V SA/Wa 1475/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-11

Skład orzekający: Jolanta Bożek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące zwrotu kwoty dofinansowania projektu może być rozpoznana przez sąd administracyjny, czy też spór należy rozstrzygać w postępowaniu cywilnym?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że spór dotyczący realizacji umowy o dofinansowanie projektu, w szczególności kwestia zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej, nie ma charakteru sprawy administracyjnej, lecz jest sprawą cywilnoprawną. W związku z tym skarga na pismo Prezesa Agencji w tej sprawie podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący zawarł w 2005 r. umowę o dofinansowanie projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego. Wypłacono mu kwotę 50 000 zł, która później została uznana za nienależnie pobraną z powodu niespełnienia kryterium żywotności ekonomicznej gospodarstwa. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął procedurę windykacji zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami. Skarżący złożył odwołanie, które zostało odrzucone, a następnie wniósł skargę do sądu administracyjnego na pismo Prezesa Agencji podtrzymujące decyzję o windykacji.
Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi G. Ł. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania projektu postanawia: odrzucić skargę G. Ł. (zwany dalej skarżącym) wniósł skargę na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w którym to Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał rozstrzygnięcie o uruchomieniu procedury windykacji należności w celu odzyskania wypłaconej skarżącemu na podstawie umowy o dofinansowaniu projektu nr [...] kwoty 50000 zł wraz z odsetkami w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sektorowy Program Operacyjny ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd z urzędu bada, w pierwszej kolejności, dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), dalej zw. .p.p.s.a. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". Podstawą prawną wspomnianego SPO stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. (Dz. U.197,poz.2032 ze zm. ) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r.( Dz. U. 207, poz. 2117 ze zm.). Wspomniane rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 114, poz.1208 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust.1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ,,projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach". W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu [...] sierpnia 2005 r. podpisał umowę z Agencją określającą prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu. W konsekwencji zawarcia umowy skarżącemu wypłacono pomoc finansową we wnioskowanej kwocie 50000 zł. W późniejszym okresie ujawniono, iż ww. pomoc została pobrana nienależnie, z uwagi na fakt, że skarżący, wbrew zobowiązaniu zawartym w § 5 ust 1 pkt 7 umowy o dofinansowanie projektu nie spełnił, w okresie 5 lat od rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego, kryterium żywotności ekonomicznej tego gospodarstwa, w przepadku gdy nie spełniało ono kryterium żywotności ekonomicznej w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Pismem z [...] lutego 2011 r. skarżący został poinformowany przez Agencję ([...] Oddział Regionalny w [...]) o obowiązku zwrotu wypłaconej pomocy wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia wypłaty pomocy przez Agencję. W wyniku rozpatrzenia przez Prezesa Agencji, w dniu [...] kwietnia 2011 r. odwołania skarżącego z 15 marca 2011 r., otrzymał on informację o negatywnym rozpatrzeniu jego odwołania. Jak wynika z powyższego stanu faktycznego przedmiotem sporu stron, jest kwestia naruszenia postanowienia § 5 ust. 1 pkt 7 umowy z dnia [...] sierpnia 2005 r. Należy wskazać, iż Agencja jest podmiotem wyodrębnionym organizacyjnie i strukturalnie. Będąc osobą prawną, może być ona traktowana w określonych warunkach przewidzianych przepisami prawa jako organ o charakterze funkcjonalnym, w takim zakresie, w jakim jest ona uprawniona do działania w formach o charakterze władczym W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Strony - co wskazano wyżej - łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy były podstawy do jej wypowiedzenia oraz podstawy do odmowy wypłaty określonej w niej kwoty dofinansowania, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95. Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20 kwietnia 2006r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06. 2006 r. II GSK 63/06 Lex nr 188514. W wyroku tym bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust.5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. Rozważając wspomniane zagadnienie na tle niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bez znaczenia w związku z tym jest to, że umowa zawierana jest przez strony na stosownym formularzu według wzoru, którego treść określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2005 r. (Dz. U.154 poz. 1290), ponieważ okoliczność ta nie zmienia charakteru wspomnianej umowy. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem Sądu przedmiotowa sprawa, nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art.1 w zw. z art. 3 ustawy z 30 czerwca 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a. odrzucił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło