V SA/Wa 1467/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-15

Skład orzekający: Andrzej Kania, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez beneficjenta przed rozliczeniem umowy o dofinansowanie, z powodu trudnej sytuacji finansowej, stanowi podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu środków unijnych, nawet jeśli projekt nie wszedł w okres trwałości?
Ratio decidendi
Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez beneficjenta przed zakończeniem realizacji projektu i jego rozliczeniem, nawet jeśli nie wynika z oszukańczego bankructwa, lecz z trudnej sytuacji finansowej, stanowi zasadniczą modyfikację projektu i naruszenie warunków umowy o dofinansowanie. W takiej sytuacji, gdy projekt nie wszedł w okres trwałości, środki unijne zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi na rzecz instytucji zarządzającej.
Stan faktyczny
Beneficjent J. P. otrzymał dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na realizację projektu polegającego na uruchomieniu biura świadczącego usługi audytorskie. Projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową, a beneficjent zaprzestał działalności gospodarczej przed rozliczeniem wniosku o płatność końcową. Organy administracji uznały, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i zobowiązały beneficjenta do ich zwrotu. Beneficjent kwestionował zasadność zwrotu, powołując się na trudną sytuację finansową i art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr), Protokolant ref. staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. Zaskarżoną przez J. P. (dalej także: skarżący lub beneficjent) decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Zarząd Województwa M. utrzymał w mocy decyzję [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej także: MJWPU) nr [...] z [...] października 2014 r. zobowiązującą skarżącego do zwrotu kwoty 54.695,38 zł (wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych), która stanowi dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i z budżetu państwa, otrzymane na realizację projektu pod nazwą "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013 (RPO WM). Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013 (RPO WM) w dniu [...] sierpnia 2009 r. została zawarta pomiędzy Województwem M. a beneficjentem – J.P. umowa o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pod nazwą "[...]". Umowa została zmieniona pięcioma aneksami z [...] września 2009 r., [...] grudnia 2009 r., [...] czerwca 2011 r., [...] października 2011 r. i [...] kwietnia 2012 r. Na podstawie umowy przyznano skarżącemu dofinansowanie w wysokości nie wyższej niż 69.300,00 zł oraz określono procedury obowiązujące przy realizacji projektu. We wniosku o dofinansowanie, który stanowi załącznik do umowy, określono m.in. warunki i cele realizacji projektu, wskaźniki realizacji celów do osiągnięcia oraz wydatki planowane w ramach projektu. Projekt zakładał uruchomienie przez skarżącego przy ulicy [...] w K. biura, w którym beneficjent prowadzący działalność pod nazwą R. miał świadczyć usługi audytorskie, polegające na certyfikowaniu i wystawianiu świadectw energetycznych związanych z audytem energetycznym budynków oraz dodatkowo świadczyć usługi w zakresie inżynierii i doradztwa technicznego. W ramach projektu zaplanowano prace adaptacyjne lokalu, zakup mebli biurowych i wyposażenia, zestawów komputerowych oraz specjalistycznego oprogramowania do wykonywania audytów, przewidziano też uruchomienie strony internetowej podmiotu o nazwie R. i zatrudnienie pracowników. Projekt miał być pierwotnie realizowany w okresie od [...] października 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. - zakończenie finansowe realizacji (zakończenie rzeczowe do [...] grudnia 2008 r.). Termin zakończenia realizacji projektu został wydłużony aneksami do [...] czerwca 2012 r. W okresie tym beneficjent złożył trzy wnioski o płatność, na podstawie których otrzymał środki w wysokości 54 695,38 zł: - kwotę 12.938,39 (wniosek o płatność WNP-01) przekazano w dwóch transzach: 29 grudnia 2009 r. i 9 lutego 2010 r.; - kwotę 12.339,82 zł (wniosek o płatność WNP-02) przekazano 19 lipca 2011 r.; - kwotę 29.417,17 zł (wniosek o płatność WNP-03) przekazano 2 grudnia 2011 r. W dniu [...] sierpnia 2012 r. beneficjent złożył wniosek o płatność końcową. Wniosek został zweryfikowany negatywnie. O uchybieniach i brakach wniosku poinformowano skarżącego pismem z [...] września 2012 r. Jednocześnie poproszono beneficjenta o dostarczenie w terminie 7 dni korekty wniosku o płatność. Z uwagi na niedostarczenie korekty wniosku, MJWPU w dniu [...] kwietnia 2013 r. ponownie zwróciła się do skarżącego o dostarczenie skorygowanego wniosku o płatność końcową. Trzykrotnie proponowano beneficjentowi termin wizyty monitorującej, za każdym razem termin ten był zmieniany na prośbę skarżącego informującego, że przebywa poza granicami kraju. Trzeci termin wyznaczono na [...] grudnia 2013 r. Także w odniesieniu do ostatecznie wyznaczonego terminu wizyty monitorującej, beneficjent poinformował, że nie jest w stanie uczestniczyć w spotkaniu. Wizyty monitorujące w miejscu wskazanym w dokumentacji aplikacyjnej jako miejsce realizacji projektu, tj. w K. przy ul. [...] oraz w siedzibie beneficjenta przy ul. [...] w W., odbyły się odpowiednio [...] i [...] lutego 2014 r. W żadnym z tych miejsc kontrolujący nie zastali nikogo, nie stwierdzili oznak prowadzonej działalności gospodarczej ani przesłanek świadczących o tym, by projekt był realizowany. Stwierdzono także, że strona internetowa, której uruchomienie przewidziano w ramach projektu, nie istnieje. Ustalenia z wizyty monitorującej wraz z dokumentacją zdjęciową zostały zawarte w raporcie z [...] maja 2014 r. i przesłane wraz ze stosownym pismem skarżącemu. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłka wróciła do nadawcy. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości i w związku z brakiem realizacji projektu, [...] czerwca 2014 r. MJWPU wezwała J. P. do zwrotu otrzymanych środków w wysokości 54.695,38 zł wraz z należnymi odsetkami. Po upływie określonego w wezwaniu terminu zwrotu środków, MJWPU wszczęła postępowanie administracyjne. Zakończone ono zostało wydaniem decyzji nr [...] z [...] października 2014 r., którą zobowiązano skarżącego do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 54.695,38 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 207 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 9 pkt 1 i ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013 r., poz. 885 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia MJWPU stwierdziła, że beneficjent wykorzystał otrzymane dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie, a tym samym z naruszeniem procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych (dalej u.f.p) konsekwencją takiej sytuacji jest obowiązek zwrotu otrzymanego dofinansowania. Stwierdzono, że projekt, na realizację którego przyznano środki UE i z budżetu państwa, nie jest realizowany, założone wskaźniki i cel projektu nie zostały osiągnięte. Beneficjent zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej [...] marca 2013 r., a w dniu [...] lipca 2014 r. wykreślił wpis z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Okoliczności, na które powoływał się w toku postępowania administracyjnego, takie jak niekorzystna sytuacja na rynku w obszarze działalności R. i wynikająca z tego trudna sytuacja finansowa beneficjenta, nie mogą zdaniem MJWPU stanowić podstawy do uznania, że nie doszło do wystąpienia nieprawidłowości w realizacji projektu, obligujących do zwrotu dofinansowania. Podkreślono, że skarżący otrzymał dofinansowanie na zrealizowanie projektu. Środki miały być przeznaczone na uruchomienie biura świadczącego usługi audytorskie. Projekt nie jest realizowany, biuro nie funkcjonuje, beneficjent nie świadczy usług i zaprzestał działalności, wobec czego wydane na ten cel środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi. Skarżący złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości. Nie zakwestionował stanu faktycznego ustalonego przez MJWPU, w tym faktu zaprzestania działalności, podważył jednak stwierdzenie, że środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Powołał się na art. 57 ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 Instytucja Zarządzająca - Zarząd Województwa M., po przeprowadzonym postępowaniu stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zarząd Województwa M. podtrzymał ustalenia MJWPU, zgodnie z którymi skarżący wykorzystał otrzymane dofinansowanie niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie, a tym samym z naruszeniem procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE. Wskazano, że w kontekście przywołanego w odwołaniu art. 57 ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. organ odwoławczy nie kwestionuje, że zaprzestanie działalności przez skarżącego nie wynika z oszukańczego bankructwa. Podkreślono jednak, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ projekt nie został zakończony i nie wszedł w tzw. okres trwałości. Okres trwałości projektu należy ustalać w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, t.j. art. 57 w związku z art. 88 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., zgodnie z którym operację uznaje się za zakończoną w przypadku, gdy działania podjęte w jej ramach zostały faktycznie przeprowadzone i w odniesieniu do której wszystkie wydatki beneficjentów oraz odnośnego wkładu publicznego zostały opłacone. Tymczasem w niniejszej sprawie MJWPU nie zatwierdziła wniosku o płatność końcową i nie przekazała (opłaciła) rozliczanych w nim środków. Wskazano, że rolą instytucji zaangażowanych we wdrażanie i realizację RPO WM jest dbanie, aby wydatki ponoszone z udziałem środków unijnych nie były obarczone nieprawidłowościami, były ponoszone zgodnie z krajowymi i unijnymi przepisami i procedurami, określonymi m.in. w umowie o dofinansowanie, aby ich finansowanie nie powodowało szkody w budżecie ogólnym UE spowodowanej finansowaniem wydatku nieuzasadnionego, nieuprawnionego lub nieprawidłowego. W tym kontekście organ powołał się na art. 14 i 60 rozporządzenia Rady nr 1083/2006, zgodnie z którymi Państwa Członkowskie stosują zasadę należytego zarządzania finansami zdefiniowaną w art. 30 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 966/2012 z 25.10.2012 r. (wcześniej art. 27 rozporządzenia Rady nr 1605/2002) zdefiniowaną jako Zasady oszczędności, wydajności i skuteczności. W tej sytuacji Zarząd Województwa M. zaaprobował decyzję o zwrocie udzielonego dofinansowania. Mając na względzie stan faktyczny i prawny zgodzono się z organem I instancji, że beneficjent naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie projektu. Wskazano, że wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zadania, roboty czy środki trwałe, które nie służą realizacji projektu i osiągnięciu celu, określonego we wniosku o dofinansowanie. Wyjaśniono, że wśród wydatków zadeklarowanych we wniosku o dofinansowanie znalazła się m.in. budowa strony internetowej www, która została przez beneficjenta zdjęta z sieci. Strona ta miała zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowić źródło informacji o stopniu realizacji wskaźników rezultatu. Podkreślono znaczenie wskaźników, których osiągnięcie i utrzymanie zadeklarował beneficjent w dokumentacji aplikacyjnej. Są to elementy, które podlegają weryfikacji i są punktowane podczas oceny wniosku o dofinansowanie przez asesorów. Na podstawie kryterium liczby utworzonych miejsc pracy w wyniku realizacji projektu, wnioskodawcy zostały przyznane punkty, które decydowały o tym, czy projekt otrzyma dofinansowanie, tzn. czy zostanie podpisana umowa o dofinansowanie projektu. Dla danego kryterium podstawą oceniania był wskaźnik rezultatu, czyli liczba miejsc pracy utworzonych w związku z realizacją projektu. Celem kryterium było promowanie projektów o największej liczbie powstających miejsc pracy, zwiększających poziom zatrudnienia na danym obszarze. Beneficjent zadeklarował utworzenie 4 miejsc pracy. Na tej podstawie wniosek otrzymał określona liczbę punktów. Nieosiągnięcie lub nieutrzymanie wskaźników produktu lub rezultatu stanowi istotne naruszenie i niedopełnienie warunków umowy. Wskazano, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Wykorzystanie środków z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, w tym przypadku jest to umowa o dofinansowanie, wiąże się z obowiązkiem ich odzyskania, wynikającym z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (pkt 1 odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych). Organ wydał więc decyzję na podstawie przepisów krajowych i zgodnie z nimi, a wydając ją zastosował się do art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące EFRR, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Uwolnione w ten sposób zasoby funduszy mogą być ponownie wykorzystane przez państwo członkowskie do dnia 31 grudnia 2015 r. na dany program operacyjny. Obowiązek ten wynika również z ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1649), której art. 26 ust. 1 wymienia wprost zadania instytucji zarządzającej, do których należy w szczególności, m.in.: wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, a więc i odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów lub projektów. Stwierdzono, że projekt nie spełnia warunków dotyczących przeznaczenia, wykorzystania i zakładanych celów wskazanych w art. 16 ust. 2 pkt a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006. Organ II instancji zwrócił też uwagę, że w decyzji MJWPU jako podstawę prawną wadliwie wskazano art. 207 ustawy o finansach publicznych z 2009 r., podczas gdy właściwym w przedmiotowej sprawie jest art. 211 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych. Umowa o dofinansowanie projektu została zawarta 20 sierpnia 2009 r., wobec czego odzyskiwanie kwot nieprawidłowo wykorzystanych odbywa się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zawarcia umowy o dofinansowanie. Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157. poz. 1241 ze zm.), dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie u.f.p. z 2009 r., tj. przed 1 stycznia 2010 r., podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów, tzn. zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Zmiana ustawy o finansach publicznych w obrębie przywołanego przepisu nie wpływa na podstawę do wydania decyzji. Podkreślono, że fakt ten pozostaje bez wpływu na treść wydanej decyzji, a błąd ten nie czyni decyzji nieważną. W skierowanej do sądu skardze na decyzję Zarządu Województwa M. J. P. zarzucił organowi nienależyte wykonywanie zadań, polegające na błędnej interpretacji przepisów prawa. Uzasadnienie skargi jest powtórzeniem podnoszonych w postępowaniu odwoławczym argumentów, dotyczących art. 57 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, mówiącego o naruszeniu zasady trwałości projektu w kontekście zaprzestanie działalności, która nie wynika z oszukańczego bankructwa. Zdaniem skarżącego przepis ten powinien stanowić podstawę do odstąpienia od żądania od niego zwrotu przyznanego dofinansowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej p.p.s.a.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). We wskazanym kontekście należy zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa M. w oparciu o wskazane zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w badanej sprawie w istocie sprowadza się do kwestii wyłącznie prawnych. Wskazać należy, że zarówno z treści skargi, jak i odwołania wynika, że stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący nie kwestionuje bowiem ani tego, że jego wniosek z [...] sierpnia 2012 r. o płatność końcową został zweryfikowany negatywnie i nie doszło do zakończenia realizacji projektu (projekt nie został zrealizowany zgodnie z zawartą umową) ani tego, że z dniem [...] marca 2013 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej (a więc i takiej, na którą otrzymał dofinasowanie) oraz tego, że [...] lipca 2014 r. wykreślił wpis z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. W toku postępowania sądowoadministracyjnego okazało się również, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy, X Wydziału Gospodarczego dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych [...] z [...] lutego 2016 r. ogłoszono upadłość J. P. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, obejmującą likwidację majątku dłużnika. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego zaprzestanie działalności objętej dofinansowaniem przed rozliczeniem umowy nastąpiło z powodu niekorzystnej sytuacji na rynku w obszarze działalności skarżącego (prowadzącego działalność pod nazwą R.) i wynikającej stąd trudnej sytuacji finansowej beneficjenta. Organy nie twierdzą przy tym, że zaprzestanie działalności przez skarżącego wynika z oszukańczego bankructwa. Problem sprowadza się natomiast do stosowania w realiach sprawy art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25 ze zm.), a w szczególności jego ustępu 5. Rację mają organy twierdząc, że art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/20006 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim oczekuje tego skarżący. W § 18 ust. 13 umowy o dofinansowanie (w brzmieniu nadanym aneksem z [...] kwietnia 2012 r.) beneficjent zobowiązał się do nie dokonywania zasadniczej modyfikacji projektu w rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/20006 zarówno w trakcie jego realizacji, jak i po dniu zakończenia realizacji projektu w trakcie okresu trwałości. Jeśli chodzi o projekty, których realizacja nie została zakończona, przywołane postanowienie umowy odsyła do art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/20006 jedynie w zakresie rozumienia pojęcia "zasadniczej modyfikacji projektu". Zgodnie z § 1 pkt 36 umowy o dofinansowanie (w brzmieniu nadanym aneksem z 27 kwietnia 2012 r.) przez "zakończenie realizacji projektu" należy rozumieć datę spełnienia łącznie trzech warunków, t.j.: zaplanowane w ramach projektu czynności zostały faktycznie wykonane (żadna dalsza czynność nie jest wymagana), wszystkie wydatki zostały zapłacone przez beneficjenta (beneficjent nie będzie ponosił już żadnych płatności), dofinansowanie zostało wypłacone beneficjentowi (na rzecz beneficjenta nie będą przekazywane już żadne płatności ze strony BGK i MJWPU). Tymczasem skoro wniosek skarżącego z [...] sierpnia 2012 r. o płatność końcową został zweryfikowany negatywnie i dofinansowanie w tej transzy nie zostało beneficjentowi wypłacone, w rozumieniu umowy nie doszło do zakończenia realizacji projektu (projekt nie został zrealizowany zgodnie z zawartą umową). Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 1083/20006 "operacja" to projekt lub grupa projektów wybranych przez instytucję zarządzającą danym programem operacyjnym lub na jej odpowiedzialność, zgodnie z kryteriami ustanowionymi przez komitet monitorujący, i realizowanych przez jednego lub więcej beneficjentów, pozwalające na osiągnięcie celów osi priorytetowej, do której odnosi się ta operacja. Bezspornie skarżący zaprzestał działalności objętej umową o dofinansowanie. Doszło zatem do zasadniczej modyfikacji projektu wynikającej z zaprzestania działalności produkcyjnej (tu: usługowej) i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji, w rozumieniu art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/20006, w zakresie w jakim do tej jednostki redakcyjnej odsyła § 18 ust. 13 umowy o dofinansowanie. Tym samym projekt nie wszedł w okres trwałości, o którym traktuje art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/20006. Rację ma przy tym organ wskazując, że okres trwałości projektu należy ustalać także w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, t.j. art. 57 w zw. z art. 88 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, zgodnie z którym operację uznaje się za zakończoną w przypadku, gdy działania podjęte w jej ramach zostały faktycznie przeprowadzone i w odniesieniu do której wszystkie wydatki beneficjentów oraz odnośnego wkładu publicznego zostały opłacone. Tymczasem jak wskazywano MJWPU nie zatwierdziła wniosku o płatność końcową i nie przekazała (nie opłaciła) rozliczanych w nim środków. Tym samym nie mamy do czynienia z zakończeniem realizacji projektu. Słusznie zatem uznano, że skoro beneficjent nie realizuje projektu na warunkach określonych w umowie i we wniosku o dofinansowanie, zaprzestał realizacji projektu i prowadzenia działalność, wydatki poniesione w ramach projektu uznać należało za niecelowe i niekwalifikujące się do dofinansowania. Wynika to z postanowień Zasad kwalifikowania wydatków w ramach RPO WM, rozdz. IV, pkt 2 Ocena kwalifikowalności wydatków, zgodnie z którym: wydatki mogą być kwalifikowane do dofinansowania pod warunkiem, że wynikają z realizacji projektu, którego zakres został zatwierdzony umową o dofinansowanie projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie projektu oraz są ponoszone zgodnie z obowiązującymi zasadami. Wydatek kwalifikowalny to wydatek lub koszt poniesiony przez beneficjenta w związku z realizacją projektu w ramach RPO WM, zgodnie z obowiązującymi Krajowymi wytycznymi i Zasadami, który kwalifikuje się do rozliczenia lub refundacji ze środków przeznaczonych na realizację RPO WM w trybie określonym w umowie o dofinansowanie projektu. Wbrew oczekiwaniom skarżącego organy słusznie odmówiły zastosowania w sprawie art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/20006 w zakresie postulowanym przez beneficjenta, w szczególności ustępu 5 tej jednostki redakcyjnej, skoro dotyczy on kwestii trwałości operacji, a do tego etapu projekt realizowany przez J. P. nie dotarł. W tej sytuacji organ odwoławczy uprawniony był do stwierdzenia, że środki przekazane skarżącemu zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 211 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) stosowanej w realiach sprawy na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157. poz. 1241 ze zm.). Wskazanie w zaaprobowanej przez Zarząd Województwa M. decyzji MJWPU jako podstawy prawnej analogicznego art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2013 r., poz. 885 ze zm.) nie ma wpływu na treść kontrolowanego obecnie rozstrzygnięcia. Dzieje się tak, ponieważ brzmienie obu regulacji jest w istocie analogiczne. Zgodnie z nim organ badają te same przesłanki zwrotu przyznanego dofinansowania. Żadne z zarzutów skargi nie wskazują na konieczności wyeliminowania kontrolowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Sąd z urzędu nie stwierdza występowania w sprawie uchybień skutkujących koniecznością wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego. Z tych przyczyn uwagi na to orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło