V SA/Wa 1482/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-18

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego oświadczenia dotyczące stanu majątkowego i dochodów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Oświadczenia skarżącego dotyczące stanu majątkowego i dochodów były nieprecyzyjne, wybiórcze i niewiarygodne, a także niespójne z wcześniejszymi oświadczeniami i dokumentami ujawnionymi w innych postępowaniach. Brak udzielenia pełnych odpowiedzi na pytania uniemożliwił dokonanie rzetelnej oceny możliwości ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżący podał, że jest bezrobotny, mieszka sam, posiada mieszkanie zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a jego jedynym dochodem jest czynsz najmu w wysokości 1.000 zł. W trakcie postępowania skarżący był wzywany do uzupełnienia informacji i przedstawienia dokumentów, jednak jego wyjaśnienia były nieprecyzyjne i budziły wątpliwości sądu, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych, niespójnych oświadczeń w innych sprawach oraz ujawnionych informacji o znacznym majątku w przeszłości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA – Arkadiusz Tomczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2013 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – rozpoznając ponownie sprawę przekazaną wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2016 r. o sygn. akt I GSK 833/14 – oddalił skargę [...] . Pełnomocnik skarżącego sporządził w dniu 14 października 2016 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku sądu pierwszej instancji, wnosząc jednocześnie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go w całości od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 6 października 2016 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, posiada mieszkanie o pow. 62 m2 (zajęte w postępowaniu egzekucyjnym), natomiast nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku wskazał, iż osiąga miesięczny dochód w wysokości 1.000 zł z tytułu "najem mieszkania (zajętego)". W uzasadnieniu podniósł, iż nie zamieszkuje wspólnie z żoną, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Skarżący jest obecnie osobą bezrobotną, jego rachunki bankowe zostały zamknięte, zaś składniki majątku, w tym posiadana nieruchomość (mieszkanie), zostały zajęte przez organy egzekucyjne. Wnioskodawca wyjaśnił, iż mieszka w mieszkaniu, do którego nie posiada tytułu prawnego, zaś jego właściciel żąda by je opuścił. Ponadto wskazał, iż ma dwóch synów, którzy mieszkają z żoną, zaś skarżący stara się uczestniczyć w ich wychowaniu, w tym poprzez "łożenie na ich utrzymanie", na co nie pozwala mu jednak obecny stan jego dochodów. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie zarządzenia z dnia 19 października 2016 r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Pismem z dnia 7 listopada 2016 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż czynsz w wysokości 1.000 zł, jaki jest mu płacony z tytułu wynajmowania mieszkania, jest jedynym źródłem jego dochodu. Wskazał przy tym, iż od listopada nie będzie już otrzymywał czynszu najmu, bowiem najemca zakończył umowę z końcem października. Skarżący jest osobą bezrobotną, jednakże nie zrejestrował się jeszcze w urzędzie pracy, nie korzysta i nigdy nie korzystał z pomocy społecznej. Wnioskodawca mieszka sam, nie otrzymuje środków finansowych od żony, nie ma wiedzy na temat jej dochodów i majątku. Miesięczne wydatki skarżącego związane z mieszkaniem, wyżywieniem i ubraniem wynoszą 600-700 zł, zaś pozostałą kwotę przeznacza na dojazdy do miejsca zamieszkania synów oraz na ich utrzymanie. Wskazał także, iż posiadane rachunki bankowe zostały zamknięte, jednakże nie może przedstawić zaświadczenia bankowego w tym przedmiocie, z uwagi na to, że jest ono odpłatne. Skarżący oświadczył, iż obecnie nie posiada umowy najmu lokalu, bowiem z końcem października najemca wyprowadzi się. Nadto wyjaśnił, iż jego pełnomocnik reprezentuje go nieodpłatnie. Do pisma załączył kopie postanowień i decyzji organów podatków. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2016 r. odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazał, iż referendarz sądowy całkowicie pominął konsekwencje płynące z faktu, że część dokumentów, których żądano od niego po prostu nie istnieje. Podkreślił, że zgodnie z przepisami dokumenty nie są jedynym sposobem "wykazania" jego sytuacji finansowej. Zdaniem wnioskodawcy głównym i podstawowym środkiem dowodzącym sytuacji finansowej winny być oświadczenia składane przez skarżącego. Wskazał przy tym, że dokumenty są tylko jednym ze środków dowodowych, ale nie wyczerpują katalogu dowodów. Przedstawione więc przez niego dokumenty i oświadczenia jak najbardziej pozwalają ocenić sytuację majątkową i zestawić ją z wysokością wpisu od przedmiotowej skargi. Skarżący podniósł, że referendarz sądowy, zamiast faktycznie i logicznie przeanalizować przyczyny niezłożenia przez niego niektórych dokumentów, automatycznie znalazł sobie iluzoryczną podstawę do odmowy zwolnienia od wpisu od skargi, uchylając się od merytorycznego rozpoznania wniosku. Ponadto skarżący podkreślił, że jego sytuacja materialna jest całkowicie odrębna i niezależna od sytuacji materialnej żony i to od wielu lat. Przedmiotowa sprawa wprost dotyczy wyłącznie skarżącego i jego majątku osobistego, a nie majątku żony, a w związku z tym żona nie ma najmniejszych podstaw, by uczestniczyć w przedmiotowej sprawie, nawet w zakresie dotyczącym jedynie uiszczenia za niego wpisu od skargi. Skarżący podniósł również, iż wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy całkowicie pominął fakt, że instytucja zwalniania od kosztów sądowych wiąże się z zapewnieniem dostępu do sądu, a tym samym - z zapewnieniem wymiaru sprawiedliwości. W jego ocenie nadmierna wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej oraz w sprawach toczących się równolegle przed tut. Sądem, powinna być potraktowana, jako ograniczenie prawa do sądu. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż ustanowione "bariery finansowe" muszą uwzględniać równowagę (rozsądny związek proporcjonalności) między interesem państwa w pobieraniu opłat sądowych a interesem strony w obronie praw w postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej p.p.s.a.) - w brzmieniu przed 15 sierpnia 2015 r. - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPF z 14 października 2016 r. wraz z twierdzeniami podniesionymi w sprzeciwie od postanowienia starszego referendarza sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, bowiem wiązałoby się z niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych ich rodzin. W związku z tym, iż w przypadku przyznania prawa pomocy koszty udzielonej pomocy pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, ograniczonych do sytuacji, gdy strona skarżąca nie ma jakichkolwiek możliwości pokrycia tych kosztów z posiadanych dochodów lub z dochodów możliwych do osiągnięcia. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy – na podstawie art. 255 p.p.s.a. – ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, oceniając złożone przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczące stanu majątkowego należy uznać, iż skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując złożone przez wnioskodawcę oświadczenia nie sposób dokonać rzetelnej oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych. Składane wyjaśnienia są nieprecyzyjne, wybiórcze i mało wiarygodne. Podkreślić należy, że Skarżący składając kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach zarejestrowanych w tut. Sądzie podnosi w istocie tożsame argumenty, modyfikując jedynie swoje oświadczenie w zakresie sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodów. Wskazać należy, że w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt V SA/Wa 1862/15, we wniosku, który wpłynął do Sądu 1 czerwca 2016 r. Skarżący wskazał, że żona przekazuje mu kwotę około 1.200 zł – 1.500 zł – ale zgodnie z wyjaśnieniem: "nie zawsze i nie jest to regularnie". W piśmie z 12 czerwca 2016 r. złożonym w tej samej sprawie Skarżący oświadczył, że otrzymuje od żony kwoty 100 zł – 200 zł - również nie zawsze i nie regularnie. W innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, np. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1727/15 Skarżący oświadczył, że otrzymuje sporadyczną pomoc finansową od żony w wysokości 50 zł – 100 zł w miesiącu. Obecnie Skarżący twierdzi, że nie otrzymuje żadnych pieniędzy od żony. Przy okazji odwiedzin dzieci Skarżący jest "częstowany obiadem". W żadnej ze spraw Skarżący nie przedstawił oświadczenia żony potwierdzającego podnoszone okoliczności. Co do innych ewentualnych dochodów, na formularzu PPF złożonym w rozpoznawanej sprawie w dniu 14 października 2016 r. wykazał dochód z tytułu najmu w wysokości 1.000 zł. Na formularzu PPF złożonym w sprawie V SA/Wa 1862/15 w dniu 8 sierpnia 2016 r. Skarżący nie wykazał żadnego dochodu. Na formularzu PPF wniesionym w dniu 10 maja 2016 r. wykazał dochód z tytułu najmu w wysokości 200 zł. W sprawie V SA/Wa 1727/15 Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu umowy najmu mieszkania w wysokości 1.000 zł. W żadnej sprawie Skarżący nie przedstawił umowy najmu. W sprawie niniejszej oświadczył, że nie posiada umowy, ponieważ cyt.: "z końcem października obecny najemca wyprowadził się". Podkreślić należy, że wskazana okoliczność nie ma znaczenia przy ocenie wykonania wezwania z 25 października 2016 r. Kontynuując powyższy wątek podnieść także należy, iż zarządzeniem z dnia 25 października 2016 r. skarżący został wezwany do wskazania jaką kwotą dysponuje miesięcznie na wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem, jak również od jakiego czasu jest osobą bezrobotną. Również i na te pytania skarżący nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi. Samo wskazanie wysokości miesięcznego czynszu najmu mieszkania (1.000 zł), jak również oświadczenie o "jedynym źródle" dochodów, nie może być uznane za równoznaczne ze wskazaniem miesięcznej wysokości posiadanych zasobów pieniężnych. W tym miejscu wskazać należy, iż Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarżący już w 2014 r. zainicjował w tutejszym Sądzie liczne postępowania, występując w części z nich z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. Posiłkując się zatem analizą wcześniejszych oświadczeń wnioskodawcy, zawartą w postanowieniach oddalających jego wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, dostrzec można, iż przez cały ten okres skarżący przedstawiał się jako osoba bezrobotna, której źródłem dochodów był "czynsz najmu" posiadanego mieszkania (zajętego w postępowaniu egzekucyjnym), którego wysokość zmieniała się w kolejnych oświadczeniach, wynosząc od 200-300 zł do 1.000 zł (jak w niniejszej sprawie). Ponadto we wcześniejszych postępowaniach skarżący oświadczał pomoc ze strony żony w wysokości 50-100 zł miesięcznie (por. postanowienia: WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 1130/15 i NSA z 7 października 2015 r. o sygn. akt I GZ 653/15; WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 1862/15 i NSA z 16 listopada 2015 r. o sygn. akt I GZ 726/15; WSA w Warszawie z 13 października 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 2712/15 i NSA z 9 grudnia 2015 r. o sygn. akt I GZ 868/15; WSA w Warszawie z 18 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1727/15 i NSA z 5 kwietnia 2016 r. o sygn. akt I GZ 169/16; WSA w Warszawie z 23 października 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 1568/15 i NSA z 12 sierpnia 2016 r. o sygn. akt I GZ 463/16; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc zatem pod uwagę wskazany stan rzeczy, jak również kolejne oświadczenia skarżącego związane z wysokością środków, jakimi dysponuje miesięcznie by egzystować, stwierdzić należy, iż z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, na które składają się nie tylko wydatki na wyżywienie, ubranie i środki higieny, ale również inne opłaty związane choćby z mieszkaniem czy leczeniem, wymagane jest posiadanie środków finansowych o wartości przekraczającej oświadczone przez skarżącego dochody. Dodatkowo należy mieć na względzie, iż wskazana przez wnioskodawcę ogólna wartość "około 600-700 zł" na miesięczne wydatki związane z "jedzeniem, środkami higieny i ubraniem" nie została w żaden sposób udokumentowana. Nie bez znaczenia jest przy tym i ta okoliczność, że zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy nigdy nie korzystał on z pomocy społecznej, mimo opisanej przez siebie sytuacji materialnej. Dostrzeżone powyższej okoliczności czynią oświadczenia skarżącego w tym zakresie niewiarygodnymi. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, nie otrzymuje zasiłku, próbuje bezskutecznie znaleźć pracę. Mając na uwadze, że oświadczenia o podobnej treści składał w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, co pozwala wysnuć wniosek, że poszukiwania pracy trwają ponad rok, nie jest zrozumiała postawa Skarżącego, który nie rejestrując się w urzędzie pracy traci potencjalną możliwość skorzystania z programów dla bezrobotnych proponowanych przez urzędy pracy oraz korzystania z ofert pracy przygotowanych dla bezrobotnych. Odnosząc się do kolejnych złożonych wyjaśnień wskazać należy, że Skarżący oświadczył, że nie posiada wspólnego majątku z żoną, nie mieszkają razem, nie pozostają w przyjaznych stosunkach. Skarżący wskazał, że w związku z podpisaną umową rozdzielności majątkowej małżonkowie podzielili majątek. W wyniku podziału Skarżący otrzymał wynajmowane mieszkanie, a jego żona dom oraz pozostałe składniki majątku. Skarżący nie wymienił więc składników majątkowych, które w związku z podziałem majątku wspólnego weszły w skład majątku odrębnego jego żony, a przede wszystkim nie przedstawił dokumentów potwierdzających podział majątku oraz sposób podziału majątku. Strona nie wskazała również co wchodziło w skład majątku, który według ustaleń organów podatkowych (postanowienie z [...] kwietnia 2014 r., nr [...] ) przedstawiał wartość około 6.250.000 zł. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 15 kwietnia 2014 r., nie posiadał majątku o wskazanej wartości i nie wie, co organy administracji zaliczyły do majątku. Wskazać należy, że w przedstawionej przez Skarżącego kserokopii decyzji z [...] lutego 2014 r. nr [...] orzekającej o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego zobowiązań w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] , na podstawie ustaleń dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (pismo nr [...] ) stwierdził, że Skarżący dokonał w okresie od października 2012 r. do lutego 2013 r. czynności majątkowych, polegających na zbywaniu majątku o znacznej wartości w tym: darowiznę gotówki w kwocie 1.400.000,00 zł. (data darowizny 17.05.2012r.), darowiznę środków pieniężnych w kwocie 3.100.000,00 zł (data darowizny 29.10.2012r.), sprzedaż udziałów - wartość czynności 50.000,00 zł (akt notarialny z dnia 05.11.2012r.), sprzedaż nieruchomości - wartość czynności 1.700.000,00 (akt notarialny z dnia 17.05.2012r.). W przedstawionej przez Skarżącego decyzji z [...] listopada 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] analizując sytuację majątkową Skarżącego w związku z wydaniem orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku zobowiązań w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę po przeprowadzeniu analizy dokumentów, w tym dokumentów finansowych Skarżącego wskazał, że na przestrzeni lat 2010 - 2012 wartość rzeczowych aktywów posiadanych przez Skarżącego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zmniejszyła się w zakresie : środków trwałych - spadek o ok. 69% w stosunku do końca 2010 r., gruntów - spadek o 100% w stosunku do końca 2010 r. (na koniec 2011 r. i 2012 r. Skarżący nie posiadał gruntów), budynków - spadek wartości o 79% w stosunku do końca 2010 r., środków transportu - spadek o 54% w stosunku do 2010 r., innych środków trwałych - spadek o 67% w stosunku do końca 2010 r. Równocześnie w stosunku do spadku wartości rzeczowych aktywów trwałych w analizowanym okresie wzrastał nieprzerwanie fundusz własny przedsiębiorstwa. W 2011 r. nastąpił wzrost o 200% w stosunku do roku 2010. Organ podatkowy zwrócił uwagę, że suma bilansowa przedsiębiorstwa wzrosła z kwoty 9.814.310,33 zł w 2010 r. do wartości 35.329.211,13 zł w 2012 r., jednocześnie wartość aktywów trwałych spadła z wysokości 1.077.535,81 zł w 2010 r. do kwoty 426.722,83 zł w 2012 r., a wartość aktywów obrotowych wzrosła z wysokości 8.736.774.52 zł w 2010 r. do wartości 34.902.488,30 zł w 2012 r. Podkreślił, że zmiana struktury majątku przedsiębiorstwa w 2011 r. spowodowała przekształcenie stosunkowo trudno zbywalnych aktywów trwałych w stosunkowo łatwo zbywalne aktywa obrotowe. Organ podatkowy zwrócił również uwagę, że w roku 2012 Skarżący pozbył się gruntów, zaprzestał prowadzenia inwestycji w środki trwale, a wartość środków trwałych zmniejszyła się trzykrotnie. Ponadto Skarżący przekazał darowizny na łączną kwotę 10.500.000 zł osobom trzecim, obniżając tym samym wartość swojego majątku. W roku 2013 Skarżący nie dokonywał jakichkolwiek nabyć składników majątkowych. Zauważyć należy, że Strona nie wskazała, że powołane decyzje organów podatkowych zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej i ewentualnie jaki był wynik wszczętych postępowań sądowych. Skarżący wyjaśnił, że w latach 1997-2014 prowadził działalność gospodarczą, nie wskazał jednak jakie uzyskiwał w tego tytułu przychody oraz ponosił koszty. Wyjaśnił również, że posiadane rachunki bankowe zostały zamknięte, z uwagi na brak środków pieniężnych, ale nie udokumentował tego faktu, tj. nie przedstawił dokumentów potwierdzających ich zamknięcie, jak również nie przedstawił historii rachunków z okresu trzech miesięcy przed zamknięciem. Kwestia zamknięcia rachunków bankowych oraz złożone wyjaśniania wnioskodawcy o niemożliwości przedstawienia zaświadczenia bankowego w tym zakresie, jak również wyciągów z tych rachunków również budzi poważne wątpliwości. Wskazać bowiem trzeba, iż skarżący nie podał przy tym ile rachunków bankowych posiadał i w jakiej dacie zostały one zamknięte. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że rachunki zostały przez niego zamknięte po tym, jak zostały zajęte przez organ egzekucyjny, co przemawia za przyjęciem, że okoliczność ta winna być potwierdzona dokumentem bankowym, wystawionym w dacie zamknięcia rachunku i wydanym właścicielowi rachunku bez dodatkowych opłat. Na marginesie wskazać należy, iż zgodnie z art. 728 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.), bank jest obowiązany przesyłać posiadaczowi co najmniej raz w miesiącu bezpłatnie wyciąg z rachunku z informacją o zmianach stanu rachunku i ustaleniem salda, chyba że posiadacz wyraził pisemnie zgodę na inny sposób informowania o zmianach stanu rachunku i ustaleniu salda. Zatem to, że skarżący nie posiada ani wyciągów z rachunku bankowego, ani innych dokumentów bankowych, którymi winien dysponować przy założeniu należytej staranności w dbaniu o własne sprawy, stanowi okoliczność negatywnie wpływającą na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanych już postanowieniach wielokrotnie odnosił się do twierdzeń skarżącego dotyczących rachunków bankowych. W postanowieniu z 12 stycznia 2016 r. o sygn. akt I GZ 884/15 podniesiono, iż nie można podzielić argumentacji skarżącego, że skoro zostały zamknięte posiadane przez skarżącego rachunki bankowe, to dla oceny jego sytuacji materialnej nie ma znaczenia przedstawienie dokumentu potwierdzającego ten fakt oraz historii rachunku. Nie budzi bowiem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że odmowa przedstawienia ww. dokumentów uniemożliwiła dokonanie przez Sąd I instancji rzeczywistej oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Usprawiedliwieniem dla odmowy przedstawienia tych dokumentów nie może być podnoszona przez skarżącego okoliczność, że z uzyskaniem tych dokumentów wiążą się koszty. Należy bowiem podkreślić, że to strona domagająca się przyznania prawa pomocy powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. także postanowienia NSA: z 16 listopada 2015 r. o sygn. akt I GZ 726/15; z 9 grudnia 2015 r. o sygn. akt I GZ 868/15). Podkreślić należy, że wszystkie dane, o które Skarżący został poproszony w wezwaniu były niezbędne do oceny jej możliwości finansowych. Wskazać również należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. W niniejszej sprawie Skarżący wszczął postępowanie sądowoadministracyjne w związku z wydanymi w postępowaniach administracyjnych decyzjami określającymi zobowiązania w podatku akcyzowym. Oświadczył, że łączna wysokość zadłużenia określona decyzjami organów podatkowych wynosi około 30.000.000 zł. Zaznaczyć należy, że postępowania kontrolne oraz podatkowe są prowadzone wobec Strony od 2012 r. Co więcej, w tym okresie Skarżący dysponował znacznym majątkiem, prowadził działalność gospodarczą i jeszcze w 2014 r. uzyskał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości ponad 4.000.000 zł. Niezależnie od powołanych okoliczność oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę na dokument złożony do innych spraw, które prowadzone są w tutejszym Sądzie tj. spraw o sygn. akt V SA/Wa 1722/16, V SA/Wa 1723/16, V SA/Wa 1725/16, V SA/Wa 1672/16. W sprawach tych – w toku prowadzonego postępowania o przyznanie prawa pomocy – zostało złożone "Sprawozdanie tymczasowego nadzorcy sądowego" z dnia 24 października 2016 r. (w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1723/16 dokumenty te znajdują się na kartach od 167 do 176, a ich odpisy zostały włączone również do akt niniejszej sprawy). W sprawozdaniu tymczasowy nadzorca sądowy wskazał, że skarżący posiada udziały w [...] , a co więcej w dniu 1 sierpnia 2016 r. zawarł ze Spółką umowę pożyczki zmienioną aneksem z dnia 28 września 2016 r. udzielając [...] z o.o. pożyczki w kwocie 55.000 zł. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący oświadczył, że nie posiada udziałów w spółkach prawa handlowego ani wolnych zasobów pieniężnych. Ujawniona kwestia rodzi kolejne wątpliwości co do rzetelności oświadczeń wnioskodawcy i również przyczynia się do negatywnego rozpoznania złożonego wniosku. Reasumując, uznać należy, że Skarżący nie wykazał, iż ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Brak udzielenia pełnej odpowiedzi na postawione pytania (w formularzu i dodatkowym wezwaniu), uniemożliwił dokonanie pełnej oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych. Oświadczenie Skarżącego należało uznać za nierzetelne, budzące wątpliwości, a zatem niewiarygodne, aby na jego podstawie dokonać właściwej oceny sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się Skarżący. Podkreślenia wymaga fakt, iż to do Skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło