V SA/Wa 1450/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S.D. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji oddala skargę Postanowieniem z [...] marca 2011 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej – PFRON) odmówił S. D. (dalej – skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2008 r. do września 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżący nie przekazał w terminie wniosków o wypłatę refundacji na ubezpieczenia społeczne, a ponadto nie uprawdopodobnił aby istniała przeszkoda uniemożliwiająca mu złożenie w terminie ww. wniosków. Dodatkowo organ zauważył, iż wniosek o przywrócenie terminu również złożony został z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie. Postanowieniem z [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z [...] marca 2011 r. Organ wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 obowiązującego w 2008 r. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 13 grudnia 2007 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 240 poz. 1754 z późn. zm.) pracodawca oraz osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składają informacje i część 1 wniosku w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Dalej podniesiono, że Rozporządzeniem z 14 listopada 2008 r. (Dz.U. z 2008 r. nr 207, poz. 1304) zostało zmienione ww. rozporządzenie tak, że zgodnie z przepisem § 2 pkt 2 rozporządzenia z 14 listopada 2008 r., w przypadku osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą wniosek o symbolu Wn-U oraz informację o symbolu INF-U-G, o opłaconych składkach na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do października 2008 r. przekazane do Funduszu do dnia 31 grudnia 2008 r. uznaje się za skutecznie złożone. Organ podkreślił, iż zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G (w tym przypadku za luty 2009 r.) w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Zauważono, że w niniejszej sprawie wnioski o wypłatę refundacji zostały przez stronę złożone: - za okres od stycznia do maja 2008 r. - w dniu 17 listopada 2009 r. - za okres od czerwca do listopada 2008 r. - w dniu 27 listopada 2009 r. - za okres od grudnia 2008 r. do września 2009 r. - w dniu 30 listopada 2009 r., natomiast w dniu 31 maja 2010 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosków, powołując się na nieznajomość przepisów dotyczących refundacji składek. Mając na uwadze powyższe organ wyjaśnił, że w świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy, 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Minister podkreślił, iż analiza materiału dowodowego w niniejszej sprawie wykazała, że strona nie spełniła ww. przesłanek, nie uprawdopodobniła bowiem, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wskazując na treść zawartą w pismach skarżącego organ stwierdził, iż uchybienie terminowi nastąpiło z uwagi na słabą znajomość prawa, a taka okoliczność nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Ponadto wskazno, że skarżący nic dochował terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji. Skoro bowiem złożył wnioski o refundację w dniu 17, 27 i 30 listopada 2009 r., to przeszkoda w dochowaniu terminu ustała najpóźniej z dniem 30 listopada 2009 r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia spóźnionych już wniosków powinien być złożony najpóźniej do dnia 7 grudnia 2009 r., tymczasem został złożony dopiero w dniu 31 maja 2010 r. Skarżący nie zgodził sie z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, iż składki odprowadzał w całości i terminowo. Podniósł, że z powodu nieznajomości prawa myślał, że brak nadania numeru w rejestrze PFRON uniemożliwia mu złożenie wniosków o wypłatę refundacji. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojeówdzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu, zastosowana przez organy orzekające w sprawie, uregulowana została w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 168 ze zm.), dalej: k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1 art. 58 k.p.a.). Stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zasadnie zatem organ, który wydał zaskarżone postanowienie, wskazał, że do przywrócenia terminu niezbędne jest spełnienie łącznie 3 przesłanek, tj. uprawdopodobnienie braku winy po stronie wnoszącej o przywrócenie terminu, złożenie wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku wraz z dopełnieniem czynności dla której określony został termin. Minister Pracy i Polityki Społecznej trafnie stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek, a tym samym nie spełnił niezbędnej przesłanki do przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Należy wskazać, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione przez nią, jeśli strona nie chciała dopełnić czynność w terminie albo chciała czynność dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (v. B. Adamiak, [w] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, 6 wyd. Warszawa 2004, str. 328 - za Iserzon, Komentarz, s. 136). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (B. Adamiak [w] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyne, wyd. I, Warszawa 2003, s. 200). W niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że niezłożenie w wymaganym terminie wniosku o wypłatę refundacji składek spowodowane było przeszkodą, której nie mógł przezwyciężyć, ponieważ nieznajomość prawa, na którą powołuje się skarżący, nie stanowi takiej przesłanki i nie usprawiedliwia braku złożenia stosownych dokumentów (v. wyrok NSA z 10 grudnia 1999 r., sygn. akt V SA 946/99). Ponadto, jak słusznie zauważył organ, w razie niemożliwości nadania wniosków drogą elektroniczną, wnioskodawca - na podstawie art. 25c ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r nr 214, poz. 1407) - może przekazywać informację i wniosek (Wn-U-G) również w formie dokumentu pisemnego. Zauważyć również należy, że skarżący nie spełnił także przesłanki z art. 58 § 2 k.p.a., ponieważ nie dochował terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Skoro bowiem wnioski o refundację złożone zostały w dniu 17, 27 i 30 listopada 2009 r., to przeszkoda w dochowaniu terminu ustała najpóźniej z dniem 30 listopada 2009 r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia spóźnionych już wniosków powinien być złożony najpóźniej do dnia 7 grudnia 2009 r., skarżacy złożył go zaś dopiero 31 maja 2010 r. Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu na podstawie art. 58 k.p.a., Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.