V SA/Wa 1479/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA Sędzia WSA - Jolanta Bożek, - Izabella Janson, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... marca 2008 r. nr ... w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oddala wniosek Pismem z dnia [...] lipca 2008r. S K wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, iż w związku z poważną chorobą jego matki RK i sprawowaniem nad nią opieki w dniach [...] .06.2008r. do [...].07.2008r. był nieobecny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi wskazując, iż skarżący udając się poza miejsce swojego zamieszkania był poinformowany o skutkach ewentualnego niewykonania wezwania Sądu, którym było odrzucenie skargi. Sprawując zaś opiekę nad swoją matką R K w okresie od [...].06.2008r. do [...].07.2008r. mógł korzystając z pomocy innych osób starać się wykonać wezwanie Sądu nadając korespondencję w urzędzie pocztowym, co byłoby równoznaczne z wniesieniem jej do Sądu. Rozpoznając zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 listopada 2008r. o sygn. akt II GZ 276/08 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W jego uzasadnieniu NSA wskazał, iż we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi (podania wartości przedmiotu zaskarżenia) skarżący podał, że uchybił terminowi, gdyż w związku z poważną chorobą matki musiał wyjechać z W, a jego obecność przy matce była konieczna ze względu na jej stan zdrowia, na dowód czego może przedstawić zaświadczenie lekarskie. W ocenie NSA wobec takiej redakcji motywów uchybienia terminu obowiązkiem Sądu I instancji było wezwanie skarżącego do wykazania tych okoliczności poprzez nadesłanie zaświadczenia lekarskiego, a następnie dopiero dokonanie ich oceny. Wykonując powyższe wytyczne Sądu II instancji zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 listopada 2008r, zarządzeniem z 18 grudnia 2008r. S K został wezwany do wykazania okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie zaświadczenia lekarskiego, na które powołał się we wniosku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] stycznia 2009r. skarżący nadesłał oświadczenie swojej matki, w którym podniosła ona, iż w dniu [...] czerwca 2008r. poważenia zachorowała, stan jej zdrowia wymagał przewiezienia do W na wizytę lekarską, a następnie przeprowadzenia badań, w okresie tym wymagała ciągłej opieki i pomocy, której jako jedyny mógł udzielić jej syn. Ponadto do w/w oświadczenia dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2009r., dotyczące R K informujące, iż matka skarżącego w dniu [...] czerwca 2008r. była w [...] z powodu złego samopoczucia, w której to placówce zlecono badania [...] , aby wykonać te badania konieczna była pomoc osoby drugiej. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009r., a zarządzonej celem rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, S K oświadczył, iż [...] czerwca 2008r. przyjechał ze swoją matką do W do lekarza, następnie wrócił z nią na działkę, żeby nie była sama. U lekarza byli po południu, po wizycie lekarskiej zostali do następnego dnia w W, nocowali u niego w domu. W domu była żona skarżącego, zlecone badania matka wykonała następnego dnia w W, w laboratorium [...]. Ostatecznie wrócił do W [...] lipca 2008r., po tym jak R K poczuła się lepiej. Pamiętał o wezwaniu sądu, ale nie wiedział jaką kwotę ma podać ( prot. rozprawy k 70-71). Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, §2 i § 4 ustawy procesowej pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z literalnym brzmieniem cytowanego przepisu oraz jednolitą linią orzecznictwa, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r. (Sygn. Akt GZ 139/04), chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, iż realizując wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 6 listopada 2008r., do czego Sąd I instancji zobowiązany był na mocy art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwano skarżącego do wykazania okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie zaświadczenia lekarskiego, na które skarżący powołuje się w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2008r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał żądane zaświadczenie lekarskie potwierdzające okoliczność korzystania w dniu [...] czerwca 2008r. przez jego matkę z pomocy lekarskiej (zlecono badania [...] ), jednakże należy zwrócić uwagę, iż nie wskazuje ono na konieczność sprawowania stałej opieki nad R K. Nie przedłożono również żadnej innej dokumentacji medycznej wskazującej na konieczność jej hospitalizacji, czy wykonania innych, dodatkowych badań i kontroli medycznej w okresie od [...] czerwca 2008r. do [...] lipca 2008r. Zwrócić ponadto należy uwagę, że sam skarżący wyjaśnił, iż z uwagi na złe samopoczucie swojej matki pojechał do niej [...] czerwca 2008r., a [...] czerwca 2008r. aby skorzystać z wykwalifikowanej pomocy medycznej z powrotem przyjechał z R K do lekarza do W. Do następnego dnia przebywali w W, po zrobieniu badań wrócili na działkę. W domu skarżącego, gdzie nocowali była obecna żona skarżącego. Następnie przebywał z matką na działce do [...] lipca 2008r., a [...] lipca 2008r. wrócił do W. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, ma telefon komórkowy. Pamiętał o wezwaniu jednakże nie wiedział jaką ma podać kwotę. W tym miejscu ponownie należy podkreślić, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi S K pokwitował osobiście [...] czerwca 2008r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k-18 akt sądowych). Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że tego też dnia pojechał do swojej matki, która źle się poczuła. W ocenie Sądu stan zdrowia R K nie wymagał, nagłej interwencji medycznej skoro dopiero 2 dni później od przyjazdu syna skorzystała ona z pomocy lekarskiej w [...], "z powodu złego samopoczucia". Sprawując tym samym opiekę nad swoją matką w okresie od [...].06.2008r. do 02.07.2008r. skarżący mógł starać się wykonać wezwanie Sądu nadając korespondencję w urzędzie pocztowym. Istniała również możliwość krótkotrwałego zastąpienia w sprawowaniu opieki nad matką przez inną osobę, choćby przez żonę skarżącego, która była obecna w domu, podczas gdy S K przebywał tam z matką pomiędzy dniem wizyty lekarskiej, a następnym dniem, w którym były wykonane zlecone badania, zwłaszcza znając rygor zawarty w wezwaniu, którym było odrzucenie skargi. Tym samym stwierdzić należy, że S K nie podjął "największego w danych warunkach wysiłku" celem wykonania nałożonego przez Sąd obowiązku, czym dopuścił się winy w postaci niedbalstwa. Reasumując: w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Z uzasadnienia wniosku jak i w wyjaśnień złożonych do protokołu rozprawy oraz ze złożonego w sprawie zaświadczenia lekarskiego i oświadczenia nie wynika bowiem, iż w zaistniałych okolicznościach podjęto wszelkie możliwe starania by dokonać czynności procesowej w zakreślonym terminie, tak by można było uznać, że skarżący działał z należytą starannością, i mimo jej zachowania nastąpiło uchybienie tego terminu. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Mając zatem na uwadze okoliczności rozpatrywanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy procesowej, orzekł jak w sentencji postanowienia.