V SA/Wa 1465/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... kwietnia 2011 r. Nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z dwójką dzieci. Skarżący posiada grunty własne i grunty dzierżawione oraz pieniądze na bieżące utrzymanie. Z przedmiotów wartościowych posiada ciągnik rolniczy. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Skarżący podał, iż posiada gospodarstwo rolne o pow. ... ha, nie pobiera żadnych świadczeń związanych z wychowywaniem dzieci. Miesięcznie na utrzymanie rodziny wydaje ... zł. Skarżący zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu i ponosi z tego tytułu koszty w wysokości ... zł. Dochody skarżącego z tytułu dopłat do gruntów wynoszą ... zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż nie posiada oszczędności pieniężnych, posiada samochód osobowy. Zdaniem Skarżącego wydanie zaświadczenia o dochodach przez Urząd Gminy nie oddaje stanu faktycznego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji pozwalających na ocenę jego sytuacji finansowej nie zostało wykonane w sposób określony w wezwaniu. W szczególności wskazać należy, iż skarżący nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, nie nadesłał dokumentów potwierdzających wydatki mieszkaniowe, jak również w ogóle nie wskazał wysokości dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego (poza dopłatami do gruntów) oraz nie nadesłał zaświadczenia o dochodach wystawionego przez Urząd Gminy. W tej sytuacji nie można było ustalić jak w rzeczywistości wygląda sytuacja materialna skarżącego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.