V SA/Wa 1453/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-09
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Anna Wesołowska, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy mógł stwierdzić niedopuszczalność odwołania złożonego przez podmiot inny niż adresat decyzji bez wezwania do usunięcia braków formalnych w odwołaniu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stwierdzić niedopuszczalności odwołania z powodu rzekomego braku legitymacji podmiotu wnoszącego odwołanie bez uprzedniego wezwania go do usunięcia braków formalnych, w szczególności do wyjaśnienia tożsamości podmiotu i wykazania umocowania osoby podpisanej pod odwołaniem, zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak takiego wezwania stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie wobec spółki w sprawie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego dotyczącego samochodu. Decyzją określono zobowiązanie podatkowe wobec spółki A. Odwołanie od tej decyzji złożyła spółka B, mająca siedzibę pod tym samym adresem co spółka A, lecz organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej i zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak(spr.), Protokolant ref.staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania : 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 357 zł ( słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania z dnia 23 października 2014 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] wszczął z urzędu wobec [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...], NIP [...], postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki Ford Fiesta, nr nadwozia VIN: [...], pojemności silnika 1.399 cm3, rok produkcji 2006.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. określił ww. spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 230,00 zł.
Przedmiotowa decyzja została doręczona spółce w dniu 25 sierpnia 2014 r.
Pismem z dnia 23 października 2014 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 22 października 2014 r.) [...] Sp. z o.o., reprezentowana przez F. U. złożyła odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...].
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia 23 października 2014 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie odwołanie wniósł podmiot nie mający legitymacji do jego wniesienia.
Podniósł, że adresatem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. o numerze [...] jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...], NIP: [...], Nr [...]. Natomiast odwołanie od ww. decyzji złożyła Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...], NIP: [...], Nr [...]
Zdaniem organu nie budzi zatem wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot inny niż ten, który był stroną postępowania i adresatem decyzji organu I instancji. Zarazem, co jednoznacznie wynika z treści odwołania wniesionego przez pełnomocnika, nie przedstawiono w nim żadnej argumentacji mającej wskazywać, że zaskarżona decyzja narusza interes prawny [...] Sp. z o.o., ani też że Spółka ta, jest stroną tego postępowania.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...], koniecznym było rozważenie, czy wnoszącemu odwołanie służy legitymacja do jego wniesienia (przymiot strony w tym postępowaniu). Podniósł, że takie twierdzenia w odwołaniu w ogóle się nie pojawiły.
Wskazał, że w odwołaniu wskazano na uchybienia dotyczące wyłącznie rzetelności i prawidłowości przeprowadzonego przez organ podatkowy I instancji postępowania dowodowego i koncentrują się na wykazaniu uchybień w tym zakresie.
Zdaniem organu II instancji, skoro wnosząca odwołanie [...] Sp. z o.o. nie przytoczyła w nim okoliczności wskazujących na istnienie po jej stronie interesu prawnego i posiadanie statusu podatnika w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, której adresatem organ podatkowy I instancji uczynił [...] Sp. z o.o., to organ odwoławczy, na etapie wstępnego badania dopuszczalności odwołania, nie może się domyślać potencjalnych przyczyn, które legły u podstaw dokonania przez [...] Sp. z o.o. tej czynności procesowej, może jedynie stwierdzić, iż [...] Sp. z o.o. nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od decyzji adresowanej do [...] Sp. z o.o.
Skargę na ww. postanowienie złożyła [...] sp. z o.o. w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarzuciła:
1. naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 Nr 137 poz. 926 z późn. zm. - dalej OP) poprzez błędne uznanie, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot inny niż ten, który był stroną postępowania i w związku z tym stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z dnia 23.10.2014 r.
2. naruszenie art. 125 § 1 OP poprzez adresowanie pism do podmiotu który nie był stroną i brak weryfikacji kto jest stroną postępowania.
3. naruszenie art. 121 § 1 OP poprzez uznanie, że odwołanie z dnia 23.10.2014 r. zostało złożone przez [...] Sp. z o.o., a nie stronę postępowania czyli [...] Sp. z o.o. i doszło do oczywistej omyłki.
Skarżąca spółka podniosła, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia 228 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 215 § 1 OP. Zaznaczyła, że postępowaniu stroną była spółka [...] POLSKA Sp. z o.o. oczywistym wydaje się że to właśnie ona, a nie spółka [...] Sp. z o.o. złożyła odwołanie w przedmiotowej sprawie.
Podkreśliła, że obie spółki mają siedzibę: ul. [...],[...], i w obu spółkach prezesem zarządu jest U. F.. W oparciu o powyższe zdaniem skarżącej oznaczając stronę bardzo łatwo o oczywistą omyłkę, do której niewątpliwie doszło w przedmiotowym postępowaniu.
W ocenie skarżącej spółki doszło do naruszenia art. 125 § 1 OP poprzez kierowanie pism przez organy podatkowe, które nie działały wnikliwie nie weryfikując oznaczenia podmiotu wobec którego prowadzone jest postępowanie.
Zwróciła uwagę, iż w toku całego, dotychczasowego postępowania organy podatkowe kierując swoje pisma tj. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] października 2014 r., postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...], zwracały się do [...] Sp. z o. o., a nie jak winno być do [...] Sp. z o.o. Organy nie prostowały oczywistych omyłek na podstawie art. 215 § 1 OP, a to prowadziło do tego, że skarżąca spółka także w swoich pismach także błędnie adresowała je jako [...] Sp. z o.o.
Zdaniem skarżącej spółki naruszono art. 121 § 1 OP poprzez uznanie, że odwołanie z dnia 23.10.2014 r. zostało złożone przez [...] Sp. z o.o., a nie stronę postępowania czyli [...] Sp. z o.o. i że doszło do oczywistej omyłki.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji( postanowienia ).
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia), a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że do odwołań stosuje się przepisy dot. podań (art. 168 § 1 O.p.). Zgodnie z art.. 168 § 2 podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.
Wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, jej adresu oraz złożenie podpisu pozwalają organowi podatkowemu na zidentyfikowanie podmiotu, od którego pochodzi podanie. Dopiero złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli bądź też wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis. Brak takiego podpisu oznacza tyle, że określona w treści podania osoba nie złożyła takiego oświadczenia. Jest to brak, który może zostać usunięty w trybie przewidzianym w art. 169 o.p. Podpis powinien być własnoręczny (czytelny lub nieczytelny) (tak Piotr Pietrasz Komentarz do art. 168 O.p. w LEX ).
Zgodnie z art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
W realiach tej sprawy organ I instancji, przed przekazaniem sprawy organowi odwoławczemu, powinien wezwać wnoszącego odwołanie do wyjaśnienia jaki podmiot wnosi odwołanie i złożenia dokumentu potwierdzającego prawo reprezentacji tego podmiotu przez osobę podpisaną pod odwołaniem.
Organy obu instancji, zapewne z powodu wiadomości znanych im z urzędu, ustaliły same, że odwołanie zostało wniesione przez spółkę [...], nie zaś spółkę [...], chociaż jak wynika z akt postępowania, obie te spółki mają siedzibę pod tym samym adresem , jak również tożsamy sposób reprezentacji.
Jednak wykonanie obowiązku wynikającego z art. 169 § 1 O.p. nie może być uzależnione od tego czy istnieje inny podmiot, którego nazwa jest tożsama z tą określoną na podaniu.
Z treści odwołania w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że spółka wnosząca odwołanie skarży określoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i uważa, że jest ona skierowana do spółki wnoszącej podanie. Bezpodstawnie i w sposób naruszający wynikającą z art. 121 § 1 O.p. zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych , przyjęto więc, że określenie wnoszącego podanie w sposób odmienny od adresata decyzji nie zostało spowodowane omyłką strony, ale było zamierzonym działaniem.
Zanim organ stwierdził, że odwołanie pochodzi od osoby nie będącej stroną w sprawie winien w trybie art. 169 § 1 O.p wezwać wnoszącego podanie do sprecyzowanie jaki podmiot wnosi odwołanie – [...] Spółka z o.o. czy też [...] Spółka z o.o. oraz wykazania umocowania osoby podpisanej pod odwołaniem.
Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło