V SA/Wa 1484/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-18
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Blankiewicz - Wóltańska, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, w której jednostki sektora finansów publicznych posiadają 100% udziałów, jest podmiotem prawa publicznego zobowiązanym do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych przy udzielaniu zamówień, jeśli jej celem statutowym jest zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która została utworzona w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, a jednostki sektora finansów publicznych posiadają w niej 100% udziałów i sprawują nadzór nad organem zarządzającym, jest podmiotem prawa publicznego. W związku z tym jest zobowiązana do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych przy udzielaniu zamówień, nawet jeśli prowadzi również działalność komercyjną. Naruszenie procedur zamówień publicznych stanowi podstawę do zwrotu środków finansowych.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju nakładającą korektę finansową w wysokości 25% wydatków poniesionych na zamówienia usług szkoleniowych i cateringowych w ramach projektu finansowanego ze środków europejskich. Spółka kwestionowała swój status jako podmiotu prawa publicznego zobowiązanego do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych, argumentując, że jej działalność ma charakter komercyjny i podlega konkurencji. Organ uznał spółkę za podmiot prawa publicznego ze względu na jej cel statutowy oraz fakt, że jednostki samorządu terytorialnego posiadają 100% jej udziałów. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w U. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w U. (dalej: Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: IZ PO KL) z dnia ... kwietnia 2014 r., nr ..., uchylająca i orzekająca w części dotyczącej zwrotu kwoty ... zł wraz z odsetkami i umarzająca postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie, w pozostałej zaś części utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia ...stycznia 2014 r. nr ..., wydaną w sprawie określenia do zwrotu kwoty dofinansowania.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu ... grudnia 2012r. zawarta została umowa nr ... o dofinansowanie Projektu: "..." w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, pomiędzy Województwem Podkarpackim - Wojewódzkim Urzędem Pracy w [...], a B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U.
Projekt "..." realizowany był w ramach Działania 6.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki - Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie, w ramach Priorytetu VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich. Okres realizacji projektu przewidziano na 01.10.2012r. do 31.03.2014 r.
Zgodnie z Wnioskiem o dofinansowanie głównym celem projektu jest aktywizacja zawodowa ... osób zamieszkujących powiaty ... oraz dostosowanie umiejętności zawodowych do potrzeb rynku pracy w terminie do marca 2014r. W dniach 11-13 września 2013 r. przeprowadzona została kontrola planowa projektu. Zakres kontroli obejmował weryfikację zgodności realizacji projektu z jego założeniami określonymi w Umowie o dofinansowanie projektu, w tym m.in. poprawność udzielania zamówień publicznych, tj. prawidłowość stosowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) oraz przepisów prawa wspólnotowego.
WUP w [...] w ramach kontroli stwierdził, że Skarżąca nie zastosowała przepisów ustawy pzp udzielając zamówień publicznych na usługi szkoleniowe i cateringowe. W jego ocenie, ponieważ B. Sp. z o.o. jest podmiotem prawa publicznego, w którym jednostki sektora finansów publicznych posiadają 100% udziałów, Skarżąca na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy pzp powinna stosować tę ustawę udzielając zamówień.
WUP w [...] ustalił, że Skarżąca realizuje jednocześnie cztery projekty w ramach PO KL:
1) nr POKL.06.01.01 -18-171/12 pt. ..., okres realizacji: 01.10.2013-31.03.2014,
2) nr POKL.06.02.00-18-063/12 pt. ...; okres realizacji: 01.01.2013- 31.12.2014,
3) nr POKL.06.02.00-18-019/12 pt. ...; okres realizacji: 01.04.2013-31.03.2015,
4) nr POKL.08.01.01-18-559/11 pkt ...; okres realizacji: 01.04.2012-31.03.2014, w ramach których przewidziano m.in. zamówienia na:
- usługi szkoleniowe na łączną kwotę ... zł,
- usługi cateringowe na łączną kwotę ... zł.
Ponieważ wspomniane kwoty przekraczają 14 000 euro, oznacza to, że Skarżąca powinna była zastosować ustawę pzp przy zamawianiu ww. usług. Tymczasem, jak ustalił WUP w [...], B. Sp. z o.o. w ramach projektu "..." udzieliła zamówień na:
- szkolenia z zakresu: kelner, recepcjonista, pokojowy, kucharz, pracownik gospodarczy i zieleni, język angielski dla recepcjonisty, język angielski dla kelnera, techniki aktywnego poszukiwania pracy,
- usługi cateringowe.
W związku z tym organ nałożył na Odwołującą korektę w wysokości 25% (.. zł koszty bezpośrednie + ... zł koszty pośrednie rozliczane ryczałtowo) wydatków poniesionych na ww. zamówienia w drodze decyzji Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia ... stycznia 2014 r. nr ..., wydanej w sprawie określenia do zwrotu kwoty dofinansowania.
Skarżąca spółka odwołała się od tej decyzji.
Odwołująca nie zgodziła się z ustaleniami organu I instancji, podniosła, że jest spółką prawa handlowego prowadzącą działalność gospodarczą i że nie spełnia przesłanki określonej w art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp, tj. że nie została utworzona w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Zgodziła się natomiast, że spełnia pozostałe warunki uznania za podmiot prawa publicznego wymienione w tym przepisie, tj. że posiada osobowość prawną oraz że pozostaje w faktycznej zależności od jednostek sektora finansów publicznych lub państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, która może polegać na tym, że podmioty te, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio lub pośrednio przez inny podmiot:
a) finansują je w ponad 50% lub
b) posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
c) sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub
d) mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego.
Wskazała, że użyty w art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp zwrot "w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym" powinien być odczytywany zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnoszącym się do przyjętego w prawodawstwie unijnym sformułowania "w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym". Argumentowała, że orzecznictwo Trybunału w tym zakresie wymaga spełnienia następujących kryteriów:
- czy podmiot działa na określonym rynku na zasadach konkurencyjności,
- czy w swoim działaniu podmiot jest nastawiony na maksymalizację zysku,
- czy dany podmiot zarządzany jest zgodnie z kryteriami efektywności i rentowności.
W tym kontekście podniosła, że jej działania natrafiają na silną konkurencję, m.in. w procesie aplikowania o dofinansowanie realizacji projektów, co dowodzi, że Spółka nie zaspokaja potrzeb o charakterze powszechnym, ani też nie posiada monopolu na zaspokajanie tych potrzeb. Zaznaczyła także, że nawet udzielając usług doradczych dla jednostek samorządu terytorialnego musi wpierw przystąpić do przetargu i jest traktowana jak każdy inny wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia. Oprócz tego podkreśliła, że spółka sama finansuje swoją bieżącą działalność oraz ponosi ekonomiczne ryzyko swojej działalności.
Na tej podstawie Skarżąca uznała, że nie prowadzi działalności o charakterze użyteczności publicznej, której celem byłoby bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych i że w konsekwencji nie można uznać jej za podmiot prawa publicznego zobowiązany do stosowania przepisów pzp.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia ... kwietnia 2014 r., nr ..., uchylił i orzekł w części dotyczącej zwrotu kwoty ... zł wraz z odsetkami o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w tym zakresie, w pozostałej zaś części utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia ... stycznia 2014 r., wydaną w sprawie określenia do zwrotu kwoty dofinansowania.
W uzasadnieniu swojej decyzji Minister wskazał, że posiadanie statusu podmiotu prawa publicznego nie jest uzależnione od stopnia, w ramach całej działalności danego podmiotu, zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Jeśli dany podmiot został pierwotnie ustanowiony w celu zaspokajania potrzeb o charakterze ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego lub handlowego, a następnie podjął działalność komercyjną, nie zmienia to jego statusu jako podmiotu prawa publicznego, skoro dalej prowadzi również działalność, dla której pierwotnie został ustanowiony.
W tym kontekście Minister przywołał zapisy umowy Spółki, wg której (§ 6) celem działania B. Sp. z o.o. jest:
1) promowanie rozwoju gospodarczego i społecznego mikroregionu bieszczadzkiego oraz troska o racjonalne zagospodarowanie przestrzeni w celu podniesienia standardu życia jego mieszkańców,
2) promowanie regionalnej produkcji i usług w kraju i za granicą,
3) inicjowanie i stymulowanie współpracy regionalnej i międzynarodowej,
4) koordynowanie prac związanych z opracowaniem programów rozwoju gospodarczego
5) prowadzenie badań naukowych mających na celu rozwój gospodarczy i kulturalny społeczności lokalnej,
6) inicjowanie i popieranie tworzenia nowych podmiotów gospodarczych ze szczególnym ukierunkowaniem na tworzenie nowych miejsc pracy,
7) podejmowanie przedsięwzięć na rzecz ochrony środowiska, w tym rozwoju rolnictwa ekologicznego i turystyki,
8) inspirowanie współpracy regionalnej, w szczególności współpracy z rejonami przygranicznymi Ukrainy i Słowacji,
9) prowadzenie działalności na rzec rozwoju obszarów wiejskich wraz z doradztwem dla rolnictwa.
Tak sformułowany cel działania Skarżącej - zdaniem Ministra - nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do tego, że została ona powołana w celu zaspokajania potrzeb o charakterze ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego lub handlowego. Jednocześnie fakt, że Spółka prowadzi działalność komercyjną, nawet w przeważającym zakresie, nie zmienia jej statusu jako podmiotu prawa publicznego. Oczywiście, zachowuje ona ten status, pod warunkiem, że w dalszym ciągu prowadzi działalność, dla której została ustanowiona. Skarżąca nie zastrzegła jednak, że zgromadzony w aktach sprawy dowód w postaci umowy Spółki jest nieaktualny. Minister wskazał przy tym na potwierdzenie tych twierdzeń treść strony internetowej administrowanej przez Skarżącą (http://www.[...].pl), zgodnie z którą główne zadania B. to:
- restrukturyzacja i rozwój gospodarczy regionu Bieszczadzkiego,
- promowanie rozwoju i indywidualnej przedsiębiorczości,
- wdrażanie i koordynowanie programów rozwoju gospodarczego regionu bieszczadzkiego, usługi dla sektorów MSP w ramach Krajowego Systemu Usług,
- współpraca z samorządami lokalnymi,
- współpraca z rejonami pogranicza w ramach Euroregionu Karpackiego,
- promocja regionu bieszczadzkiego w wydawnictwach i publikacjach,
- rozwój i promocja turystyki.
Jednocześnie, o tym, że Spółka kontynuuje działalność w tym zakresie – zdaniem Ministra - potwierdza również fragment złożonego przez nią odwołania: "Mając na uwadze, że B. sp. z o.o. prowadzi działalność polegającą na wspieraniu przedsiębiorczości, (...) a także działa dla zysku, który przeznaczany jest na działalność statutową (...)".
Z tych względów, IZ PO KL uznała, że Skarżąca posiada status podmiotu prawa publicznego i z tego powodu, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 pzp, zobligowana była do stosowania przepisów tej ustawy udzielając zamówień na usługi szkoleniowe i cateringowe w ramach projektu pt. "..".
IZ PO KL stwierdziła jednakże, że nie wszystkie zamówienia usługi szkoleniowej zakwestionowane przez organ powinny być udzielane z zastosowaniem trybów określonych w pzp. Jak bowiem słusznie podniosła Spółka, zlecenie przeprowadzenia szkolenia "Techniki aktywnego poszukiwania pracy" nie powinno podlegać sumowaniu ze szkoleniami zawodowymi: kelner, recepcjonista, pokojowy, kucharz, pracownik gospodarczy i zieleni.
Przepisy pzp wymagają, aby świadczenia tego samego lub podobnego rodzaju tj. usługi, które spełniają te same lub podobne funkcje, które łączy przynależność do tej samej lub podobnej grupy tematycznej (element przedmiotowy) były nabywane w jednym postępowaniu. Oczywiście, z zastrzeżeniem, że istnieje wykonawca zdolny samodzielnie wykonać całe zamówienie (element podmiotowy). Szkolenia z technik aktywnego poszukiwania pracy nie można uznać za typ szkolenia zawodowego, który umożliwia zdobycie uprawnień zawodowych. Szkolenie to ma na celu naukę sposobów pozyskania pracy, w tym np. zbierania informacji o potencjalnych miejscach pracy, tworzenia dokumentów aplikacyjnych. Przedmiotem tego szkolenia może być również pomoc uczestnikom szkolenia w określeniu własnych zdolności, co powinno przyczynić się do kierowania dokumentów aplikacyjnych do najwłaściwszej grupy pracodawców i w konsekwencji ułatwić znalezienie zatrudnienia.
Tym samym IZ PO KL uznała, że usługa szkoleniowa z technik aktywnego poszukiwania pracy nie jest usługą podobnego rodzaju do usługi szkoleń zawodowych, gdyż nie przynależy ona do tej samej lub podobnej trupy tematycznej. Z tego względu IZ PO KL stwierdziła, że wydatki w kwocie .. zł - poniesione przez Spółkę na szkolenie z technik aktywnego poszukiwania pracy - są kwalifikowalne i nie powinny podlegać korekcie w wysokości 25%. W konsekwencji należało uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu kwoty ... zł ((... zł x 25%) + (... zł x 7%) x 25%) wraz z odsetkami.
Natomiast w pozostałym zakresie zlecenia usługi szkoleniowej i cateringowej IZ PO KL uznała rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe i w tym zakresie utrzymała decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego w mocy.
Na tę decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju Skarżąca spółka skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego oraz zasądzenie kosztów.
Zaskarżonej decyzji zarzucono wydanie jej z naruszeniem prawa procesowego, a w szczególności art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego - sprzeczną z zasadą swobodnej oceny dowodów - co skutkowało błędnym przyjęciem, iż B. sp. z o.o. jest osobą prawną utworzoną w szczególnym celu zaspokajania potrzeb powszechnych nie mających charakteru przemysłowego ani handlowego - w związku z czym jest obowiązana do stosowania przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 4 pkt 8 ustawy pzp z uwagi na fakt, że nastąpiło błędne przyjęcie, iż w sprawie koszt usług wynikających z projektów objętych umowami o dofinansowanie przekraczał równowartość kwoty 14 000 euro, który to próg obligował Skarżącą do stosowania przepisów ustawy pzp.
Dodatkowo Skarżąca wskazała na okoliczność, iż na mocy nowelizacji zmianie uległ art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych, poprzez podniesienie wysokości kwoty granicznej z 14 000 do 30 000 euro. Zmiana ta nastąpiła na mocy ustawy z dnia 14 marca 2014r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw. Spółka podniosła, iż niedopuszczalne jest nakładanie na Skarżącą negatywnych konsekwencji za postępowanie zgodne z aktualnie obowiązującym stanem prawnym. Koszt poszczególnych usług w ramach zawartych umów o dofinansowanie projektów nie przekracza bowiem równowartości 30 000 euro - wskutek czego Skarżąca nie jest zobowiązana do stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Podniesiono ponadto, iż w przypadku usługi cateringowej nawet po zsumowaniu kosztów ze wszystkich wskazanych umów kwota nie będzie przekraczała równowartości 30 000 euro.
Zdaniem Spółki niezrozumiałe zatem byłoby nakładanie na Skarżącą i sankcjonowanie wymogu stosowania przepisów w/w ustawy w sytuacji, gdy sam ustawodawca uchwala mniej restrykcyjne przepisy i odstępuje od egzekwowania obowiązku stosowania przepisów ustawy prawo zamówień publicznych w przypadku, gdy kwota usługi nie przekracza równowartości kwoty 30 000 euro.
Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze organ wskazał ponadto, że nie zgadza się z podniesionym zarzutem naruszenia art. 4 pkt 8 pzp w zakresie, w jakim organ miałby nieprawidłowo ocenić, że wartość zamówień udzielonych przez Skarżącą przekracza kwotę 14 000 euro. Uzasadniając swój zarzut Skarżąca wskazała, że nie można dokonać zsumowania usług stanowiących przedmiot umów zawartych przez Skarżącą z tego względu, że zostały one zawarte w ramach realizacji różnych projektów PO KL. Kluczową kwestią jest jednak w tym przypadku nie stwierdzenie, że skarżąca realizowała w zbliżonym czasie kilka odrębnych projektów, ale ustalenie, czy zamówienia przez nią udzielane stanowiły jedno czy kilka zamówień.
Minister wskazał ponadto, iż umowy na trzy projekty tj. "[...]", "[...]" oraz "[...]" zostały podpisane tego samego dnia, tj. [...] grudnia 2012 r. Realizacja powyższych projektów odbywała się w zbliżonym czasie, gdyż zakresy czasowe poszczególnych projektów w znacznej części "zazębiały się". Tak więc Skarżąca w momencie podpisywania wszystkich trzech umów o dofinansowanie wiedziała jakie zamówienia będą realizowane w tych projektach. Obowiązkiem Skarżącej w związku z tym, było dokonanie analizy czy zamówienia wynikające z podpisanych umów spełniają kryterium jednego zamówienia czy odrębnych. Bezsporne było zatem – zdaniem Ministra - że przedmiotem zakwestionowanych zamówień udzielonych przez Skarżącą w ramach realizacji wszystkich trzech projektów były usługi szkoleniowe i cateringowe. Wobec tego uznać należy, iż przedmiot zamówień udzielonych przez Skarżącą był tożsamy.
Odnosząc się do pozostałych kryteriów umożliwiających ocenę udzielonych zamówień, organ wskazał, iż przedmiotowe zamówienia cechowała również tożsamość czasowa i podmiotowa. Ponieważ wykonanie ww. usług wymagało posiadania tych samych umiejętności, przesądza to jednocześnie, iż zlecenie wykonania tych działań powinno stanowić przedmiot jednego i tego samego zamówienia.
Organ podkreślił również istnienie możliwości podziału zamówienia na części, przy zaznaczeniu jednak, iż w takim wypadku wartość poszczególnych części zamówienia odpowiada globalnej wartości zamówienia i, ponieważ, jak wykazano w zaskarżonej decyzji, wartość ta przewyższa kwotę 14 000 euro, powoduje to konieczność stosowania przez Skarżącą trybu udzielania zamówienia publicznego przewidzianego w przepisach ustawy. Skarżąca nie dopełniła tego obowiązku, a prawidłowa analiza stanu faktycznego sprawy wynikająca ze zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do uznania, iż podział zamówienia na części i ich realizacja w ramach różnych programów PO KL została przez Skarżącą dokonana właśnie w celu uniknięcia konieczności stosowania ustawowego przetargowego trybu udzielenia zamówienia publicznego.
Zdaniem Ministra chybiony jest również zawarty w uzasadnieniu skargi zarzut Skarżącej, która powołuje się na zmianę art. 4 pkt 8 ustawy prawo zamówień publicznych, polegającej na podniesieniu kwoty warunkującej stosowanie ustawy z 14 000 euro do 30 000 euro. Wskazana zmiana weszła w życie 16 kwietnia 2014 r. Na mocy art. 6 pkt 2 ustawy nowelizującej, do umów w sprawach zamówień publicznych zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Regulacja ta oznacza, że w przypadku zamówień udzielonych przez Skarżącą, zastosowanie znajdują przepisy ustawy prawo zamówień publicznych w wersji sprzed wejścia w życie nowelizacji przepisu art. 4 pkt 8 ustawy, a zatem kwotowa granica stosowania przepisów ustawy prawo zamówień publicznych w odniesieniu do skarżącej wynosi 14 000 euro.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa procesowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega oddaleniu.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z p. zm. , dalej jako u.f.p.), jak również przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 907 ze zm., zwane dalej p.z.p.). Podstawą do wydania decyzji odnośnie przepisów prawa procesowego są zaś przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.)
Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Przede wszystkim wskazać należy, iż bezspornym w sprawie jest ustalony stan faktyczny, a istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie organ administracji przyjął, że Skarżąca spółka jest podmiotem podlegającym przepisom ustawy z dnia 29 stycznia 2004r, Prawo zamówień publicznych.
Zdaniem Sądu za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 3 p.z.p. poprzez nieprawidłową ocenę przesłanek zawartych w tym przepisie.
W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 3 p.z.p., zgodnie z którym ustawę stosuje się do udzielania zamówień publicznych przez inne niż określone w pkt 1 osoby prawne, utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, jeżeli podmioty, o których mowa w tym przepisie oraz w pkt 1 i 2, pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio bądź pośrednio przez inny podmiot:
a) finansują je w ponad 50 %, lub
b) posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
c) sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub
d) mają prawo do powoływania ponad połowy składu nadzorczego lub zarządzającego.
Kategoria podmiotów wymienionych art. 3 ust. 1 pkt 3 p.z.p. określana jest mianem podmiotów prawa publicznego. Pojęcie to na gruncie p.z.p. nie ma charakteru normatywnego, p.z.p. nie posługuje się bowiem takim określeniem. Pojęcie podmiotu prawa publicznego występuje natomiast na gruncie prawodawstwa unijnego, tj. dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych (Dz. Urz. UE L 134 z 30.04.2004 r., s. 1), dalej zwanej "dyrektywą sektorową", oraz dyrektywy 2004/18AA/E Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz. Urz. UE L 134 z 30.04.2004 r., s. 114), dalej zwanej "dyrektywą klasyczną".
Pojęcie "podmiotu prawa publicznego" zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 9 dyrektywy klasycznej i art. 2 ust. 1 lit. a dyrektywy sektorowej. Zgodnie z definicjami zawartymi w tych przepisach za podmiot prawa publicznego uważany jest każdy podmiot:
1) ustanowiony w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego;
2) posiada osobowość prawną, oraz
3) spełnia co najmniej jeden z trzech poniższych warunków:
a) finansowany jest w przeważającej części przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub inne podmioty prawa publicznego,
b) jego zarząd podlega nadzorowi ze strony tych podmiotów,
c) ponad połowa składu jego organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego została wyznaczona przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub inne podmioty prawa publicznego.
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 3 p.z.p. stanowi zatem transpozycję do prawa polskiego instytucji podmiotu prawa publicznego, z tych względów przy wykładni tego przepisu konieczne jest sięgnięcie do dorobku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie wykładni pojęcia podmiotu prawa publicznego.
W swoich orzeczeniach TS (por. wyroki TS: z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-44/96 Mannesmann Anlagenbau Austria AG i inni v. Strohl Rotationsdruck GemsbH, Zb. Orz. 1998, s. I–00073; z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie C-373/00 Adolf Truley and Bestattung Wien GmbH, Zb. Orz. 2003, s. I-01931; z dnia 10 listopada 1998 r. w sprawie C-360/96 Gemeente Arnhem i Gemeente Rhewden v. BFI Holding BV, Zb. Orz. 1998, s. I-06821; z dnia 16 października 2003 r. w sprawie C-283/00 Komisja v. Hiszpania, Zb. Orz. 2003, s. I-11697) wskazywał na następujące cechy pojęcia "potrzeby o charakterze powszechnym, niemające charakteru przemysłowego ani handlowego":
a) potrzebami o charakterze powszechnym są takie potrzeby, których zaspokajanie jest "ściśle powiązane z instytucjonalnym funkcjonowaniem państwa";
b) zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, obejmuje swoją treścią potrzeby, które dany podmiot musi zaspokajać obligatoryjnie. Chodzi o zadania, które w świetle przepisów prawa muszą być realizowane przez władzę publiczną albo przez podmioty powołane przez władze publiczne do realizacji zadań obowiązkowych;
c) według TS bez znaczenia jest tu, czy inne podmioty (prywatne) realizują taką samą działalność. Nawet jeśli potrzeby mogą być zaspokajane przez przedsiębiorstwa prywatne, ale obowiązek ich zaspokajania obciąża organy publiczne, potrzeba taka jest potrzebą o charakterze powszechnym, niemającą charakteru przemysłowego ani handlowego;
d) zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, związane jest z interesem ogólnym. Z przyczyn związanych z interesem ogółu państwo decyduje się zaspokajać je samo albo wywierać decydujący wpływ na ich zaspokajanie;
e) charakter przemysłowy albo handlowy determinuje nastawienie na maksymalizację zysku, przy czym podmiot zorganizowany na wzór przedsiębiorcy nastawionego na maksymalizację zysku, np. działający w formie spółki prawa handlowego, może być uznany za prowadzący działalność nieposiadającą charakteru przemysłowego ani handlowego, gdy jego działalność jest determinowana (co najmniej również) przez inne, zwłaszcza publiczne, cele;
f) nie ma znaczenia czy jedynym celem prowadzenia działalności przez podmiot jest zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym, czy też towarzyszy mu prowadzenie działalności o charakterze komercyjnym. Status podmiotu prawa publicznego nie zależy bowiem od wielkości udziału usług niemających charakteru przemysłowego ani handlowego;
g) dla uznania podmiotu za instytucję prawa publicznego nie jest kluczowe, czy na rynku istnieje konkurencja, a potrzeby mogą być zaspokajane również przez podmioty o charakterze prywatnym. Jednak istnienie konkurencji na danym rynku nie jest całkowicie obojętne dla określenia, czy potrzeby, dla spełnienia których dany podmiot został utworzony, mają rzeczywiście charakter niekomercyjny i nieprzemysłowy. Co do zasady bowiem potrzeby o charakterze handlowym lub przemysłowym zaspokajane są przez konkurujących przedsiębiorców. Istnienie znaczącej konkurencji na rynku (w tym istotnej konkurencji ze strony podmiotów prywatnych) może wskazywać, że konkretna potrzeba jest potrzebą o charakterze handlowym lub przemysłowym (por. Aldona Kowalczyk, Anna Szymańska, Zamówienia sektorowe. Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 43,44).
TS w swoich orzeczeniach stwierdził również, że istotne jest, jaka działalność jest faktycznie wykonywana oraz że liczy się faktyczny cel powołania danego podmiotu, a nie jedynie to co zostało zapisane w akcie utworzenia lub innych dokumentach. Ponadto, jeżeli dany podmiot nie został powołany w celu spełnienia potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, ale po pewnym czasie podjął się (faktycznie) zaspokajania takich potrzeb i od tego czasu zaspokaja je, powinien być uznany za podmiot prawa publicznego (por. wyrok TS z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie C-470/99 Universale-Bau AG, Bietergemeinschaft: 1) Hinteregger & Söhne Bauges.m.b.H. Salzburg, 2) ÖSTÜ-STETTIN Hoch- und Tiefbau GmbH przeciwko Entsorgungsbetriebe Simmering GmbH, Zb. Orz. 2002, s. I-11617; wyrok TS z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie C-373/00 Adolf Truley, Zb. Orz. 2003, s. I-01931). Istotna dla oceny danego podmiotu jest zatem działalność faktycznie wykonywana i nie ma znaczenia np. to, czy podmiot realizuje daną potrzebę od momentu utworzenia, czy też została mu ona powierzona później.
Należy również zauważyć, iż w polskim piśmiennictwie niekiedy wskazuje się, że wszystkie wykonywane przez jednostki samorządu terytorialnego zadania, włączając w to wykonywanie zadań przekazanych do wykonywania innym podmiotom, należy uznać za mające na celu "zaspokajanie potrzeb o charakterze powszechnym". Wynika to, zdaniem niektórych przedstawicieli doktryny, z art. 166 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.), który określa cel działalności jednostek samorządu terytorialnego jako realizację zadań publicznych polegających na zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej (por. A.Deloff-Białek, G.Wyszogrodzki, Powierzenie zadania o udzielenie zamówienia publicznego w kontekście relacji między jednostką samorządu terytorialnego a spółką komunalną, Finanse Komunalne 2007, nr 4, s. 49). Stanowisko takie było prezentowane w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych (patrz: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2014r., sygn. akt V SA/Wa 682/14, z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2496/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem odpowiedź na pytanie, czy dany podmiot mieści się w zakresie definicji "podmiot prawa publicznego", wymagało w pierwszej kolejności ustalenia celu, w jakim został on utworzony.
Organy ustaliły, że B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jest osobą prawną, która została utworzona w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym (podmiot publiczny), niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, na którą dominujący wpływ mają władze samorządowe.
Zgodnie z zapisami § 6 Umowy Spółki, celem działania Spółki jest:
1. promowanie rozwoju gospodarczego i społecznego mikroregionu bieszczadzkiego oraz troska o racjonalne zagospodarowanie przestrzeni w celu podniesienia standardu życia jego mieszkańców,
2. promowanie regionalnej produkcji i usług w kraju i za granicą,
3. inicjowanie i stymulowanie współpracy regionalnej i międzynarodowej,
4. koordynowanie prac związanych z opracowaniem programów rozwoju programów rozwoju gospodarczego i społecznego oraz restrukturyzacji mikroregionu,
5. prowadzenie badań naukowych mających na celu rozwój gospodarczy i kulturalny społeczności lokalnej,
6. inicjowanie i popieranie tworzenia nowych podmiotów gospodarczych ze szczególnym ukierunkowaniem na tworzenie nowych miejsc pracy,
7. podejmowanie przedsięwzięć na rzecz ochrony środowiska, w tym rozwoju rolnictwa ekologicznego i turystyki,
8. inspirowanie współpracy regionalnej, w szczególności współpracy z rejonami przygranicznymi Ukrainy i Słowacji,
9. prowadzenie działalności na rzecz rozwoju obszarów wiejskich wraz z doradztwem dla rolnictwa.
Udziałowcami Spółki o kapitale zakładowym ... zł podzielonym na 140 udziałów (o wartości ... zł każdy), są zgodnie z § 9 Umowy Spółki:
- Gmina ... posiadająca 84 udziały o wartości ... zł odpowiadające 60 % udziałów,
- Gmina ... posiadająca 28 udziałów o wartości ... zł odpowiadające 20 % udziałów,
- Gmina ... posiadająca 28 udziałów o wartości ... zł odpowiadające 20 % udziałów.
Wymienione jednostki sektora finansów publicznych posiadają 100 % udziałów oraz sprawują nadzór nad organem zarządzającym i mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego.
Organy obu instancji prawidłowo zatem przyjęły, że beneficjent spełnia przesłanki uznania go za podmiot utworzony w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Nawet bowiem jeżeli tylko niewielka część działalności danej instytucji związana jest z zaspokajaniem potrzeb w interesie ogólnym, to i tak dana instytucja powinna być uznana za ustanowioną w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym. Sytuacja prawna zamawiającego w tym względzie jest niezależna od wielkości udziału działalności związanej z potrzebami ogólnymi w całości działalności danej instytucji (por. wyrok TS z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie C-373/00 Adolf Truley, Zb. Orz. 2003, s. I-01931).
Tym samym nie można również uznać zarzutu odnoszącego się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego prowadzonego odnośnie zakwalifikowania Skarżącej spółki do podmiotów, które – jako instytucja prawa publicznego – winny stosować przepisy Prawa zamówień publicznych w realizacji umów o dofinansowanie projektów udzielanych w ramach POKL.
Niezasadnym jest również - zdaniem Sądu - zarzut odnoszący się do naruszenia art. 4 pkt 8 ustawy - Prawo zamówień publicznych.
Zgodnie z art. 32 ust. 2 p.z.p. zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości. Treść tej normy prawnej wskazuje, że możliwość podziału zamówienia na części oraz prowadzenia postępowania oddzielenie dla każdej części z osobna, co do zasady nie jest ograniczona koniecznością stwierdzenia szczególnych okoliczności w stanie faktycznym. W tym zakresie ustawodawca pozostawił zamawiającemu margines swobody. Ograniczeniem będzie jedynie to, że działanie takie może nie być podjęte przez zamawiającego w celu ominięcia stosowania przepisów ustawy. W orzeczeniach Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych dotyczących kwestii podziału zamówienia, wyraźnie się podkreśla, że nie każdy podział zamówienia na części, a jedynie dokonany w celu uniknięcia przepisów ustawy, narusza ustawową dyspozycję. Zamawiający, który świadomie dzieli zamówienie na części z zamiarem uniknięcia stosowania przepisów ustawy, narusza ten zakaz.
W piśmiennictwie zauważa się, iż przy ocenie, czy dokonano zakazanego podziału zamówienia na części, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, takie jak przewidywalność udzielenia zamówienia, jego rodzaj, właściwość świadczeń, jakie mają być treścią umowy oraz inne elementy charakterystyczne dla przedmiotu zamówienia.
W ocenie sądu Skarżąca spółka w realiach niniejszej sprawy winna zatem uznać, iż zlecenia wykonania usługi szkoleń oraz usług cateringowych należało dokonać w ramach jednego zamówienia publicznego. To jednak, że chodziło w istocie o jedno zamówienie nie oznaczało, że wykluczona była możliwość jego udzielenia w częściach.
W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 32 ust. 1 p.z.p podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy bez podatku od towarów i usług ustalone przez zamawiającego z należytą starannością.
Z kolei art. 32 ust. 2 p.z.p wskazuje, że zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości. Ratio legis wprowadzenia tej regulacji było zapobieżenie powstawaniu takich sytuacji kiedy to zamawiający dokonuje podziału zamówienia na mniejsze części tylko po to aby nie przekroczyć wartości progowej przewidzianej w art. 4 ust. 8 p.z.p. tj. 14 000 euro.
Podkreślenia wymaga jednak, że ustawodawca nie wyłączył całkowicie możliwości podziału jednego zamówienia na części. Wynika to z treści art. 32 ust. 4 p.z.p. który przewiduje, że jeżeli zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w częściach z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy w przypadku zawarcia kwestionowanych umów doszło do nieuprawnionego podziału zamówienia w celu wyłączenia stosowania przepisów p.z.p. Zatem stwierdzenia wymaga, czy w sprawie występuje jedno zamówienie, które sztucznie podzielono na części, czy też występują niezależne zamówienia, tak jak chce tego strona skarżąca.
Odnosząc się do powyższej kwestii nie od rzeczy będzie przypomnienie, że zarówno nauka prawa jak i judykatura podkreślają, że dla oceny, czy mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy też z celowym podziałem go na kilka części znaczenie ma:
1. tożsamość przedmiotowa i funkcjonalna zamówienia która pozwala na wyodrębnienie zamówień przedmiotowo zbliżonych lub takich które tworzą funkcjonalną całość,
2. tożsamość czasowa oznaczająca możliwość udzielenia lub realizacji zamówienia w tym samym czasie,
3. tożsamość przedmiotowa która obejmuje możliwość realizacji zamówienia przez jednego wykonawcę.
Jeżeli ocena wszystkich ww. kryteriów pozwala na uznanie, że wszystkie części zamówienia (tu w zakresie umów dot. szkoleń oraz usług cateringowych) są podobne we wszystkich ww. aspektach (przedmiotowym, czasowym i podmiotowym) to z pewnością mamy do czynienia z jednym zamówieniem które podzielono na części ale tylko po to, aby obejść wymogi wynikające z p.z.p.
Należy w tym względzie przyznać rację organom, które wskazały, iż Skarżąca realizowała jednocześnie w pokrywających się okresach cztery projekty w ramach PO KL:
nr POKL.06.01.01 -18-171/12 pt. "...", okres realizacji: 01.10.2013-31.03.2014,
nr POKL.06.02.00-18-063/12 pt. "..."; okres realizacji: 01.01.2013- 31.12.2014,
nr POKL.06.02.00-18-019/12 pt. "..."; okres realizacji: 01.04.2013-31.03.2015,
nr POKL.08.01.01-18-559/11 pkt ".."; okres realizacji: 01.04.2012-31.03.2014,
w ramach których przewidziano m.in. zamówienia na usługi szkoleniowe na łączną kwotę ... zł oraz usługi cateringowe na łączną kwotę ... zł.
Organy tym samym wskazały, że skoro wymienione kwoty łącznie przekraczają 14 000 euro, oznacza to, że Skarżąca powinna była zastosować ustawę p.z.p. przy zamawianiu tych usług. Tymczasem, jak to wynikało z kontroli WUP w [...], Skarżąca w ramach projektu "..." udzieliła odrębnych zamówień na szkolenia z zakresu: kelner, recepcjonista, pokojowy, kucharz, pracownik gospodarczy i zieleni, język angielski dla recepcjonisty, język angielski dla kelnera, techniki aktywnego poszukiwania pracy oraz usługi cateringowe.
Organ II instancji uwzględnił przy tym w swojej decyzji zarzuty Skarżącej odnoszące się do zamówienia dot. szkolenia w zakresie techniki aktywnego poszukiwania pracy i uchylił decyzję Zarządu Województwa w części dot. zwrotu kwoty 5 093,20zł wraz z odsetkami i umorzył postępowanie w tym zakresie.
Natomiast organy – zdaniem Sądu – prawidłowo ustaliły i wykazały, iż w odniesieniu do szkoleń stricte zawodowych związanych z wykonywaniem zawodu: kelnera, recepcjonisty, pokojowego kucharza, pracownika gospodarczego i zieleni, Skarżąca winna była dokonać połączenia tych zamówień z uwagi na to, iż przepisy p.z.p. wymagają, aby świadczenia tego samego lub podobnego rodzaju tj. usługi, które spełniają te same lub podobne funkcje, które łączy przynależność do tej samej lub podobnej grupy tematycznej (element przedmiotowy) były nabywane w jednym postępowaniu. Należy podzielić bowiem zdanie Ministra, że przedmiotem zakwestionowanych zamówień udzielonych przez Skarżącą w ramach realizacji wszystkich trzech projektów były usługi szkoleniowe i cateringowe, co skutkowało uznaniem, iż przedmiot zamówień udzielonych przez Skarżącą był tożsamy.
Trzeba tu też powołać się na słuszny – zdaniem Sądu – argument podnoszony przez organ, że umowy na trzy projekty tj. "...", ".." oraz "[...]" zostały podpisane tego samego dnia, tj. [...] grudnia 2012 r. oraz fakt, iż realizacja tych projektów odbywała się w zbliżonym czasie, gdyż zakresy czasowe poszczególnych projektów w znacznej części "zazębiały się". Należy tym samym zgodzić się z twierdzeniem organu, że Skarżąca w momencie podpisywania wszystkich trzech umów o dofinansowanie wiedziała, jakie zamówienia będą realizowane w tych projektach.
W myśl art. 184 ust. 1 cyt. ustawy o finansach publicznych wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. (w rozpatrywanej sprawie odnoszące się do Europejskiego Funduszu Społecznego współfinansującego PO KL) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Należy przy tym wskazać, że procedurę, o której mowa w tym przepisie niewątpliwie stanowią przepisy ustawy – Prawo zamówień publicznych. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, przy wydatkowaniu środków otrzymanych w ramach projektu Skarżaca zobowiązała się stosować aktualną wersję Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, gdzie zgodnie z pkt 1 podrozdziału 3.1 Wytycznych wydatki są kwalifikowalne, o ile m.in. : ,,k) są zgodne z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególności z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.)".
Tym samym organy zasadnie uznały, że naruszenie przepisów ustawy p.z.p. jest traktowane jako naruszenie procedury z art. 184 ust. 1 u.f.p. i stanowi podstawę do zwrotu środków, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Zdaniem Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut odnoszący się do zmiany art. 4 pkt 8 ustawy prawo zamówień publicznych, polegającej na podniesieniu kwoty warunkującej stosowanie ustawy z 14 000 euro do 30 000 euro, która wynikała z treści art. 1 pkt b) ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r., poz. 423). Jak słusznie zauważył organ II instancji wskazana zmiana weszła w życie 16 kwietnia 2014 r. i zawiera zapis w art. 6 pkt 2 ustawy nowelizującej stanowiący, iż do umów w sprawach zamówień publicznych zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie można zatem podzielić argumentacji Skarżącej, że w przypadku zamówień udzielonych przez Skarżącą spółkę zastosowanie znajdują przepisy ustawy prawo zamówień publicznych w wersji po wejściu w życie nowelizacji przepisu art. 4 pkt 8 ustawy p.z.p.
Tym samym należy wskazać, że zdaniem Sądu organ nie naruszył w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, ponadto Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło