V SA/Wa 1457/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-12
Skład orzekający: Beata Krajewska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował żądanie strony dotyczące przyznania płatności rolnośrodowiskowej, gdy strona złożyła oświadczenie o przejęciu zobowiązania poprzednika i jednocześnie wniosek o przyznanie płatności w ramach nowego programu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej nieprawidłowo zinterpretował żądanie strony, ponieważ nie wyjaśnił wątpliwości wynikających z rozbieżności między oświadczeniem o przejęciu zobowiązania poprzednika a wnioskiem o przyznanie płatności w ramach nowego programu. Organ powinien był ustalić rzeczywistą wolę strony.Stan faktyczny
A. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, dołączając oświadczenie o przejęciu zobowiązania od poprzedniego podmiotu oraz umowę dzierżawy. Organ I instancji przyznał płatność w określonej wysokości. Strona odwołała się, domagając się uznania skuteczności przejęcia zobowiązania i uwzględnienia możliwości przejścia na nowy program rolnośrodowiskowy. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. A. M. zaskarżyła decyzję organu II instancji do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwej interpretacji jej żądania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] marca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. Zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. na rzecz A. M. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz A. M. kwotę 200 złotych (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargą z dnia 8 maja 2013 r. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. zaskarżyła decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. w W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...].
Podstawę dla wydania wskazanych decyzji stanowił wniosek A. M. z dnia [...] maja 2010 r. o przyznanie płatności rolno środowiskowej, do którego A. M. dołączyła oświadczenie z dnia [...] maja 2010 r. o przejęciu przez nią zobowiązania z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt od podmiotu – Gospodarstwo Rolne A. Sp z oo na działkach [...], położonych w obrębie P. a także umowę dzierżawy z dnia [...] maja 2010 r. zawartą przez nią z Gospodarstwem Rolnym A. Sp z oo.
Decyzją organu I instancji przyznano A. M., w związku ze złożonym przez nią wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. o przyznanie płatności rolno środowiskowej, płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 71.633,50 zł. z tytułu:
- Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach,
- Rolnictwo ekologiczne, warianty: trwałe użytki zielone w okresie przestawiania i uprawy rolnicze w okresie przestawiania.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji, wobec złożenia przez A. M. wniosku na rok 2010 w ramach programu rolnośrodowiskowego PROW 2007 – 2013 wniosek ten został potraktowany jako pierwszoroczny, z terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania od 15 marca 2010 r.
Zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego, jak też wobec nie uwzględnienia jej stanowiska przez organ II instancji – w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r. A. M. powoływała się na przejęcie przez nią zobowiązania od Gospodarstwo Rolne A. Sp z oo i domagała się uznania przez organ skuteczności tego przejęcia oraz przy wydawaniu decyzji w sprawie płatności uwzględnienia możliwości przejścia przez rolnika, który zobowiązał się do kontynuacji działań rolnośrodowiskowych realizowanych od 3 lat przez poprzednika, na program rolnośrodowiskowy PROW 2007 – 2013.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. jednoznacznie stwierdził, iż żądanie Strony dotyczące przyznania płatności zostało odczytane przez organ w sposób prawidłowy i nie ma w tym zakresie wątpliwości uzasadniających konieczność podejmowania dodatkowych czynności w celu ustalenia żądania Strony. Organ podkreślił, iż płatność rolnośrodowiskowa do działek [...], w ramach PROW 2007 – 2013, została A. M. przez organ I instancji przyznana zgodnie z jej wnioskiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w myśl art. 134 p.p.s.a.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając skargę za zasadna.
Przede wszystkim Sąd nie podziela stanowiska organu, iż żądanie Strony dotyczące przyznania płatności nie budziło wątpliwości i zostało odczytane w sposób prawidłowy. Organ I instancji przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 dysponował oświadczeniem Strony o przejęciu przez nią zobowiązania Gospodarstwa Rolnego A. Sp z oo i zobowiązaniu się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu wiążącego Spółkę. Treść tego oświadczenia pozostawała w sprzeczności z treścią wniosku, w którym Strona zakreśliła "płatności rolnośrodowiskowe (PROW 2007 – 2013)". Ta rozbieżność pomiędzy treścią oświadczenia a wolą wyrażoną przez Stronę we wniosku, choć złożone zostały równocześnie ( data widniejąca na oświadczeniu i data wypełnienia wniosku jest ta sama – 14 maja 2010 r.) powinna wzbudzić wątpliwości organu prowadzące do podjęcia kroków zmierzających do jednoznacznego wyjaśnienia żądania A. M. Podkreślić trzeba, iż organ winien mieć na uwadze wszystkie konsekwencje wynikające dla Strony z przyjęcia jednej lub drugiej drogi załatwienia sprawy płatności na rok 2010.
Jeżeli sytuacja ta uszła uwadze Kierownika Biura Powiatowego Agencji, to już na pewno, w związku z treścią odwołania, znana była organowi II instancji. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do rezygnacji przez organ z ustalenia rzeczywistej intencji Strony. A. M. wyrażała chęć kontynuowania zobowiązania poprzednika, lecz w ramach nowego programu i w takim żądaniu była konsekwentna. Fakt, iż składała też oświadczenia, które formalnie dotyczyły PROW 2007 – 2013 tym bardziej uzasadniał wyjaśnienie tej kwestii. Organ tymczasem, mimo znanego mu stanowiska Strony, przyjął, iż zobowiązanie Skarżącej do kontynuowania działalności rolnośrodowiskowej na przejętych działkach nr [...] nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy z wniosku o przyznanie płatności w ramach PROW 2007 – 2013 na 2010 rok.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje na konieczność w toku ponownego rozpoznawania sprawy, czego organy obu instancji nie uczyniły, jednoznacznego określenia stanowiska Strony i rozpatrzenia sprawy w granicach tego żądania. Ugruntowane stanowisko orzecznictwa przesądza, iż wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi.
Jakkolwiek w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznawania pomocy ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, toczących się na podstawie art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. i w wymienionych sprawach organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się,
to nie znajduje żadnego ograniczenia zasada obowiązku organu rozpoznania sprawy w granicach żądania strony. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 31 marca 2009 r., sygn. II OSK 1755/07, stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi.
Organ administracji publicznej nie jest bowiem uprawniony do swobodnego interpretowania żądania Strony, co miało miejsce w sprawie niniejszej.
W ocenie Sądu, wobec jasnego stanowiska Strony o przejęciu zobowiązania organ po zapoznaniu się z treścią wniosku o płatności na 2010 r. winien zwrócić się do Skarżącej o stosowne wyjaśnienia.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku, o kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło