V SA/Wa 1465/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy K. B. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oświadczył, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z dwiema córkami, posiada gospodarstwo rolne, ciągnik rolniczy i środki pieniężne, które są wystarczające jedynie na bieżące utrzymanie. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni. Na wezwanie skarżący nie odpowiedział. Postanowieniem z 16 marca 2012 r. sygn. akt VSA/Wa 1465/11 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 11 kwietnia 2012 r. do Sądu wpłynął sprzeciw skarżącego na postanowienie z 16 marca 2012 r. W sprzeciwie skarżący wskazał, że sprawcą jego trudnej sytuacji materialnej jest ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. W szczególności ustalenia wymagało, czy skarżący posiada zasoby pieniężne, zwłaszcza środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym. W sprawie skarżący nie wykonał wezwania do podania dodatkowych informacji pozwalających na ocenę jego sytuacji finansowej. Należy podkreślić, że w innej sprawie ze skargi K. B. o sygn. akt VSA/WA 1466/11, (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/079F02E48D), o której Sąd posiada wiedzę z urzędu, skarżący wskazał, że posiadania gospodarstwo rolne (około 111 ha) oraz otrzymywał dopłaty rolnicze w formie świadczeń pieniężnych w wysokości około 130.980 zł. Powyższe oznacza, że skarżący posiada majątek (w formie gospodarstwa rolnego) oraz środki pieniężne. Wskazywana okoliczność, że gospodarstwo rolne jest zadłużone, w żaden sposób nie została udowodniona. Należy podkreślić za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z 5 listopada 2010r., sygn. akt II GZ 318/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie uznać należało, iż nie wykazał on, że w odniesieniu do jego osoby wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi, biorąc pod uwagę koszty niezbędnego utrzymania. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.