V SA/Wa 1482/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w B. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę. Postanowieniem z dnia ... grudnia 2015 r. nr ... Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za marzec 2015 r. ... sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca, strona). Na w/w postanowienie strona złożyła zażalenie, wskazując iż spełniła wszystkie przesłanki z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za miesiąc marzec 2015 r. Skarżąca wskazała, że organ w sposób krzywdzący, jednostronny i pozbawiony obiektywizmu niezbędnego przy ocenie sytuacji uznał, iż przekazane przez stronę wyjaśnienia pozostają bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Skarżąca wskazała, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy, powołując się na awarię systemu komputerowego w okresie 22 – 28 kwietnia 2015 r., w wyniku której skarżąca utraciła część swoich danych i dokumentów, o czym dowiedziała się dopiero w dniu 4 maja 2015 r. Strona podniosła, iż fakt wystąpienia awarii w dniu 22 kwietnia 2015 r. nie jest jednoznaczny z tym, iż skarżąca miała 5 dni na przekazanie dokumentacji do Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Skarżąca nie zgodziła się także z twierdzeniem organu, iż powinna zrobić kopię zapasową kluczy/certyfikatów do Systemu Obsługi Dofinansowania i Refundacji w celu przeniesienia na inne komputery, co umożliwiłoby skarżącej zalogowanie się do systemu i wysłanie wniosku. Zdaniem strony takie sformułowania organu są nieobiektywne. Postanowieniem nr .... z dnia ... czerwca 2017 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania WN-D powinien zostać złożony w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 4 w/w rozporządzenia, termin ten przywraca się na prośbę pracodawcy, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ wskazał, że strona złożyła wniosek Wn-D za marzec 2015 r. w dniu 28 kwietnia 2015 r., a więc z uchybieniem terminu, a w dniu 4 maja 2015 r. przesłała prośbę o przywrócenie uchybionego terminu, wskazując, że opóźnienie było wynikiem awarii systemów komputerowych w dniach 22 – 28 kwietnia 2015 r., w tym stanowiska komputerowego, na którym były zapisane certyfikaty niezbędne do wysłania wniosku, a także nieobecności pracownika upoważnionego do wysyłki wniosków PFRON. Organ II instancji wyjaśnił, iż obok przepisów w/w rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej zastosowanie znajduje także art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zgodnie z którym uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy, 2) wniesienie przez osobę zainteresowaną prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiała mu dochowanie terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem prośby - dopełnienie czynności uchybionej, dla której określony był termin. Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła przesłanek z art. 58 k.p.a, gdyż nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem organu, podnoszona przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu nieobecność pracownika odpowiedzialnego za sporządzenie i składanie wniosków Wn-D nie stanowi okoliczności przemawiającej za tym, że strona dochowała należytej staranności. Nadto organ wskazał, że przedmiotowy wniosek był składany w imieniu pracodawcy będącego spółką prawa handlowego, zobowiązanego do dochowania tzw. należytej staranności w ramach prowadzonej działalności. W ocenie organu awaria systemu komputerowego także nie stanowiła okoliczności, która mogłaby być utożsamiana z trudną do przezwyciężenia i przewidzenia przeszkodą w dokonywaniu czynności. Organ II instancji wskazał, że w przypadku trudności w złożeniu wniosku drogą elektroniczną strona mogła skorzystać z drugiego sposobu przekazania przewidzianego w art. 26c ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia o1997 r. o rehabilitacji (...), tj. przesłania deklaracji Wn-D wraz z załącznikami za miesiąc marzec 2015 r. w formie papierowej. Organ wskazał również, iż z historii logowania strony do systemu obsługi dofinansowań SODiR wynika, że beneficjent w okresie od 1 do 27 kwietnia 2015 r. nie logował się do tego systemu, co zaprzecza twierdzeniom strony, iż wniosek Wn-D został w ustawowym terminie przygotowany i wygenerowany do wysyłki, a o braku skutecznego wysłania wniosku strona dowiedziała się dopiero w dniu 4 maja 2015 r. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia przedstawione przez stronę nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ... Sp. z o.o. z siedzibą w B. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania przez błędną i dowolną wykładnię, które miały wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 26c ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 1997 nr 123, poz. 776) przez odmowę wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; 2) § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1998), poprzez nieprzywrócenie terminu do złożenia wniosku; 3) art. 58 k.p.a. i § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1998), poprzez nieuznanie braku winy skarżącego w związku ze złożeniem wniosku 3 dni po terminie, mimo wyjaśnienia, a nawet udowodnienia braku winy. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia z dnia ... grudnia 2015 r. znak: ..., w którym to Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, pracodawca składał wniosek (Wn-D) i informację w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczyły. Strona uchybiła temu terminowi składając wniosek Wn-D w dniu 28 kwietnia 2015 r. Zgodnie z § 4 ust. 4 w/w rozporządzenia termin do złożenia wniosków przywraca się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie przesłanki: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swej winy, wniesienie przez osobę zainteresowaną wniosku (prośby) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiała mu dochowanie terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności uchybionej, dla której określony był termin. W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, do którego należy liczyć bieg 7 - dniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować 7 - dniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za marzec 2015 r. nastąpiło bez jego winy. Rozważyć należało zatem, czy organ prawidłowo ocenił podawane we wniosku okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie wskazywaną przyczyną mającą uprawdopodobnić brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku była awaria systemu komputerowego w dniach 22 – 28 kwietnia 2015 r., w tym stanowiska, na którym zapisane były certyfikaty niezbędne podczas logowania oraz wysyłki wniosków PFRON, a także nieobecność pracownika odpowiedzialnego za sporządzenie i składanie wniosków Wn-D. Sąd aprobuje stanowisko organu, iż podane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniały przywrócenia terminu. Minister Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadnie wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt SA/OI 857/08, w którym to Sąd stwierdził, że "brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku." Również w wyroku z dnia 29 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, na który powołał się organ, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku." Ponadto, strona jako profesjonalny podmiot, którego przedmiotem działalności jest działalność prawnicza, rachunkowo – księgowa i doradztwo podatkowe, mogła powierzyć sporządzenie i złożenie wniosku swojemu pracownikowi lub innej osobie (pełnomocnikowi), a zatem a więc organ słusznie uznał, iż nieobecność pracownika odpowiedzialnego za sporządzanie i składanie wniosku Wn-D nie jest przeszkodą trudną do przezwyciężenia, zwłaszcza że wniosek składa pracodawca będący spółką prawa handlowego. W tej sytuacji uchybienie terminowi do złożenia wniosku w rozpoznawanej sprawie świadczy o niedołożeniu przez wnioskodawcę należytej staranności, która jest jedną z form zawinienia w prowadzeniu własnych spaw i nie może stanowić przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu w rozumieniu art. 58 k.p.a. Ponadto organ prawidłowo uznał, iż w sytuacji, gdy strona nie mogła złożyć wniosku drogą elektroniczną, mogła tego dokonać w formie papierowej. W przypadku trudności w przesłaniu wniosków w formie elektronicznej, w terminach zakreślonych w rozporządzeniu strona mogła skorzystać z drugiego sposobu przekazania przewidzianego w art. 26c ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 123, poz. 776 ze zm.), tj. przesłania deklaracji Wn-D wraz z załącznikiem za miesiąc marzec 2015 r. w formie papierowej. O braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organy obu instancji art. 26c ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (...), § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz art. 58 k.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni przepisów, uznając że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że do naruszenia terminów na złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za marzec 2015 doszło bez winy skarżącej. W związku z powyższym skarga w oparciu o art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.