V SA/Wa 1472/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... stycznia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, córką, zięciem i dwójką ich dzieci. Zamieszkują w domu o pow. ... m², którego właścicielem jest córka, gdzie zajmują dwa pokoje i kuchnię. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Córka jest rolnikiem – właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. ...ha, garażu, budynku inwentarsko-składowego, samochodu osobowego - a sytuacja na gospodarstwie jest bardzo nieciekawa, co za tym idzie skarżący razem z żoną pomagają jej finansowo. Większa część renty skarżącego i jego żony idzie na utrzymanie gospodarstwa. Skarżący ma poza tym niepełnosprawną córkę, która ma bardzo małą rentę i której również musi pomagać. Skarżący wskazał następujące dochody w gospodarstwie domowym: dochody skarżącego i jego małżonki ze świadczeń rentowych - ... zł, dochody córki z gospodarstwa – ... zł, dochody zięcia z pracy poza gospodarstwem – ... zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż skarżący i jego małżonka uzyskują regularne dochody w postaci świadczenia rentowego w wysokości ... zł. Pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i jej mężem, którzy uzyskują dochody z pracy w wysokości ... zł. Córka prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów ( ... ha), które przynosi dochody. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego (... zł), składającego się z sześciu osób, w tym dwójki dzieci, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał bowiem w swoim oświadczeniu by wszystkie środki finansowe pozostające w dyspozycji jego rodziny były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, zatem ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną oraz spadek opłacalności produkcji rolnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.