V SA/Wa 147/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sprawy ze skargi B. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. A. kwotę 630 zł (sześciuset trzydziestu złotych) oraz kwotę 144,90 zł (stu czterdziestu czterech złotych dziewięćdziesięciu groszy), stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – łącznie 774,90 (siedemset siedemdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt groszy). Postanowieniem sygn. akt V SO/Wa 21/10 z 22 grudnia 2010 r. przyznano skarżącemu – B. S. (obywatelowi F. narodowości [...]) – prawo pomocy poprzez m.in. ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, pełnomocnikiem skarżącego wyznaczony został adw. R. A. W dniu 6 kwietnia 2011 r. adwokat R. A. złożył pismo w którym wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych z uwzględnieniem stawki maksymalnej. Wniosek uzasadnił zwiększonym nakładem pracy, ponieważ skarżący nie włada językiem polskim, pełnomocnik jest zmuszony do kontaktowania się z nim za pośrednictwem innych zaufanych osób. Powoduje to utrudnienie w reprezentowaniu skarżącego i niesie za sobą konieczność zwiększonego nakładu prac. Sąd wyrokiem z 21 listopada 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 147/11 oddalił skargę i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie minimalnej 240 zł powiększonej o podatek VAT. W imieniu skarżącego skargę kasacyjną od wydanego ww. wyroku złożył adwokat R. A. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 732/12 umorzył postępowania kasacyjne oraz uchylił zawarte w punkcie drugim zaskarżonego wyroku postanowienie w przedmiocie zasądzenia na rzecz adwokata R. A. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i w tym zakresie postanowił przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w świetle art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) adwokat ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej. Wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone w wyroku Sądu I instancji zostało ustalone i przyjęte na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), w świetle którego w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem z 21 listopada 2011 r. stawka minimalna wynosi 240 zł. Sąd kasacyjny zauważył, że w piśmie z 6 kwietnia 2011 r., złożonym przed wydaniem postanowienia rozstrzygającego o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, pełnomocnik wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów niezapłaconej pomocy prawnej z uwzględnieniem stawki maksymalnej (150% stawki minimalnej). Sąd I instancji nie odniósł się do zgłoszonego żądania. Sąd kasacyjny wskazał, że § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. wskazuje, iż zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, zaś podstawę zasądzenia ww. opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdz. 3-5, przy czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sporu. W związku z powyższym, w sytuacji gdy pełnomocnik wnosi o przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości wyższej niż minimalne stawki wynikające z przepisów rozporządzenia, Sąd powinien odnieść się do zawartych we wniosku argumentów i wskazać dlaczego przyznał mu wynagrodzenie w wysokości innej, niż postulowanej przez adwokata. Ponadto Sąd kasacyjny nakazał rozpoznać wniosek pełnomocnika o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje: Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. – w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd któremu sprawę przekazano, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez ten Sąd. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, przy czym podstawę zasądzenia owej opłaty stanowią stawki minimalne określone w stosownych przepisach. Opłata ta nie może być jednocześnie wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Tym samym w przyjętych stawkach minimalnych oddana została swoista wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest więc przesłanek do zasądzania wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, w której żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności adwokata pozostawała na przeciętnym poziomie. Dokonując stosownego miarkowania nakładu pracy adwokata występującego w sprawie, w tym w szczególności uwzględniając okoliczności, że skarżący jest obcokrajowcem, który nie włada językiem polskim, przez co pełnomocnik był zmuszony do kontaktowania się z nim za pośrednictwem innych zaufanych osób, co powodowało utrudnienia w reprezentowaniu skarżącego, a także biorąc pod uwagę dużą aktywność pełnomocnika przejawiającą się w sporządzeniu szczegółowych pism procesowych, Sąd uznał, że wykonana praca adwokata była ponadnormatywna. W związku z powyższym Sąd przychylił się do wniosku pełnomocnika z urzędu i zasądził od Skarbu Państwa na jego rzecz koszty nieopłaconej pomocy prawnej z uwzględnieniem stawki maksymalnej w ogólnej kwocie 630 zł powiększonej o podatek VAT. Na przyznane koszty składają się: 360 zł tj. 150% stawki minimalnej (240 zł) za reprezentowanie skarżącego przed sądem administracyjnym I instancji (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia) oraz 270 zł. tj. 150% stawki minimalnej (75% x 240 zł) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia). W tym stanie rzeczy Sąd postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 250 p.p.s.a.