V SA/Wa 1482/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-29
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Irena Jakubiec-Kudiura, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych na inwestycję w budowę i wyposażenie podczyszczalni ścieków była zgodna z przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, w szczególności z art. 34 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ nie wykazał jednoznacznie, iż inwestycja w budowę podczyszczalni ścieków miała na celu dostosowanie do norm ustanowionych na podstawie prawa wspólnotowego i że normy te były wiążące dla przedsiębiorstwa w momencie realizacji inwestycji. W związku z tym odmowa przyznania pomocy finansowej była przedwczesna i wymaga ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem pełnego materiału dowodowego, w tym opinii Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.Stan faktyczny
P. Sp. z o.o. złożyła w czerwcu 2010 r. wniosek o dofinansowanie inwestycji w ramach Programu Operacyjnego dotyczącego sektora rybołówstwa, obejmującej m.in. budowę i wyposażenie podczyszczalni ścieków. Organ wezwał do uzupełnienia licznych braków formalnych i merytorycznych, a następnie odmówił przyznania pomocy finansowej, uzasadniając to naruszeniem norm środowiskowych ustanowionych na podstawie prawa wspólnotowego. Skarżąca kwestionowała ten zarzut, wskazując, że normy te nie były dla niej wiążące, a inwestycja nie miała charakteru dostosowawczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z marca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania ARiMR; zasądził od ARiMR na rzecz P. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w R. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2011 r. nr ... i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. Sp. z o.o. w R. kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi z dnia ... czerwca 2011 r. wniesionej przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżącą) jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2011 r. nr ... dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu ... czerwca 2010 r. do P. Oddziału Regionalnego ARiMR w G. wpłynął wniosek Skarżącej o dofinansowanie w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013". Wniosek otrzymał numer ... i dotyczył projektu pn "[...]".
W piśmie ... z ... września 2010 r. organ wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia odebrania pisma w następującym zakresie:
1. Zadania 11 i 12 - budowa i wyposażenie podczyszczalni ścieków. Organ powołał się na art. 34 rozporządzenia Rady nr 1198/2006 i wezwał do przedstawienia refundacji kosztu budowy i wyposażenia podczyszczalni ścieków. Wezwał do wyjaśnienia, czy przytoczone w zapytaniach ofertowych normy są wiążące dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy oraz do wskazania szczegółowej podstawy prawnej. Ponadto wskazał, iż we wniosku w polu "miejsce realizacji operacji" nie wpisano wszystkich nr działek wymienionych w pozwoleniu na budowę tj. ... i ... oraz nie załączono dokumentów potwierdzających prawo dysponowania tymi nieruchomościami. Zauważył, iż w przypadku budowy podczyszczalni ścieków należy rozszerzyć cel operacji o "zmniejszenie negatywnego oddziaływani zakładów przetwórstwa produktów rybnych na środowisko" w pkt IV.2 oraz tytułu operacji.
2. Wezwał o przedstawienie wszystkich faktur dokumentujących poniesione koszty w ramach I etapu operacji, włącznie z fakturami związanymi z leasingiem urządzeń, wraz z dokumentacją towarzyszącą, określającą dokładnie zakres operacji. Faktury powinny być przyporządkowane poszczególnym zadaniom w zestawieniu rzeczowo-finansowym. Przyporządkowanie może zostać sporządzone w formie tabeli, przy czym w przypadku faktur związanych z zadaniem 11 należy dodatkowo powiązać każdą fakturę (pozycję na fakturze) z pozycją kosztorysu. Wartości kosztów kwalifikowanych w zestawieniu rzeczowo-finansowym powinny być w pełni potwierdzone załączoną dokumentacją.
3. Wniosek o dofinansowanie -we wskaźnikach wyniku operacji wykazany jest spadek stanu zatrudnienia. Zgodnie z interpretacją Instytucji Zarządzającej operacje powodujące spadek zatrudnienia nie podlegają wsparciu – organ wezwał do wyjaśnienia. Odnośnie do zestawienia rzeczowo-finansowego organ wezwał do wpisania poziomu dofinansowania (zaznaczenie właściwej kratki w nagłówku).
4. Biznes plan - analiza finansowa operacji – w związku z faktem, iż rokiem "n", poprzedzającym realizację operacji jest rok 2006 – organ wezwał do rozszerzenia analizy finansowej o lata 2006-2008 oraz załączenie potwierdzonych za zgodność przez pracownika ARiMR, zatwierdzonych sprawozdań finansowych za rok 2006. W bilansie na 2010 r. i kolejne zaplanowano spadek zobowiązań krótkoterminowych z ... mln zł do ... mln, tj o ...% - organ wezwał do przedstawienia przyjętych założeń do prognozy. Wezwał też do skorygowania tabeli Źródła finansowania, w taki sposób, by dofinansowanie na koniec operacji nie było dodawane do źródeł finansowania operacji.
5. Wielkość przedsiębiorstwa – organ wezwał do podania struktury wszystkich powiązań pomiędzy Spółką P. a innymi podmiotami w latach 2007-2009 oraz do zaprezentowania wyliczeń niezbędnych do ustalenia wielkości przedsiębiorstwa zgodnie z wymaganiami Zalecenia Komisji 2003/361/WE w sprawie definicji MŚP.
6. Pozostałe załączniki:
- organ wezwał do złożenia załącznika zgodnie z pkt VII.7 wniosku o dofinansowanie - decyzji o nadaniu weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego zakładowi;
- organ wezwał do udzielenia informacji, czy wnioskowany zakres operacji będzie wykorzystywany wyłącznie do przetwórstwa ryb;
- w związku z wykazaniem w KRS innych rodzajów działalności niż przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rybnych, organ wezwał do wskazania wszystkich faktycznie wykonywanych działalności na terenie zakładu.
7. Zadanie 8 - "Namiot przemysłowy" - zaliczając namiot do kategorii budynków, budowli bezpośrednio związanych z przetwórstwem produktów rybnych (jako magazyn opakowań), musi on zgodnie z rozporządzeniem MRiRW z dn. 07-09-2009 r. § 34 pkt. 3 zapewniać 10-letni okres użytkowania. Organ wezwał do udokumentowania spełnienia tego warunku lub wyłączenia zadania z zakresu wniosku.
8. Zadanie 13 - "Dokumentacja ekonomiczna" – organ wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających poniesione lub planowane koszty wykonania dokumentacji wraz z określeniem rodzajów przygotowywanych dokumentów oraz zakresem czynności związanych z ich przygotowaniem i wyceną tych czynności.
9. Maszyny i urządzenia w leasingu – organ wezwał o:
- umowy leasingowe wraz z harmonogramem spłat, określające wartość części kapitałowej i odsetkowej umowy;
- dokumenty określające ceny nabycia urządzeń przez finansującego od zbywcy.
Kolejnym wezwaniem z dnia ... listopada 2011 r. organ zwrócił się do strony o usunięcie następujących braków/złożenie wyjaśnień:
(dot. leasingu maszyny do pakowania zad. 4 etap I oraz zad. 1 etap II )
1. Brak informacji o cenie nabycia maszyn przez finansującego od zbywcy, wyrażonej w PLN
2. Brak Ogólnych Warunków Leasingu, o których mowa w § 1 pkt 2 umowy nr ...
3. Korekta kosztu w II etapie
4. W zestawieniu rzeczowo-finansowym w nazwie zadania należy określić numery rat leasingowych (czynszów) będących przedmiotem dofinansowania: etap I - czynsze od 0 do 21, etap - II czynsze od ... do ...
(dot. leasingu etykieciarki zad. 5 etap I oraz zad. 2 etap II)
5. Brak Ogólnych Warunków Leasingu, o których mowa w § 1 pkt 2 umowy nr ...
6. W zestawieniu rzeczowo-finansowym w nazwie zadania należy określić numery rat leasingowych (czynszów) będących przedmiotem dofinansowania: etap I - czynsze od 0 do 21, etap - II czynsze od ... do ...
(dot. leasingu wózka widłowego, zad. 9 etap 1 oraz zad. 3 etap II)
7. Załączony dokument zawierający wykaz rat leasingowych nie posiada cech harmonogramu opłat leasingowych do umowy leasingowej.
8. W zestawieniu rzeczowo-finansowym w nazwie zadania należy określić numery rat leasingowych (czynszów) będących przedmiotem dofinansowania w każdym etapie.
9. Faktura ... - opłata manipulacyjna jest kosztem niekwalifikowalnym, organ wezwał o korektę kosztu zadania ... o ... zł.
(dot. etapu I)
10. Zad. 6 faktura ... - pakiet startowy jest kosztem niekwalifikowanym – organ wezwał o korektę kosztu zadania o ... zł.
11. Zad. 10 faktura ... – organ wezwał o informację potwierdzoną przez bank nt kursu zastosowanego do realizacji każdego z przelewów lub o informację nt kwoty zaksięgowanego wydatku, zgodnie z polityką rachunkowości przedsiębiorstwa.
12. Zad. 11 i 12 - budowa i wyposażenie podczyszczalni ścieków. Na podstawie wyjaśnień oraz dokumentacji wniosku i uzupełnienia do PA wniosku Agencja nie posiada wyczerpującej informacji, pozwalającej na jednoznaczne wykluczenie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 34 rozporządzenia Rady nr 1198/2006. Świadczą o tym informacje zawarte w sprawozdaniach finansowych za lata 2008 i 2009 ("Uruchomienie podczyszczalni było warunkiem koniecznym do wykonania zawartej z PWiK w G. ugody oraz do przystąpienia do negocjacji umorzenia opłat dodatkowych nałożonych na Spółkę") oraz 2007 ("Jednostka jest obciążana opłatami za wprowadzanie do kanalizacji ścieków nieodpowiadających normom. Na podstawie zawartej ugody opłaty zostaną jednak umorzone pod warunkiem wybudowania do ....06.2008 i uruchomienia do ....08.2008 oczyszczalni ścieków. Brak realizacji tych zobowiązań może spowodować wypowiedzenie umowy o odbiór ścieków i odłączenie Spółki od zewnętrznej sieci kanalizacyjnej"). Na tej podstawie w wezwaniu z dnia ....09. br. Agencja wezwała Wnioskodawcę do wyjaśnienia które normy (z podaniem podstawy prawnej) zostały przekroczone i czy są to normy wiążące dla przedsiębiorstwa. Z uwagi na fakt, że w zakresie budowy podczyszczalni ścieków operacja została zrealizowana, należy odnieść się do stanu prawnego obowiązującego przed rozpoczęciem budowy podczyszczalni. W wyjaśnieniu Wnioskodawca informuje, że nadal niektóre z norm nie są dotrzymywane, nie odnosi się jednak do wezwania Agencji do wskazania podstawy prawnej regulującej wspominane normy. Ponadto pismo WIOŚ w G. stwierdza, że "Wprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (...) nie stanowi korzystania ze środowiska (...)", stwierdzenie to nie wyczerpuje zapytania Agencji i nie odnosi się do faktu spełniania norm, o których mowa w rozporządzeniu Rady nr 1198/2006. Organ wezwał o przedstawienie dokumentów oraz wyjaśnień stwierdzających w sposób jednoznaczny, że normy przekraczane przed realizacją operacji nie były wiążące dla przedsiębiorstw na podstawie prawa wspólnotowego oraz o wskazanie norm, których przekroczenie spowodowało opłaty nakładane przez PWiK w G. i ryzyko wypowiedzenia umowy o odbiór ścieków, wraz z podstawą prawną określającą obowiązek ich dotrzymywania. W przypadku braku możliwości potwierdzenia, że budowa podczyszczalni nie stanowi dostosowania do norm, o których mowa w art. 34 rozporządzenia 1198/2006, organ wezwał o usunięcie pozycji z zestawienia rzeczowo-finansowego, korektę kwoty wnioskowanej i danych finansowych w biznes planie oraz celu operacji.
(dot. wniosku o dofinansowanie)
13. Pole III.6 - wskaźnik wpływu operacji na zatrudnienie jest polem wymagalnym. Organ wezwał o wypełnienie danych liczbowych zgodnie z wyjaśnieniem (wskaźnik dotyczy wpływu operacji, a nie wpływu zmian restrukturyzacyjnych).
14. Organ wezwał o informację nt zakresu działalności współwłaściciela C.I. Sp. z o.o. oraz potwierdzenie, że spółka nie zatrudniała pracowników w latach 2008-2009.
Pismem ... z ... marca 2011 r. poinformowano Skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej w żądanym zakresie. Organ stwierdził, iż przedsiębiorstwo P. było związane normami ustanowionymi na podstawie prawa wspólnotowego w zakresie środowiska, o których mowa w art. 34 ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Normy te zostały określone w Załączniku nr 1 i w Załączniku nr 2 do w/w rozporządzenia Ministra Budownictwa. Rozporządzenie określa również przypadki, których zaistnienie uprawnia przedsiębiorstwo do ustalenia indywidualnych wskaźników zanieczyszczeń oraz innych wartości, w stosunku do odbiorców obsługiwanych przez to przedsiębiorstwo. Szczegółowy opis parametrów, jakim powinny odpowiadać ścieki odprowadzane do kanalizacji, określa umowa o odbiór nieczystości. Wskazał, iż Umowa nr ... o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawarta ... stycznia 2007 r. pomiędzy P. B. Z. D. Sp. z o.o. a P. Sp. z o.o., określa dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczenia w ściekach wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Organ zauważył, że mowa o taryfie będącej treścią Uchwały Zgromadzenia Komunalnego Związku Gmin "..." w G. Wnioskodawca załączył Uchwałę nr ... w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków dla Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w G., datowaną na ... listopada 2007 r. Uchwała ta jednakże nie mogła być stosowana do umowy nr ... od dnia zawarcia tej umowy, ponieważ została podjęta później, niż Wnioskodawca zawarł umowę z P. Agencja zwróciła jednakże uwagę na fakt, że w załączonej taryfie z listopada 2007 r. określono dopuszczalne normy niektórych parametrów ścieków, których przekroczenie powoduje naliczanie kar umownych. Wartości dopuszczone w taryfie były przez P. Sp. z o.o. znacząco przekraczane, o czym Wnioskodawca informował oferentów w zapytaniach dotyczących podczyszczali ścieków. Parametry wskazane przez Wnioskodawcę są również znacząco przekraczane w stosunku do dopuszczalnych wielkości wskaźników, wskazanych w rozporządzeniu Ministra Budownictwa, obowiązującym w maju 2007 r.
W odpowiedzi na drugie wezwanie Agencji Wnioskodawca uzasadniał, że przekraczane normy, o których mowa w zapytaniach ofertowych dotyczących wyposażenia podczyszczalni oraz w sprawozdaniach finansowych, to normy wyłącznie umowne, określone umowa z P., po zapoznaniu się z treścią w/w umowy oraz wobec braku aktualnej na dzień jej zawarcia informacji nt norm ścieków dopuszczonych przez odbiorcę nieczystości, Agencja stwierdza, że Umowa nr ... o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, nie może zostać rozpatrzona jako dowód na poparcie tezy postawionej przez Wnioskodawcę w piśmie z dnia ....12.2010 r., cyt.: "...Wymogi dotyczące parametrów ścieków były wewnętrznymi uwarunkowaniami określonymi w umowie cywilnej (...) Tym samym nie były to normy narzucone legislacją zarówno wspólnotowa, jak również krajową..."
W świetle dokumentacji przedstawionej we wniosku o dofinansowanie organ stwierdził, że Wnioskodawca nie przedstawił dowodów jednoznacznie wykluczających zaistnienie przesłanek określonych w art. 34 rozporządzenia Rady nr 1198/2006, a zasygnalizowanych przez Wnioskodawcę w dokumentacji wniosku.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa spółka zarzuciła, iż zgodnie z tezą ARIMR miała miejsce sytuacja, w której przedsiębiorstwo realizowało zadanie inwestycyjne spełniające łącznie dwie cechy: zadanie (budowa podczyszczalni ścieków) realizowane było w celu zagwarantowania zgodności z normami ustanowionymi na podstawie prawa wspólnotowego w zakresie środowiska, oraz zadanie to realizowane było po zaistnieniu momentu, gdy normy stały się wiążące dla przedsiębiorstwa. W ocenie strony uzasadnienie ARIMR nie zawiera żadnych dowodów na zaistnienie łącznie powyższych zdarzeń, zawiera natomiast sprzeczne informacje. Strona wskazała, że nieprawdą jest, jakoby w dokumentacji wniosku o wsparcie "ujawniła", iż zadania polegające na budowie i wyposażeniu podczyszczalni ścieków miały na celu przystosowanie do norm w zakresie jakości ścieków odprowadzanych do kanalizacji komunalnej jest nieprawdziwa. Nieprawdziwość owej tezy potwierdza już dalsza treść tego samego pisma ARiMR, gdzie wspomina się wyłącznie o "zasygnalizowaniu" celu dostosowawczego - z czym również nie można się zgodzić dokonując rzeczowej analizy dokumentacji. Jak wskazała strona, w drodze kolejnych wyjaśnień dokonała identyfikacji norm (wspólnotowych i krajowych), które odnoszą się do tematyki ochrony środowiska, dowiodła, iż przedsiębiorstwo "P." jako podmiot nie było zobowiązane żadnym okresem dostosowawczym. Tak w obecnym stanie prawnym, jak i przed rozpoczęciem realizacji projektu wykazała, iż wymogi dotyczące parametrów ścieków były wewnętrznymi uwarunkowaniami określonymi w umowie cywilnej dwóch podmiotów (P. oraz P.). Tym samym nie były to normy narzucone legislacją zarówno wspólnotową jak również krajową. W toku strona przedstawiła opinię prawną sporządzoną przez P. Sp. z o.o. oraz opinię prawną sporządzoną przez dr Jarosława Niesiołowskiego. Stwierdziła, że nie ma podstaw uznania by podczyszczalnia ścieków realizowana była w celu zagwarantowania zgodności z normami ustanowionymi na podstawie prawa wspólnotowego, oraz by była realizowana po zaistnieniu momentu, gdy normy te stały się wiążące dla przedsiębiorstwa realizującego.
Zarzuciła, że ARiMR w procesie podejmowania w.w. decyzji, nie zasięgnęła choćby opinii Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. i zignorowała pismo W. z dnia ...10.2010 stwierdzające, instytucja nie zgłasza zastrzeżeń w zakresie spełniania norm ochrony środowiska przez P. Sp. z o.o.
Uzupełniając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spółka załączyła uchwałę nr ... Zgromadzenia Komunalnego Związku Gmin "..." w G. z dnia ... grudnia 2006 roku, stanowiącą załącznik do umowy zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w G., a P. sp. z o.o.; stanowisko Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w przedmiocie charakteru inwestycji jaką była budowa podczyszczalni ścieków przez P. sp. z o.o. oraz ugodę z dnia ... stycznia 2008 roku zawartą pomiędzy P. G., a P. sp. z o.o., która potwierdza, iż głównym powodem, dla którego P. podjął się realizacji inwestycji budowy podczyszczalni ścieków był aspekt ekonomiczny.
Agencja pismem z dnia ... marca 2011 r. poinformowała Skarżącą o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa. Wyjaśniła, iż w terminie rozpoczęcia realizacji operacji, tj. w maju 2007 r., przedsiębiorstwo było związane normami ustanowionymi na podstawie prawa wspólnotowego w zakresie środowiska, o których mowa w art. 34 ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Normy te zostały określone w Załączniku nr 1 i w Załączniku nr 2 do w/w rozporządzenia Ministra Budownictwa. Rozporządzenie określa również przypadki, których zaistnienie uprawnia przedsiębiorstwo do ustalenia indywidualnych wskaźników zanieczyszczeń oraz innych wartości, w stosunku do odbiorców obsługiwanych przez to przedsiębiorstwo. Szczegółowy opis parametrów, jakim powinny odpowiadać ścieki odprowadzane do kanalizacji, określa umowa o odbiór nieczystości. Umowa nr ... o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawarta ... stycznia 2007 r. pomiędzy P. B. Z. D. Sp. z o.o., a P. Sp. z o.o., określa dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczenia w ściekach wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Należy przypuszczać, jak wskazał organ, że mowa o taryfie będącej treścią Uchwały Zgromadzenia Komunalnego Związku Gmin "..." w G. Wnioskodawca załączył Uchwałę nr ... w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków dla Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w G., datowaną na ... listopada 2007 r. Uchwała ta jednakże nie mogła być stosowana do umowy nr ... od dnia zawarcia tej umowy, ponieważ została podjęta później, niż Wnioskodawca zawarł umowę z P. Agencja zwróciła jednakże uwagę na fakt, że w załączonej taryfie z listopada 2007 r. określono dopuszczalne normy niektórych parametrów ścieków, których przekroczenie powoduje naliczanie kar umownych. Wartości dopuszczone w taryfie były przez P. Sp. z o.o. znacząco przekraczane, o czym Wnioskodawca informował oferentów w zapytaniach dotyczących podczyszczali ścieków. Parametry wskazane przez Wnioskodawcę są również znacząco przekraczane w stosunku do dopuszczalnych wielkości wskaźników, wskazanych w rozporządzeniu Ministra Budownictwa, obowiązującym w maju 2007 r.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe pismo Agencji pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu jako naruszającego prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi rozstrzygnięciu organu zarzucono naruszenie art. 34 rozporządzenia Rady WE Nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego oraz § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawarta w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Podkreśliła, że wnioskowała o dofinansowanie operacji, na która składało się piętnaście zadań. Dwa z tych zadań były związane z budową i wyposażeniem podczyszczalni ścieków w zakładzie produkcyjnym. Podniosła, że § 27 i § 28 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi precyzują, że zadanie polegające na budowie i wyposażeniu podczyszczalni ścieków kwalifikuje się do dofinansowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o odrzucenie skargi.
W piśmie z dnia ... lipca 2011 r. organ podtrzymał wniosek o odrzucenie skargi oraz wniósł o jej ewentualne oddalenie. Wyjaśnił, że strona pomimo dwukrotnego wezwania nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt, iż operacja zrealizowana przez skarżącego gwarantuje spełnienie norm zgodności prawa krajowego oraz wspólnotowego z zakresu ochrony środowiska.
W piśmie z dnia ... sierpnia 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej powtórzył argumentację z wezwania do usunięcia naruszenia prawa i podniósł m.in., iż w świetle § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi brak jest jakichkolwiek podstaw odmowy dofinansowania dla pozostałych trzynastu, z piętnastu zadań objętych projektem, gdyż rozporządzenie w swej treści nie precyzuje, czy odmowa winna dotyczyć wyłącznie spornego zadania, czy też wszystkich zadań objętych wnioskiem o dofinansowanie. Znane są także przypadki, w których ARiMR odmawiała dofinansowania wyłącznie na zadania sporne, przyznając jednocześnie dofinansowanie dla części zadań objętych tym samym wnioskiem, co do których wątpliwości nie było.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a.’’, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja (tu: rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonym piśmie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej (jego) wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Z uwagi na fakt, że z kserokopii dowodu nadania skargi wynika, iż nastąpiło to w dniu ...06. 2011r., a więc w wymaganym przez prawo terminie, sąd rozpoznał niniejszą sprawę merytorycznie.
Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że są one zasadne.
Na wstępie należy przypomnieć, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 ’’ w zakresie Środka 2.5 ,,Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009r Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, dalej: ,,rozporządzenie krajowe’’.
Zgodnie z ustawą z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 157, poz. 1241 z 2009r.) wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie :
1) poprawności sporządzenia i złożenia,
2) zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja,
3) celowości udzielenia pomocy na realizacje planowanej operacji
w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący (art. 10 ust.3 ustawy).
Aby otrzymać dofinansowanie, należy wypełnić wymogi przepisu artykułu 34 Rozporządzenia Rady WE Nr 1198/2006 z dnia 27 kwietnia 2006r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (dalej: ,,Rozporządzenie Nr 1198/2006’’).
Artykuł ten - Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu - stanowi:
1. EFR może mieć udział w finansowaniu inwestycji w zakresie przetwórstwa i obrotu produktami rybołówstwa i akwakultury.
2. Przeniesienie własności przedsiębiorstwa nie kwalifikuje się do uzyskania pomocy wspólnotowej.
3. EFR może również wspierać uczenie się przez całe życie.
4. Inwestycje nie kwalifikują się do uzyskania pomocy, jeżeli dotyczą produktów rybołówstwa i akwakultury, które mogą być wykorzystywane lub przetwarzane w celach innych niż spożycie przez ludzi, za wyjątkiem inwestycji przeznaczonych wyłącznie na utylizację i przetwarzanie odpadów z rybołówstwa i akwakultury oraz obrót tymi odpadami.
5. W przypadku operacji realizowanych w celu zagwarantowania zgodności z normami ustanowionymi na podstawie prawa wspólnotowego w zakresie środowiska, zdrowia ludzi lub zwierząt, higieny lub dobrostanu zwierzat, pomoc może być udzielana wyłącznie do momentu, gdy normy te staną się wiążące dla przedsiębiorstw.(podkreślenie sądu).
Skarżąca złożyła w dniu ... czerwca 2010r. wniosek o dofinansowanie w ramach projektu pt ,,... ‘’. Wnioskowano o przyznanie dofinansowania na operację, w skład której zaliczono ... zadań.
Dwa z nich były związane z budową i wyposażeniem podczyszczalni ścieków w zakładzie produkcyjnym. Z § 27 i 28 rozporządzenia krajowego wynika, iż zadanie polegające na budowie i wyposażeniu podczyszczalni ścieków kwalifikuje się do dofinansowania. Nie ma, co prawda, definicji ,,podczyszczalni’’ ani w przepisach prawa krajowego, ani unijnego, jednakże rozumiejąc, iż jest to urządzenie powodujące obniżenie stężeń zanieczyszczeń w ściekach w stopniu umożliwiającym ich odprowadzenie do kanalizacji (miejskiej, zakładowej lub gminnej) lub do zakładowej oczyszczalni (np: usuwanie metali ciężkich, tłuszczów, neutralizacja ścieków), jest to budowa zmniejszająca negatywne oddziaływanie zakładów przetwórstwa produktów rybnych na środowisko i jako taka, może otrzymać dofinansowanie.
W dniu ... stycznia 2007r. P. Sp. z o.o. zawarła z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. (dalej: ,,P.’’) w G. umowę o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Z kolei P. nie odprowadzała ścieków do wód lub ziemi, ale do wyspecjalizowanej oczyszczalni ścieków w G. Wskazana wyżej umowa jest umową cywilną, zawartą między dwoma podmiotami i regulującą wymogi dotyczące parametrów ścieków ze względu na możliwości technologiczne odbiorcy – P. Nie były to normy narzucone legislacją ani wspólnotową ani krajową. Zdaniem sądu, Skarżąca nie podlega przepisom rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006r. w sprawie realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U. z 2006r., nr. 136, poz. 964) ani rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. nr 137 poz. 984 z późn. zm.).
Ponadto, należy wskazać, że wprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu nie stanowi korzystania ze środowiska w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U.Nr 25 z 2008r. poz. 150 z późn.zm.) ani nie wchodzi w zakres szczególnego korzystania z wód w myśl ustawy z dnia 18 lipca 2001r.Prawo wodne (t.j. Dz.U. Nr 239,poz. 2019 z 2005r. z późn. zm).
Organ, przy ocenie wniosku o dofinansowanie, nie wziął pod uwagę wyjaśnień Skarżącej, zawartych w piśmie z dnia ....10.2010r., że budowa podczyszczalni ścieków nie była inwestycją dostosowawczą do zgodności z normami ustanowionymi na podstawie prawa wspólnotowego. Także z treści pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. z dnia ...10.2010r. nie wynika, iż przedsiębiorstwo P. było objęte okresem dostosowawczym, gdyż podmiot ten nie odprowadza ścieków do wód. Ponadto, należy wziąć pod uwagę także stwierdzenia Woj. Inspektoratu zawarte w piśmie ..., iż ,,zakład produkcyjny P. w R. wypełnia wymogi środowiska i nie otrzymał żadnego okresu przejściowego na dostosowanie do wiążących go norm prawnych’’.
Odnośnie treści Art. 34 ust. 5 Rozp. Nr 1198/2006 (wskazanej we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia), normą wspólnotową odnoszącą się do tego zagadnienia jest Dyrektywa Rady z dnia 21 maja 1991r. nr 91/271/EWG dotycząca ścieków komunalnych. Jest ona transponowana do prawa polskiego ustawą z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne. Art. 13 Dyrektywy dotyczy odprowadzania ścieków do wód i norma ta została zawarta w rozporz. z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać ścieki komunalne.
Jak wskazano wyżej, Skarżąca nie odprowadza ścieków do wód.
Regulacje prawne dotyczące wprowadzania ścieków do kanalizacji wodnej zawarte są w ustawie z dnia 7 czerwca 2001r o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , wspomnianym wyżej rozporz. Ministra Budownictwa z 14 lipca 2006r oraz rozporz. Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. nr 127 poz. 886).
Jak wskazano wyżej, Skarżąca nie odprowadza ścieków do wód. Konsekwencje finansowe poniesione przez P. Sp. z o.o. (kary) wynikały z niezrealizowania umowy cywilnoprawnej między nią a P.
Wobec powyższego należałoby ponownie rozważyć, czy Skarżąca była w sytuacji podmiotu realizującego inwestycję dostosowawczą mającą na celu zagwarantowanie zgodności z normami ustanowionymi na podstawie prawa wspólnotowego w zakresie środowiska i czy realizacja inwestycji nastąpiła po zaistnieniu momentu, gdy normy te stały się wiążące dla przedsiębiorstwa – uwzględniając cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym pisma Woj. Inspektoratu Ochrony Środowiska i ocenić złożony wniosek o dofinansowanie pod kątem celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji.
W związku z tym na zasadzie przepisu art. 145 § 1a), c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło