V SA/Wa 1455/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ś. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odrzucić skargę E. Ś., dalej "skarżąca" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2011 r. podtrzymujące własne rozstrzygnięcie o obowiązku zwrotu kwoty 50.000 zł, wypłaconej na podstawie umowy o dofinansowanie dotyczącej projektu złożonego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom". W skardze wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej "decyzji", uchylenie poprzedzającej ją "decyzji" i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, a także wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji do dnia prawomocności wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Rozważając sprawę należy stwierdzić, że jej źródłem jest kwestia rozliczeń projektu skarżącej, które wynikają z umowy cywilnoprawnej zawartej [...] listopada 2005 r. o dofinansowanie projektu nr [...] złożonego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom", na podstawie, której skarżącej została udzielona pomoc finansowa w wysokości 50.000 zł. Kwestie związane z przyznawaniem dofinansowania w ramach funduszy strukturalnych, których dotyczy wskazana wyżej umowa, reguluje ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 114, poz. 1208 ze zm.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust. 1 ustawy, zaś zgodnie z art. 24 ust. 2 "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach. Na podstawie art. 26 ust. 5 warunki dofinansowania, o którym mowa w ust. 1-3, określa umowa o dofinansowanie projektu, zawarta z beneficjentami przez instytucję zarządzającą programem, instytucję wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucję pośredniczącą, albo decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 7. Z przepisów ustawy wynika więc, że ARiMR gospodaruje środkami publicznymi w formie umowy cywilnoprawnej mającej charakter aktu indywidualnego. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca podpisała w dniu [...] listopada 2005 r. z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - umowę o dofinansowanie projektu nr [...]. Strony łączyła więc umowa o dofinansowanie, zatem wszelkie kwestie dotyczące rozliczeń wynikających z tej umowy muszą być traktowane jako podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny, a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95. Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej, a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20 kwietnia 2006r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06. 2006 r. II GSK 63/06 Lex nr 188514. W wyroku tym bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy, o jakiej mowa w art. 26 ust.5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. Zwrócić należy też uwagę, że z § 10 umowy zawartej między skarżącą a Agencją wynika, iż w sprawach nieuregulowanych tą umową zastosowanie mają między innymi przepisu Kodeksu cywilnego, ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, a także ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 1994 r., Nr 1, poz. 2 ze zm.) zawierającej art. 11a. ust. 1 pkt 1 i pkt 2. W myśl tego przepisu w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy cywilnoprawnej w związku z realizacją Wspólnej Polityki Rolnej: 1) pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, 2) krajowych, przeznaczonych na realizację Wspólnej Polityki Rolnej - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nieuwzględniające "odwołania" skarżącej od pisma Agencji informującego, że skarżąca nie wypełniła zobowiązań umownych (umowy o dofinansowanie) w zakresie spełnienia żywotności ekonomicznej gospodarstwa i w związku z powyższym zostanie przeciwko skarżącej uruchomiona procedura windykacyjna. Pismo to dotyczy więc wyników kontroli realizacji przez skarżącą zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej oraz związanych z tym działań Agencji podjętych w celu dochodzenia zwrotu kwoty pomocy finansowej wypłaconej w związku z realizacją projektu nr [...] nie jest aktem ani czynnością objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do drogi postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdził jak w sentencji postanowienia.