V SA/Wa 1476/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-12

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Danuta Dopierała, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prawidłowo odmówił umorzenia odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową, materialną i zdrowotną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo ocenił przesłanki umorzenia odsetek. Pomimo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej wnioskodawcy, organ zasadnie stwierdził, że nie pozbawia ona możliwości uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego, a zakup sprzętu rolniczego i remonty budynków wskazują na zdolność do generowania dochodów. Ponadto, organ prawidłowo uznał, że spory rodzinne nie mają wpływu na obowiązek opłacania składek i odsetek, a fakultatywny charakter przepisu art. 41a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników pozwala organowi na uznaniowe rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Pan J.L. złożył wniosek o umorzenie odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od stycznia 1995 r. do lutego 2005 r., uzasadniając to trudną sytuacją życiową, rodzinną i zdrowotną. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy nie uniemożliwia mu generowania dochodów z gospodarstwa rolnego i opłacania składek. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Prezesa KRUS, wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Zabłocka, Asesor WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia NSA Piotr Piszczek, , Protokolant Izabela Kucharczyk-Szczerba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oddala skargę. Przedmiotem skargi z 4 kwietnia 2007 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pana J.L. jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] marca 2007 r. nr [...], utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2007 r. nr [...] o odmowie umorzenia odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników na okres styczeń 1995 - luty 2005 w kwocie [...] zł. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z [...] stycznia 2007 r. pan J.L. wystąpił do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: Prezesa KRUS) o umorzenie odsetek za zwłokę od należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników na okres styczeń 1995 - luty 2005 r., stanowiących kwotę [...] zł. Motywując swoje żądanie wskazał: "Ja niczego nigdy nie pobierałem z Krusu, za rodziców kto inny pobierał pieniądze, siostra nie opłaca składek Krusu, jestem sam w domu, są dwa pola, jedno jest nie wyprostowane 30 lat (...).". Ponadto zaznaczył, iż ma chory [...] i nie może pracować w gospodarstwie rolnym. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o rozłożenie na raty należności głównej z tytułu nieopłaconych składek. Decyzją z [...] lutego 2007 r. nr [...], w wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, Prezes KRUS odmówił umorzenia odsetek od należności składkowych w kwocie [...] zł za okres styczeń 1995 - luty 2005. W sentencji tego orzeczenia powołał przepis art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników na mocy postanowień art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wyjaśnił nadto, iż z art. 4 ww. ustawy wynika obowiązek terminowego opłacania składek, tj. do końca pierwszego miesiąca każdego kwartału. Za opłacanie składek za wszystkie osoby ubezpieczone w danym gospodarstwie rolnym odpowiada rolnik, a jeżeli działalność jest prowadzona na rachunek kilku osób, to obowiązek opłacania należności ciąży na nich solidarnie. Zauważył, że nie opłacanie składek w terminie powoduje naliczanie odsetek za zwłokę, począwszy od następnego dnia, w którym stały się wymagalne, aż do dnia zapłaty włącznie. Wobec braku reakcji Strony na pisma wzywające do uregulowania należności składkowych, Kasa podjęła decyzję o zabezpieczeniu swoich należności poprzez wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej gospodarstwa rolnego Wnioskodawcy (Kw nr [...]) w dniu [...] grudnia 1999 r. Mając zaś na uwadze argumenty podniesione przez Stronę we wniosku o umorzenie zadłużenia, organ zauważył, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz analizy akt sprawy z perspektywy przesłanek, o których mowa w art. 41a ww. ustawy, nie ujawniono okoliczności uzasadniających umorzenie należności. W szczególności organ zauważył, iż dolegliwość, na którą powołuje się Wnioskodawca nie jest chorobą przewlekłą, mogącą stanowić zagrożenie dla zdrowia, a koszty jej leczenia nie są duże (leczenie tego typu schorzeń może nastąpić w ramach świadczeń bezpłatnej opieki zdrowotnej). Nie można zatem uznać, że przypadłość ta pozbawia stronę możliwości uzyskania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Organ orzekający wskazał jednocześnie, iż pismem z 15 stycznia 2007 r. Wnioskodawca został poinformowany o zakończeniu postępowania wyjaśniającego dotyczącego jego wniosku o umorzenie zaległości oraz pouczony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Z przysługującego prawa Zainteresowany jednak nie skorzystał. Pismem z [...] lutego 2007 r. zatytułowanym "odwołanie" pan J.L. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres styczeń 1995 - luty 2005 r. W piśmie tym podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wskazując na trudną sytuację rodzinną po śmierci ojca i brak pozytywnych relacji z rodzeństwem spowodowanych sprawami majątkowymi: "(...) ja jestem sam, nie mam żony, samotny, nikt nie chce pracować w polu, tylko w firmach po 8 godzin, nie ma kogo nająć, są maszyny pracują w polu.". Zwrócił również uwagę na swój zły stan zdrowia: "Jestem chory na nogę, nie ma kto zastąpić, w domu pracować (...)". Jednocześnie zakwestionował ustalenia organu odnośnie rozmiarów gospodarstwa rolnego. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączona została kserokopia skierowania do szpitala wystawionego przez Powiatowe Centrum Usług Medycznych w K., zaświadczenia zameldowania T.L. na pobyt stały w W. [...] z 25 listopada 2003 r., nakazu płatniczego nr [...] z 25 lutego 2003 r. wystawionego przez Wójta Gminy G., aktu notarialnego - umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 31 maja 1990 r., aktu notarialnego - umowy darowizny z 6 kwietnia 1983 r. W toku postępowania odwoławczego do akt sprawy złożono również protokół z zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie układu ratalnego z [...] marca 2007 r. oraz kserokopię odpisu z księgi wieczystej Kw Nr [...] - W. z 26 lutego 2007 r. Pismem z 6 marca 2007 r., powołując art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), organ pouczył o możliwości wypowiedzenia się w sprawie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, które będą stanowić podstawę faktyczną decyzji, w terminie 5 dni od daty doręczenia. Decyzją z [...] marca 2007 r., Prezes KRUS działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. , Nr 7, poz. 25 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdzając brak podstaw do umorzenia wnioskowanych należności. Zauważył, że sytuacja materialna Zainteresowanego nie jest zła i nie powinna wpływać negatywnie na opłacanie należności składkowych. Zaznaczył, że okoliczność zakupienia ciągnika ze środków własnych pozwala wnioskować, że Wnioskodawca uzyskuje dochody z prowadzenia działalności rolniczej. Podniósł również, iż sytuacja rodzinna Strony pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na postępowanie w sprawie zastosowania wnioskowanej ulgi. Okoliczności przedstawione w pismach Strony nie dotyczą bowiem spraw związanych z ubezpieczeniem w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W ocenie organu nie ma podstaw by uznać, że spory rodzinne są przyczyną powstania zadłużenia, a tym bardziej, że mogą stanowić przesłankę do zmiany decyzji na pozytywną. Na koniec organ zaznaczył, iż w świetle okoliczności faktycznych sprawy ocenianych w kontekście przesłanek określonych w art. 41a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes Kasy obowiązany jest brać pod uwagę nie tylko ważny interes wnioskodawcy i jego możliwości płatnicze, ale również stan funduszów emerytalno-rentowego i składkowego Kasy, co uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa KRUS z [...] marca 2007 r., pan J.L. zakwestionował stanowisko organu wskazując na swoją trudną sytuację życiową i materialną: "(...) nie mam co jeść, chodzę w starych ciuchach, ciągnik kupiłem 28 lat, sprzęty stare, pole nie rozgraniczone (...)". Jednocześnie zakwestionował ustawowy obowiązek terminowego opłacania składek z tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników: "jest zmienione prawo, jestem pozbawiony prawa, nie dostanę nic z Krusu, nie opłacę niczego (...)".Do skargi załączył kserokopie: zaświadczenia z [...] grudnia 2006 r. wystawionego przez Wojskową Komendę Uzupełnień potwierdzającego odbycie zasadniczej służby wojskowej w latach 1980 - 1982 oraz podziękowania za wzorowe wypełnienie służby wojskowej z 17 marca 1982 r. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodatkowo zauważył, iż organ rentowy wielokrotnie, od 1997 r., rozpatrywał wnioski Skarżącego o rozłożenie na raty istniejących należności, odroczenie terminu płatności składek oraz o umorzenie składek. W całym tym okresie, zdaniem organu, Skarżący miał możliwość uregulowania w dogodny sposób istniejącego zadłużenia, z możliwości tej jednak nie skorzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa KRUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] stycznia 2006 r. Pan J.L. wystąpił do Prezesa KRUS o umorzenie odsetek za zwłokę od należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników na okres styczeń 1995 - luty 2005 r.. Wobec treści wniosku Skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - przepis art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w którym ustawodawca przewidział m.in. instytucję umarzania należności z tytułu składek. Zgodnie z treścią wymienionego przepisu, Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Przywołane w cyt. art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników kryterium "ważnego interesu zainteresowanego", przy zaistnieniu którego organ "może" uwzględnić wniosek o umorzenie należności, wskazuje, iż decyzja Prezesa KRUS ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ten - przy ustalonym stanie faktycznym - ma możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia. Orzekając w konkretnej sprawie organ może więc, a nie musi umorzyć należności, oceniając istnienie lub nieistnienie tego kryterium, a także możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń. Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę (por. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). Skarżący w toku całego postępowania administracyjnego, tj. tak w pierwotnym wniosku jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądanie swoje w zakresie umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników na okres styczeń 1995 - luty 2005 r. uzasadniał trudną sytuacją życiową spowodowaną śmiercią ojca i, w konsekwencji, samodzielnym prowadzeniem gospodarstwa rolnego, brakiem pozytywnych relacji z rodzeństwem (siostrą) spowodowanych nieuregulowanymi sprawami majątkowymi oraz problemami materialnymi i zdrowotnymi - chorobą [...], która - zdaniem Skarżącego - nie pozwala mu pracować w gospodarstwie. Podnoszone przez Wnioskodawcę okoliczności organ orzekający wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło swoje odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Analizując możliwości płatnicze Wnioskodawcy organ orzekający prawidłowo - zdaniem Sądu - uznał, iż sytuacja materialna Skarżącego nie uniemożliwia mu generowania dochodów z prowadzonego gospodarstwa i nie powinna wpływać negatywnie na opłacanie należnych składek. Jak wynika z ustaleń organu poczynionych na podstawie materiału dowodowego (zgromadzonego również w sprawie z wniosku z [...] października 2006 r.), Skarżący prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych) i - według obliczeń - osiąga dochody roczne z tego gospodarstwa w wysokości ok. [...] zł oraz korzysta z dopłat Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie [...] - BS G. Budynek mieszkalny murowany, piętrowy pozostaje w stanie dobrym. Jako dobry oceniono również stan budynków gospodarczych, uwzględniono także fakt posiadania maszyn rolniczych (k. 196 akt admin.). Dodatkowo ustalono, że Skarżący remontuje budynki gospodarcze, zakupił ciągnik z 1978 r. ze środków własnych, dokupuje sprzęt rolniczy (k. 211 akt admin.). Nie korzysta z pomocy finansowej instytucji państwowych i samorządowych. Przedmiotowe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez Skarżącego (k. 199 i 240 akt admin.). Dodatkowo Skarżący sam zauważył we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że z uwagi na brak pracowników nie może nająć nikogo do pracy w gospodarstwie, co - jak wynika z akt sprawy - czynił w poprzednich latach (k. 127 i 115 akt admin.). Jak słusznie wskazał również organ orzekający, Wnioskodawca nie ujawnił wystąpienia w gospodarstwie żadnych zdarzeń losowych, które spowodowałyby straty w uprawach obniżające dochody z gospodarstwa rolnego w stopniu uniemożliwiającym realizację obowiązku określonego w art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - terminowego opłacania składek. Ustosunkowując się z kolei do podniesionych przez Skarżącego problemów zdrowotnych organ zasadnie przyjął, że ze złożonej do akt sprawy dokumentacji nie wynika, że schorzenie [...] nie pozbawia Wnioskodawcy możliwości uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz, że leczenie tego typu przypadłości nie wiąże się - co do zasady - z wysokimi kosztami leczenia i jest realizowane w ramach bezpłatnej opieki zdrowotnej. Za słusznością stanowiska organu orzekającego przemawia fakt, iż w aktach sprawy, oprócz skierowania do poradni specjalistycznej wystawionego przez lekarza chorób dziecięcych Zespołu Ośrodków Zdrowia w G. z [...] grudnia 2006 r. (k. 200 akt admin.) oraz skierowania do szpitala wystawionego przez lekarza specjalistę - chirurga z Powiatowego Centrum Usług Medycznych w K. (k. 232 akt admin.), brak jest innych dokumentów potwierdzających niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym z powodu wskazanej dolegliwości np. zwolnienia lekarskiego od pracy do czasu przeprowadzenia zabiegu, czy karty leczenia szpitalnego w związku z przebytym zabiegiem w szpitalu i związanej z nim niezdolności do pracy w okresie ewentualnej rekonwalescencji. Skarżący nie udokumentował również kosztów zakupu lekarstw związanych z leczeniem wskazanej dolegliwości. Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, stanowisko organu w sprawie jest zasadne. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się bowiem w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. W tym miejscu zauważyć należy, iż procedura umorzenia zaległych składek uregulowana jest jedynie w powyżej cyt. już art. 41a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten odwołuje się do uzasadnionego, ważnego interesu zainteresowanego oraz do jego możliwości płatniczych i tylko w kontekście tych kryteriów okoliczności podnoszone przez Skarżącego w sprawie mogły być rozważane i jak wynika z uzasadnienia decyzji, zostały one rozważone. Okoliczności wskazywane we wniosku o umorzenie zaległych składek oraz podnoszone w toku postępowania administracyjnego Prezes KRUS może oceniać wyłącznie w kontekście ww. przesłanek, uwzględniając sytuację finansową konkretnego płatnika, w tym wysokość jego zaległości. Przy czym, jak już wskazano powyżej, fakultatywny charakter przepisu art. 41a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oznacza, że organ nie ma obowiązku umorzenia zadłużenia. Biorąc powyższe pod uwagę organ zasadnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że zarzuty Skarżącego dotyczące jego sytuacji rodzinnej, a w szczególności braku możliwości porozumienia z siostrą w sprawie podziału majątku, pozostają bez wpływu na prowadzone w sprawie postępowanie z wniosku o umorzenie należności i podjęte rozstrzygnięcie. Organ orzekający słusznie bowiem zaznaczył, iż brak jest podstaw by uznać spory rodzinne za przyczynę powstania zadłużenia wobec KRUS. Relacje Skarżącego z rodzeństwem pozostają również bez znaczenia wobec obowiązku terminowego opłacania składek, o którym mowa w art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 cyt. ustawy, określających zakres podmiotowy ubezpieczenia. Podkreślenia wymaga, iż - jak wynika z akt sprawy - Skarżący już wcześniej, w toku uprzednio prowadzonych postępowań administracyjnych o zastosowanie ulg przewidzianych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników - kwestionował obowiązek opłacania składek, wprost wskazując na zamiar zaniechania realizacji tego obowiązku (k. 170, 144 akt admin.). Mimo wielokrotnego kierowania przez organ wyjaśnień do Skarżącego w kwestii ustawowego obowiązku opłacania składek, pan J.L. również w toku przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego podniósł odnośny zarzut wskazując w skardze: "nic nie dostane z Krusu, nie opłacę niczego, wszystko daliście siostrze, moje prawo zakończone (...)". Zarzuty te, w istocie sprowadzające się do kwestionowania podlegania obowiązkowi opłacania składek i powstania zadłużenia, nie mogły mieć żadnego znaczenia przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem należy, iż żaden przepis ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie przewiduje możliwości zwolnienia rolnika z obowiązku opłacania składki a decyzje w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wydawane są w odrębnym postępowaniu i podlegają stosownej kontroli sądu powszechnego. To samo dotyczy odsetek za zwłokę bowiem obowiązek zapłaty odsetek od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne rolników powstaje z mocy prawa i organ nie ma obowiązku wskazywać Skarżącemu ich wysokości, to sam skarżący winien zapłacić należność wraz z należnymi odsetkami (art. 40a cyt. ustawy). Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek (odsetek od składek) ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie Wnioskującego i to od jego inicjatywy zależy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o zastosowanie wnioskowanej ulgi. Jak słusznie zauważył organ orzekający, Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie ujawnił okoliczności, które stanowiłyby podstawę umorzenia wnioskowanych należności, co więcej nie złożył do akt sprawy dokumentów, które mogłyby stanowić potwierdzenie takich okoliczności. Wezwany przez organ orzekający przed wydaniem decyzji I instancji w trybie art. 10 k.p.a. do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych oraz zgłoszenia ewentualnych żądań (k. 219 akt admin.), z przysługującego mu uprawnienia nie skorzystał. Natomiast wezwany przez Prezesa Kasy w trybie art. 10 k.p.a. przed wydaniem decyzji w II instancji, w dniu [...] marca 2007 r. Skarżący zgłosił się do Oddziału KRUS i po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, nie wniósł żadnych zastrzeżeń (k. 240 akt admin.). Za uchyleniem skarżonej decyzji nie przemawiały także pozostałe zarzuty podniesione w treści skargi, które w ocenie Sądu są nieuzasadnione. Dotyczy to w szczególności sytuacji materialnej Skarżącego, która - jak wykazano w toku postępowania administracyjnego - nie uzasadnia zastosowania wnioskowanej ulgi. Odnosząc się natomiast do załączonego do skargi zaświadczenia z 19 grudnia 2006 r. wystawionego przez Wojskową Komendę Uzupełnień potwierdzającego odbycie przez pana J.L. zasadniczej służby wojskowej w latach 1980 - 1982 oraz podziękowania za wzorowe wypełnienie służby wojskowej z 17 marca 1982 r., zauważyć należy, iż przedmiotowe okoliczności, jakkolwiek wskazujące na obywatelską - godną uznania - postawę Skarżącego, pozostają bez znaczenia dla sprawy z punktu widzenia przesłanek umorzenia należności wymienionych w art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek KRUS może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów Skarżący może ponownie wystąpić do Prezesa KRUS z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta bowiem z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło