V SA/Wa 1453/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. z dnia ... października 2007 r. Nr ... w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. R. G. wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych. W dniu 25 lipca 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) uzupełnił brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż jego dochody wynoszą ... zł miesięcznie. Z uzyskanych dochodów spłaca kredyt w wysokości ... zł miesięcznie. Z pozostałej sumy opłaca wydatki mieszkaniowe i na utrzymanie rodziny. Rodzice chorują, co powoduje znaczne wydatki na leczenie. To powoduje, że każda wydana suma ma duże znaczenie i powoduje duży uszczerbek dla rodziny. Skarżący wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z rodzicami i siostrą, nie posiada żadnych nieruchomości oraz oszczędności pieniężnych, a z przedmiotów wartościowych wyłącznie samochód osobowy marki .... Dochody brutto gospodarstwa domowego wynoszą ... zł. Matka skarżącego otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości ... zł. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2008 r. wezwano go do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżący oświadczył, iż dom, w którym zamieszkuje wraz z rodzicami jest wynajmowany, a koszty jego utrzymania wynoszą około ... zł miesięcznie. Po opłaceniu mieszkania i spłacie kredytu na zakup samochodu na podstawowe potrzeby rodziny pozostaje ... zł tj. ... zł na osobę, z tego znaczne wydatki na leczenie matki i ojca. Rodzice i siostra oprócz podstawowego wyposażenia gospodarstwa domowego i odzieży nie posiadają żadnego majątku. Ponadto skarżący nadesłał m.in. wyciąg z rachunku bankowego, kopie zeznań podatkowych o osiągniętych dochodach za 2007 r. (własne, rodziców i siostry), zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, zaświadczenia z Urzędu Pracy o pozostawaniu bez pracy i bez prawa do zasiłku ojca i siostry, kopie rachunków za media oraz zaświadczenia lekarskie o leczeniu matki i ojca. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł (zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż uiszczenie wpisu od skargi nie stanowi dla skarżącego bariery w dostępie do Sądu. Zauważyć należy, iż skarżący uzyskuje miesięcznie stałe dochody z pracy w wysokości ... zł netto (v. zaświadczenie o zarobkach k. 61 akt sądowych), matka skarżącego uzyskuje natomiast z tytułu renty inwalidzkiej ... zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze ojciec skarżącego i siostra, którzy nie uzyskują żadnych dochodów, pozostają bez pracy. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego, w którym pozostają cztery osoby wynosi około ... zł netto. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego za okres od 1.06.2008 do 20.08.2008 r. wynika, iż skarżący posiada debet na koncie, a saldo rachunku na dzień 20.08.2008 r. wynosiło ... zł. Dochody zatem gospodarstwa domowego nie są wysokie, jednakże zauważyć należy, iż skarżący regularnie spłaca kredyt samochodowy, którego rata miesięczna wynosi ... zł i którego spłata nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami związanymi z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazanego wydatku w żadnym wypadku nie można bowiem uznać za konieczny i niezbędny związany z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Odnosząc się zaś do zaświadczeń lekarskich rodziców skarżącego wskazać należy, iż nie potwierdzają one ani rodzaju schorzenia, ani tym bardziej kosztów związanych z leczeniem. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący i jego rodzina nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe, które w niniejszej sprawie nie są wysokie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.