V SA/Wa 1484/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. W. F. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Pismem z dnia [...] maja 2008 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do Wojewody P. z wnioskiem o wydalenie obywatelki U. G. G. z terytorium Polski z uwagi na fakt przekroczenia przez nią granicy z R. do Polski pomimo braku stosownego zezwolenia uprawniającego cudzoziemkę do wjazdu i przebywania na terytorium RP. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. orzekł o wydaleniu G. G. z terytorium RP na podstawie art.88 ust.1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.jed. Dz. U. 2006 r. Nr 234 , poz.1694 ze zm.). Od decyzji tej cudzoziemka nie wniosła odwołania . Dnia [...] sierpnia 2008 r. do Wojewody P. wpłynęło pismo G. G. zatytułowane "odwołanie". Z treści pisma wynika, że cudzoziemka wnosi o uchylenie decyzji wydaleniowej w trybie nadzwyczajnym. Z podobnym wnioskiem cudzoziemka zwróciła się do Wojewody P. pismem z dnia [...] listopada 2008 r. Pismem z [...] grudnia 2008 r. Wojewoda P. zwrócił się do G. G. o wyjaśnienie, czy złożone przez nią pismo jest odwołaniem od decyzji wydaleniowej z dnia [...] czerwca 2008 r. czy podaniem o uchylenie w trybie art.154 K.p.a. tej decyzji. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. G. G. poinformowała organ orzekający , że wnosi o uchylenie decyzji w trybie art.154 K.p.a. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Wojewoda P. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2008 r. orzekającej o wydaleniu G. G. z terytorium RP. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda P. wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie wyartykułowała i nie udokumentowana słusznego interesu, który mógłby przemawiać za uchyleniem decyzji przez Wojewodę P. G. G. wniosła odwołanie od decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że w R. miała wizę w celu podjęcia pracy. Zakaz pobytu na terytorium RP, będący konsekwencją wydalenia jej z Polski spowoduje, że nie zostanie jej przedłużona wiza w C., będzie musiała przerwać pracę i wrócić na U., gdzie w obecnej sytuacji nie znajdzie pracy. W wyniku takich działań zostanie zagrożone prawo do życia jej dzieci, których jest jedyną żywicielką. Wskazała również na fakt, że wspiera finansowo chorego ojca. Wyjaśniła, że nawet jeżeli R. wyda jej wizę schengeńską ograniczoną terytorialnie tylko do jej obszaru to nie będzie mogła korzystać z najkrótszej i najtańszej drogi na U., czyli drogi przez Polskę. Po rozpatrzeniu odwołania G. G. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu decyzji szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art.154 §1 K.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz weryfikacja wydanej w sprawie decyzji z punku widzenia przesłanek określonych w tym przepisie. Aby można było wzruszyć decyzję ostateczną w trybie art.154§1 K.p.a. muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: decyzja jest decyzją, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron oraz za wzruszeniem decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Wyjaśnił dalej, że fakt niezgodnego z prawem przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej i przebywanie na terenie RP bez wymaganego zezwolenia stanowiły okoliczności obligujące organ administracyjny do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemki na podstawie art. 88 ust.1 pkt 1 i pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zatem uchylenie decyzji Wojewody P. o wydaleniu G. G. służyłoby obejściu obowiązujących przepisów o wydalaniu cudzoziemców. W tym stanie rzeczy zmiana lub uchylenie decyzji nie tylko nie byłoby zgodne z interesem Rzeczypospolitej Polskiej, czy też interesem społecznym, ale stałoby z nim w sprzeczności. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. G. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W skardze zarzuciła organowi rozpoznającemu sprawę niedostateczne rozpatrzenie dowodów, które uzasadniają jej interes. Wyjaśniła, że przyczyną przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej bez wizy tranzytowej był nagły wypadek losowy: nagła choroba ojca i wynikająca z tego konieczność zaopiekowania się dwoma synami, którymi wówczas opiekował się ojciec skarżącej. Wskazała, że na terytorium Polski bez wymaganej wizy przebywała tylko kilka godzin. Skarga uzupełniona została pismem procesowym z dnia [...] marca 2010 r. zatytułowanym : "Wniosek skarżącego o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym". Jako uzasadnienie wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym pełnomocnik skarżącej wskazała okoliczność, że G. G. posiada wizę C. ważną do końca marca 2010 r., a w przypadku utrzymania przez Sąd zaskarżonej decyzji w mocy cudzoziemka będzie zmuszona opuścić terytorium R., przedłużenie wizy uzależnione jest zatem od decyzji Sądu w Polsce. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik skarżącej podniosła, że w dacie zatrzymania skarżąca posiadała wizę wydaną przez władze R. z terminem ważności do dnia [...] sierpnia 2008 r. i nie była zobowiązana do posiadania wizy tranzytowej przy przejeździe przez terytorium Polski, co wynika z podpisanej [...] lipca 2003 r. w K. między Rządem RP a G. umowy o zasadach ruchu osobowego, które zaczęły obowiązywać od dnia [...].10.2003 r. Wyjaśniła, że w zakresie tranzytu obywateli U. umowa ta stanowi, że odstępuje się od wymogu uzyskiwania polskich wiz tranzytowych przez obywateli U. posiadających wizy lub prawo pobytu w państwach Schengen. W związku z czym G. G. posiadając ważną wizę wydaną przez władze R. była zwolniona z obowiązku posiadania polskiej wizy tranzytowej. Wskazała, że informacje o tej umowie są zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Pełnomocnik skarżącej wskazała również na dwie decyzje Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] i nr [...], z których w jej ocenie wynika, że cudzoziemcy bez względu na obywatelstwo są zwolnieni z obowiązku posiadania polskich wiz tranzytowych jeżeli posiadają ważną wizę lub zezwolenie na pobyt wydane przez jedno z wymienionych państw, w tym C. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Skarga nie jest zasadna. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 154 k.p.a. taka decyzja może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd stwierdza, że - chociaż nie wynika to wprost z przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - to w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowany został pogląd, że wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może dotyczyć jedynie takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć. Uchylenie lub zmiana decyzji w tym trybie może zatem mieć miejsce jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialno-prawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Uwzględnienie zatem interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony (por. NSA w wyroku z 9 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1746/04, z 4 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1434/97, z 4 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1459/97). W przedmiotowej sprawie decyzja o wydaleniu Skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest skutkiem nielegalnego przebywania Skarżącej na terytorium RP (tzn. bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub pobyt rezydenta długoterminowego WE) i niezgodnego z prawem przekroczenia granicy i została wydana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 w zw. z art. 90 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy stwierdzić, iż decyzja o wydaleniu jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, przy czym jest tak zwaną decyzją związaną – organ administracji jest zobligowany do wydania takiej decyzji w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę decyzji, w żadnych okolicznościach nie może skutkować zmianą takiej decyzji. Ponadto wskazać należy, że art. 154 K.p.a. jest przepisem procesowym. Nie może zatem stanowić podstawy materialno-prawnej do przyznania stronie konkretnych uprawnień, a w tym przypadku prowadzić do legalizacji pobytu Skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po uchyleniu ostatecznej decyzji. Przepis art. 154 k.p.a. daje podstawę jedynie do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdy zachodzą ku temu przesłanki wymienione w tym przepisie, a które nie prowadzą do naruszenia przepisów prawa materialnego. Ponadto powoływanie się przez Skarżącą na to, że słuszny interes strony przemawia za uchyleniem decyzji, jest w rozpoznawanej sprawie nieuzasadnione, albowiem nawet gdyby subiektywnie rozumiany interes strony przemawiał za uchyleniem decyzji o wydaleniu to i tak nie można uznać tego interesu za słuszny w rozumieniu przepisu art.154 K.p.a., gdyż "interes słuszny" to taki interes, który nie prowadzi do naruszenia prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem). W przeciwnym wypadku doszłoby do podważenia zasady praworządności rozumianej jako postępowanie zgodne z obowiązującymi przepisami, a ewentualne uchylenie decyzji o wydaleniu w trybie art. 154 k.p.a. prowadziłoby w istocie do powrotu do stanu niezgodnego z prawem. Co do przedstawionego w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia [..] marca 2010 r. stanowiska, zgodnie z którym skarżąca w dacie zatrzymania i wydalenia nie miała obowiązku posiadania polskiej wizy tranzytowej , Sąd stwierdza, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art.154 K.p.a. nie bada się prawidłowości wydania decyzji, której zmiany żąda strona . Wskazane przez pełnomocnika okoliczności powinny być ocenione w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydaleniowej, albo w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności, gdyby takie postępowania były prowadzone. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i §18 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.(Dz.U.Nr 163, poz.1348 ze zm.).