V SA/Wa 1479/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... marca 2008 r. Nr ... w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów w pomniejszonej wysokości postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... listopada 2009 r. skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oświadczył, iż ma niskie dochody oraz zobowiązania kredytowe dotyczące zakupu gruntów rolnych. Nie może ponieść opłaty bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania swojego i rodziny, gdyż ustalony wpis przekracza jego możliwości finansowe. Dochód tegoroczny z gospodarstwa był niski ze względu na niewielkie plony spowodowane suszą oraz niskie ceny produktów rolnych. Ponadto skarżący wskazał, iż ponosi stałe wysokie opłaty za dzierżawę gruntów oraz spłaca zobowiązania zaciągnięte na zakup gruntów rolnych (raty kredytu bankowego, raty dla Skarbu Państwa). Prowadzona działalność gospodarcza (...) daje dochód wystarczający na bieżące wydatki utrzymania rodziny (zapłata czynszu mieszkaniowego, opłaty za media, żywność i nieznacznie wspomaga działalność rolniczą). Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i córką. Posiada mieszkanie o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha (użytki rolne – z czego ... ha są nieobciążone, pozostałe zakupione w kredycie na ... lat). Ponadto z przedmiotów wartościowych posiada samochód ciężarowo -osobowy o wartości ... tyś. zł oraz ciągnik rolniczy o wartości ... tyś. zł. Dochody gospodarstwa domowego wynoszą brutto ... zł. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2009 r. wezwano go do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania oraz nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. Wezwanie Sądu zostało doręczone, na adres wskazany w skardze, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. Pismo awizowano dwukrotnie, ostatecznie zwrócono z adnotacją urzędu pocztowego - "zwrot nie podjęto w terminie" (dowód: koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 133 akt sądowych). Doręczenie uznano za dokonane z dniem 22 grudnia 2009 r. Zakreślony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie w dniu 29 grudnia 2009 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Zgodnie z art. 244 §1 ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji pozwalających na prawidłową ocenę jego sytuacji finansowej nie zostało wykonane. W tej sytuacji nie można było ustalić jak w rzeczywistości wygląda sytuacja materialna skarżącego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.