sytuacji i mają charakter incydentalny, a nie systematyczny. Większość mieszkańców, bez jakichkolwiek problemów mieszka i pracuje na terytorium Inguszetii. Brak jest zatem podstaw do uznania, że Skarżącemu po powrocie do kraju pochodzenia grozi poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia. Zdaniem Szefa Urzędu były natomiast podstawy do udzielenia Skarżącemu zgody na pobyt tolerowany z uwagi na spełnienie przez niego wymogów określonych w art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z [...] października 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy nadania statusu uchodźcy, uchyliła decyzję w zakresie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzieliła Skarżącemu ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, iż w pełni podziela argumentację organu I instancji oraz ocenę okoliczności sprawy w zakresie braku podstaw do nadania statusu uchodźcy. Zdaniem organu odwoławczego zaistniały natomiast okoliczności do udzielenia Skarżącemu ochrony uzupełniającej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2010 r. S. E. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy zarzucając jej: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust. 2 i art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jego obawa przed prześladowaniem jest w pełni uzasadniona, a organ rozpatrujący sprawę skupił się wyłącznie na kwestii dotyczącej przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej, natomiast nie rozpatrzył wnikliwie sprawy w zakresie przesłanek warunkujących udzielenie mu statusu uchodźcy, jak również nie uzasadnił w sposób właściwy i wyczerpujący swojej decyzji. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2006 r., cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania Cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał w swoich zeznaniach i oświadczeniach, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez Cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy – m. in. konfrontując twierdzenia wnioskodawcy i podawane przez niego fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji osób narodowości inguskiej w F. R. Z uwagi na powyższe, organy orzekające mogły w ramach art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 j.t.) - dalej: k.p.a. - zasadnie ocenić, że opuszczenie F. R. przez Skarżącego nie było spowodowane przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. i że Skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Skarżący nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Skarżący nie brał w żadnej formie czynnego udziału w działaniach zbrojnych. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas prowadzonego wywiadu Skarżący nie przytoczył okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego prześladowaniu, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Skarżący miał możliwość przytoczenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności wskazania przesłanek uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy, sprecyzowania obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Przesłuchiwany był w języku r., a protokół jako zgodny z tym co powiedział – podpisał. W ocenie składu orzekającego, organy zasadnie uznały, iż działanie w postaci wypytywania Skarżącego przez osoby niewiadomego pochodzenia na temat ewentualnej pomocy udzielanej bojownikom czy też gróźb pod jego adresem nie mogło zostać zakwalifikowane jako zagrożenie prześladowaniem w rozumieniu art. 13 ust. 1 ww. ustawy. W świetle wyjaśnień składanych przez Skarżącego, organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Powyższe potwierdza również fakt wydania Skarżącemu przez władze F. R. paszportu zagranicznego i nie utrudnianie mu legalnego wyjazdu za granicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77 §1 Kpa, uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z Inguszetii. W trakcie przesłuchania dokonano ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Przedstawione w trakcie wywiadu okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Postępowanie administracyjne było dwuinstancyjne, a organy starannie i pełnie uzasadniły wydawane przez siebie decyzje. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.