V SA/Wa 1451/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-30
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Beata Krajewska, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał wydatki na zakup paliwa za niekwalifikowalne w ramach dofinansowania z funduszy unijnych, opierając się na rzekomym powiązaniu kapitałowym i osobowym między oferentami, mimo braku obowiązku beneficjenta sprawdzania takich powiązań?Ratio decidendi
Sąd uznał, że beneficjent nie naruszył zasady konkurencyjności przy wyborze dostawcy paliwa, ponieważ wysłał zapytania do co najmniej trzech podmiotów i upublicznił je. Organ niezasadnie przypisał beneficjentowi obowiązek sprawdzania powiązań między oferentami. W związku z tym zaskarżona decyzja, uznająca wydatki na paliwo i koszty pośrednie za niekwalifikowalne, została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora WUP o zwrocie przez firmę E. W. dofinansowania ze środków unijnych w kwocie 14 071,50 zł. Organ uznał za niekwalifikowalne wydatki na paliwo (13 029,25 zł) oraz koszty pośrednie (1 042,34 zł), argumentując, że oferenci paliwa byli ze sobą powiązani kapitałowo i osobowo, co naruszało zasadę konkurencyjności. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących kwalifikowania wydatków i naruszenie przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora WUP w zakresie uznania za wydatki niekwalifikowane kosztów zakupu paliwa oraz kosztów pośrednich. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant ref. staż. - Filip Bochniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi E. W. - F.U.H. "[...]" na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych 1). uchyla zaskarżoną decyzję; 2). zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz E. W. - F.U.H. "[...]" kwotę 3.269,60 zł (trzy tysiące dwieście sześćdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Dyrektora WUP w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr 30/2014, wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 207 ust. 9 i ust. 11 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) w zw. z § 13 umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nr [...] z dnia 27 września 2012 r., art. 104 § 1 kpa, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.), art. 61 ust. 1 pkt 1 ufp w zw. z § 3 ust 2a Porozumienia Nr 4/2007 z dnia 24 września 2007 r. w sprawie dofinansowania Działania 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, wprowadzonego Aneksem Nr 5 z dnia 25 lipca 2013 r. do Porozumienia Nr 4/2007 z dnia 24 września 2007 r. w sprawie dofinansowania Działania 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki – E. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą FIRMA USŁUGOWO-HANDLOWA "[...] w [...] został zobowiązany do zwrotu środków dofinansowania w kwocie 14 071,50 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania z dnia 8 grudnia 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora WUP w [...] z dnia [...] listopada 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji II instancji organ uznał niekwalifikowalność wydatków dotyczących zakupu paliwa na kursy prawa jazdy (wydatki niekwalifikowalne - 13 029,25 zł). Zdaniem organu odwoławczego w toku postępowania administracyjnego prawidłowo ustalono, że firmy [...],[...],[...] Sp. j. z [...] oraz [...] Sp. z o.o. z [...], do których Skarżący skierował zapytanie ofertowe są ze sobą powiązane, wyłącznymi udziałowcami obu firm są te same osoby. Tym samym, cały majątek [...],[...], [...] Sp. j. z [...] należy do wymienionych trzech wspólników.
Minister ustalił, że w odniesieniu do spółki [...] Sp. z o.o., jej udziałowcami są ww. osoby, posiadające łącznie 1149 udziałów oraz [...] Sp. z o.o. - posiadająca 940 udziałów. Powyższe wskazuje, że T. D., M. Ż., K. L. posiadają większość udziałów w spółce (55%), a tym samym sprawują faktyczną kontrolę nad spółką i mają wpływ na podejmowane w niej decyzje. Ponadto, jak zaznaczył organ odwoławczy wskazaną spółkę we wszystkich sprawach reprezentuje jednoosobowo prezes zarządu, którym jest T. D., a w jego zastępstwie prokurent samoistny, którym jest M. Ż..
W ocenie Ministra zapytania ofertowe przekazane w ramach zaskarżonego postępowania ofertowego trafiły do tej samej osoby, która miała wpływ na kształt oferty każdej ze spółek. W efekcie treść obu ofert była im wzajemnie znana jeszcze przed przedstawieniem oferty Stronie. Działanie takie doprowadziło zdaniem organu odwoławczego do sytuacji, w której ww. spółki znalazły się w uprzywilejowanej sytuacji, bowiem miały możliwość uzgodnienia treści ofert i ukształtowania ich w taki sposób, aby zawsze jedna z nich była korzystniejsza. Takiej możliwości pozbawiony został trzeci podmiot uczestniczący w zaskarżonym postępowaniu, tj. Stacja Paliw [...]. Nie miał on możliwości uzyskania informacji na temat ceny, jaka zostanie zaproponowana przez ww. spółki. Zatem również w ocenie organu odwoławczego strona dochowała obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech podmiotów tylko pozornie, gdyż w przypadku dwóch ww. firm istniejące powiązania osobowe i kapitałowe spowodowały, iż decydentem była jedna i ta sama osoba.
Odnosząc się do kwestii kosztów pośrednich projektu (wydatki niekwalifikowalne – 1 042,34 zł) w ocenie organu odwoławczego z umowy o dofinansowanie projektu (§ 4 ust. 2 i 3) wynika, iż koszty pośrednie projektu rozliczane ryczałtem zdefiniowane w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 6, stanowią 8% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich. Minister uznał, że łączna kwota wydatków niekwalifikowalnych rozliczonych w ramach kosztów bezpośrednich to 13 029,25 zł, tym samym wysokość wydatków niekwalifikowalnych w ramach kosztów pośrednich wynosi 1 042,34 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 r. E. W. – Firma Usługowo-Handlowa "[...]" zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania projektu pt. "[...]" przypadającej do zwrotu - w wysokości 14. 071,59 zł.
Skarżący wnosił o uchylenie obu decyzji i zarzucił naruszenie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
1. art. 184 ust. 1 i art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. i związanych z nimi Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki;
2. art. 6 – 11, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi E. W. zajął stanowisko, iż przy wyborze dostawcy paliwa nie naruszył zasady konkurencyjności. Skierował zapytania do trzech firm funkcjonujących na rynku, zamieścił o tym stosowną informację w Internecie. Jak podkreślił, nie był w żaden sposób zobowiązany do sprawdzania powiązań potencjalnych oferentów pomiędzy sobą. Poza tym nie jest prawdą, iż firmy: [...],[...], [...] Sp. j. i [...] Sp. z o.o. były reprezentowane przez tą samą osobę.
Co zaś tyczy się określenia wydatków niekwalifikowanych w wysokości 1042,34 zł w ramach kosztów pośrednich projektu, w ocenie skarżącego z uwagi na wadliwość decyzji organów administracyjnych w kwestii zakupu paliwa to są one nieuzasadnione.
Zdaniem wnoszącego skargę organy przeprowadziły postępowanie pod konkretną tezę i wydały decyzje, które nie są obiektywne oraz nie posiadają oparcia w obowiązujących przepisach. Należy stwierdzić, iż uzasadnienie obu decyzji choć obszerne nie zawiera elementów istotnych zgodnych z art. 107 § 3 k.p.a. Zaznaczył, że decyzja zawiera jedynie suche odniesienie się do wygodnych dla organów okoliczności bez rozstrzygnięcia sedna sprawy, w oparciu o własną interpretację zapisów i tworzenie zakazów, które tak jak w przypadku powiązań między oferentami zwyczajnie nie istnieją. Powyższe niezaprzeczalnie ma wpływ na wynik sprawy i jako takie czyni decyzję wadliwą.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej ppsa), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze Sąd uznał je za zasadne.
Jak wynika ze zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego Skarżący nie naruszył wynikających z Wytycznych warunków zachowania zasady konkurencyjności przy dokonywaniu wyboru dostawcy paliwa. Postępowanie E. W. – Firma Usługowo-Handlowa "[...]" zgodne było z Zasadą konkurencyjności określoną w 3.1.3.1 Podsekcji 1 obowiązujących Wytycznych. Skarżący wysłał zapytania ofertowe do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców i upublicznił to zapytanie ofertowe na swojej stronie internetowej (pkt 5 lit.a). Wyboru najkorzystniejszej spośród złożonych ofert dokonał w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny, co zostało udokumentowane Protokółem Wyboru Oferty do zamówienia nr [...] (pkt. 5 lit.b).
W Wytycznych 3.1.3.1 Podsekcja 1 pkt 8 zawarte jest zastrzeżenie, iż co do zasady Beneficjent nie może udzielać zamówienia podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo. Na gruncie tego zapisu przypisanie przez organ Beneficjentowi obowiązku kontroli istnienia powiązań osobowo-kapitałowych pomiędzy podmiotami odpowiadającymi na zapytania ofertowe jest niezasadne i pozbawione podstaw.
Mając to na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję utrzymującą decyzję organu I instancji w zakresie uznania za wydatki niekwalifikowane kosztów zakupu paliwa w wysokości 13.029,25 zł. Konsekwencją jest uchylenie także orzeczenia organu w zakresie kosztów pośrednich, ponieważ zgodnie z § 4 ust. 2 i 3 umowy o dofinansowanie projektu określono, iż stanowią one 8 % poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy w tym zakresie organ winien odnieść się do wskazanego wyżej stanowiska Sądu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie uznania za wydatki niekwalifikowane kosztów zakupu paliwa oraz w zakresie kosztów pośrednich.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 ppsa mając na uwadze spis kosztów złożony na rozprawie w dniu 30 września 2015 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło