V SA/Wa 1455/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010r. sprawy ze skargi M. S. a postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku o przyznanie płatności obszarowych oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej przez M. S. jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008. W dniu [...] maja 2008 r. M. K. ( obecnie S.) nadała w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie płatności do gruntów na rok 2008 wraz z załącznikiem - oświadczeniem o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. wystosował do Wnioskodawczyni wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych, stwierdzonych we wniosku o przyznanie na rok 2008 o nr [...]. Wezwanie dotyczyło wskazania dla działek rolnych [...] numerów działek ewidencyjnych, dla których nie podano wszystkich pól obowiązkowych lub wskazane działki ewidencyjne nie zostały podane we wniosku. Ponadto wskazano, iż na działkach rolnych [...] producent zadeklarował grupę upraw RE, OM lub zaznaczył, że działka jest zgłoszona w programie rolno - środowiskowym, a nie zadeklarował rośliny uprawnej na tych działkach. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane w dniu [...].05.2009r. M.K. złożyła formularz zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów w zakresie zmiany nazwiska oraz adresu korespondencyjnego. W dniu [...].05.2009 r. Wnioskodawczyni złożyła korektę wniosku, oświadczenie o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne oraz wniosek o przywrócenie terminu, z którego wynika, iż niedotrzymanie terminu spowodowane było nagłymi i nieprzewidzianymi obowiązkami zawodowymi (aplikant adwokacki), a usunięcie braków formalnych wymagało osobistego stawiennictwa w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR. Orzekając w sprawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008. Organ wskazał, że M. S. nie spełniła przesłanek zawartych w art. 58 k.p.a. W dniu [...].06.2009r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z siedzibą w W. wystosował do Wnioskodawczyni pismo nr [...] w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych. W dniu [...].06.2009r. Wnioskodawczyni nadała w urzędzie pocztowym zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku. Rozpatrując sprawę na skutek złożonego w sprawie zażalenia Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że M. S. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do usunięcia braków we wniosku nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Organ wskazał, że w prośbie o przywrócenie terminu przedłożonej do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...].05.2009 r. Wnioskodawczyni podniosła, iż niedotrzymanie terminu spowodowane było nagłymi i nieprzewidzianymi obowiązkami zawodowymi (aplikant adwokacki), a usunięcie braków formalnych wymagało osobistego stawiennictwa w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR. Organ podniósł, że ze zgromadzonych dowodów wynika, że wezwanie nr [...] do usunięcia braków formalnych zostało doręczone w dniu [...].05.2009 r. Wnioskodawczyni mogła usunąć stwierdzone braki formalne w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, a więc do dnia [...].05.2008r. Z treści wezwania wynika, iż Wnioskodawczyni mogła zgłosić się osobiście do Biura Powiatowego ARiMR lub przesłać na jego adres korektę wniosku. Wnioskodawczyni mogła ponadto ustanowić pełnomocnika, wówczas zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a pisma doręczane byłyby pełnomocnikowi i to pełnomocnik mógłby usunąć wskazane braki formalne. Organ podkreślił, że usunięcie stwierdzonych braków formalnych nie wymagało osobistego stawiennictwa w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR, jak twierdzi M. S. W skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] M.S. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W.. Ponadto skarżąca wniosła o wyznaczenie ARiMR terminu na wydanie decyzji w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych. W uzasadnieniu skargi M.S. stwierdziła, że w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do wezwania o uzupełnienie barków formalnych, więc postanowienie o odmowie przywrócenia terminu na uzupełnienie braków formalnych jest wydane bez podstawy prawnej i faktycznej, a co za tym idzie jest nieważne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W stanie faktycznym sprawy, organ II instancji zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008. W ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie nie naruszył przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia. Proceduralną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiło unormowanie art. 58 i 59 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przepis art. 59 określa organ właściwy do orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu i formę orzeczenia stanowiąc, iż następuje ono w formie postanowienia organu administracji publicznej. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W treści art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwsza przesłanka, czyli wymóg uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Drugi warunek dotyczy tego, iż powinien być wniesiony przez zainteresowanego wniosek (prośba) o przywrócenie terminu. Wniosek musi być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, co stanowi trzecią przesłankę. Przesłanka czwarta to wymóg jednoczesnego z wnioskiem dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony termin. Analizując pierwszą przesłankę wyjaśnić należy, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy możemy powiedzieć dopiero w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Treść drugiej i trzeciej przesłanki nie stwarza wątpliwości interpretacyjnych, ponieważ ustawa wyraźnie stanowi, iż przywrócenie terminu następuje na wniosek, czyli jest instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości oraz, że wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin do złożenia wniosku zaczyna więc swój bieg od dnia ustania przeszkody Czwartą przesłanką jest konieczność dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Dla przykładu, jeżeli uchybiono terminowi do wniesienia środka odwoławczego to wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy złożyć ten środek. Czynność tę należy dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Przestawiony powyższej ogólny zarys instytucji przywrócenia terminu znajduje odzwierciedlenie w judykaturze (por. wyroki NSA z dnia 12 grudnia 2001 roku, II SA/Gd 2273/99, Lex Nr 76092; z dnia 9 maja 2001 roku, SA/Sz 260/00, Lex Nr 48942; z dnia 28 grudnia 2000 roku, I SA/Ka 1781/99, Lex Nr 47160; z dnia 14 grudnia 2000 roku, IV SA 2121/98, Lex Nr 54744; z dnia 2 lutego 2000 roku, SA/Sz 2125/98, Lex Nr 39797; z dnia 14 stycznia 2000 roku, I SA/Gd 794/99, Lex Nr 40381; z dnia 8 grudnia 1999 roku, I SA/Lu 1246/98, Lex Nr 40367; z dnia 16 października 1998 roku, II SA 1201/98, Lex Nr 41890; z dnia 13 października 1999 roku, IV SA 1656/97, Lex Nr 47891; postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 roku, I SA/Gd 560/00, Lex Nr 46437 i inne), jak i doktrynie (por. B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2004, str. 327-333; A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, str. 470-471; Z. Janowicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1999, str. 180-188). Przenosząc powyższe informacje na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy zasadnie odmówiły przywrócenia terminu do uzupełnienia braków we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Poza sporem w sprawie jest okoliczność odebrania, za pokwitowaniem, wezwania nr [...] do usunięcia braków formalnych. Doręczenie to nastąpiło dnia [...] maja 2009 roku, a więc stwierdzone braki skarżąca mogła usunąć do dnia [...] maja 2008 r. Natomiast pismem z dnia [...] maja 2008 roku skarżąca złożyła korektę wniosku, oświadczenie o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne oraz wniosek o przywrócenie terminu, z którego wynika, iż niedotrzymanie terminu spowodowane było nagłymi i nieprzewidzianymi obowiązkami zawodowymi (aplikant adwokacki), a usunięcie braków formalnych wymagało osobistego stawiennictwa w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR. W świetle zgromadzonych dowodów, Sąd uznał, że M. S. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do usunięcia braków we wniosku nastąpiło bez jej winy. Należy stwierdzić, że w przedmiotowym postępowaniu przesłanki określone w art. 58 k.p.a. nie zostały spełnione. Skarżąca w ocenie Sądu nie wykazała braku winy w niedopełnieniu czynności. Na marginesie sprawy należy wskazać, że złożona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu korekta wniosku nie usunęła wskazanych braków formalnych gdyż| Wnioskodawczyni nie określiła precyzyjnie nazwy rośliny uprawnej, wpisując jedynie: zagajniki drzew liściastych m.in. wierzba, topola, olszyna. Jak już wyżej wskazano Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, gdyż samo wskazanie na nagłe i nieprzewidziane, w żaden sposób nie określone obowiązki zawodowe jako aplikanta adwokackiego, jako okoliczności uniemożliwiającej uzupełnienie braków we wniosku nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu. Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Nie można uznać obowiązków służbowych za przeszkodę niedającą się przezwyciężyć, tym bardziej w sytuacji gdy strona miała możliwość przesłania korekty droga pocztową osobiście lub wyręczając się inną osobą, mogła ustanowić także pełnomocnika. Wszystkie te okoliczności rozpatrywane łącznie nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Strona w treści skargi wskazała, iż brak było podstaw prawnych do wystosowania wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych, stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, zatem postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zostało wydane bez podstawy prawnej i faktycznej, a więc jest nieważne. Skarżąca twierdzi, iż wskazywanie gatunku rośliny nie ma uzasadnienia prawnego, a brak wskazania gatunku roślin nie jest brakiem formalnym. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że z załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz.U. Nr 52 póz. 523 ze zmianami) wynika, iż w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych poza oznaczeniem grupy upraw i nazwą obszaru, podaje się również nazwę rośliny uprawnej (sekcja IX pkt. 3 wzoru wniosku: "w przypadku (...) ubiegania się o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych (...) poza oznaczeniem grupy upraw i nazwą obszaru, podaje się również nazwę rośliny uprawnej"). Zatem brak wskazania gatunku rośliny uprawnej uznać należy za brak formalny. Z powyższego rozporządzenia wynika także konieczność wpisania nr działki ewidencyjnej, na której położona jest działka rolna w sekcji VII kol. 5. Ponadto obowiązek wskazania numeru działki ewidencyjnej wynika z § 3 ust. 2 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14.03.2008r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.Nr 44,poz.269 ze zm.). Art. 64 § 2. Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa ( poza brakiem możliwości ustalenia adresu wnoszącego), należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wymogi formalne podania określone zostały w art.63 Kpa. Zgodnie z przepisami tego artykułu podanie powinno być wniesione w formie pisemnej lub innych formach określonych w §1. Podanie powinno zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie, powinno być podpisane przez wnoszącego oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W rozpoznawanej sprawie przepisami szczególnymi, do których odsyła przepis art.63§2 K.p.a. są przepisy wyżej wymienionych rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Działanie organu I instancji w kwestii wystosowania do skarżącej wezwania w trybie art. 64 §2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych należy zatem uznać za prawidłowe. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał, że działanie organów administracji w sprawie nie narusza przepisów prawa, wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.