V SA/Wa 1462/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-28

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od opłat sądowych. Trudna sytuacja materialna skarżącego, polegająca na niskich dochodach z emerytury i ponoszeniu niezbędnych wydatków życiowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi oraz od pozostałych kosztów sądowych.
Stan faktyczny
E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, w związku ze skargą na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Skarżący, 85-letni emeryt, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 791,96 zł i ponosi znaczące wydatki na czynsz, media i leki. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o potwierdzenie represji; postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z [...] lipca 2009r. E. S. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 16 października 2009r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 791,96 złotych. Mieszka w lokalu kwaterunkowym o powierzchni 36,70 m2. Oświadczył, iż nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych. W piśmie procesowy z 5 października 2009r. (data nadania) Skarżący wyjaśnił, iż ma 85 lat i ponosi następujące wydatki: czynsz – 240 złotych, gaz – 110 złotych, energia elektryczna – 157,36 złotych, leki 114,02 złotych, pozostałą kwotę przeznacza na własne utrzymanie. Do pisma załączył odcinek emerytury, dowody uiszczenia czynszu i energii elektrycznej, faktury za gaz i za leki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi - 100 zł (zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 00 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wysokość bowiem dochodów skarżącego pozwala wyłącznie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło