V SA/Wa 1486/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-15
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Andrzej Kania, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot skupujący mleko, działający jako płatnik opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwot produkcyjnych, odpowiada za niepobraną opłatę, nawet jeśli jej niepobranie wynika z winy dostawcy hurtowego (podatnika)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot skupujący, działający jako płatnik opłaty wyrównawczej, ponosi odpowiedzialność za niepobraną opłatę, nawet jeśli niepobranie wynika z winy dostawcy hurtowego. Podmiot skupujący posiada instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty, w tym możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej, co czyni go odpowiedzialnym za swoje działania lub ich brak. Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, uwzględniając specyfikę opłaty.Stan faktyczny
Spółka M. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Generalnego KOWR, która uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości opłaty i ustaliła nową kwotę zobowiązania wraz z odsetkami. Spółka kwestionowała swój status jako płatnika opłaty wyrównawczej za przekroczenie kwot mleka w roku kwotowym 2014/2015, twierdząc, że powinna być traktowana jako inkasent, a odpowiedzialność za niepobranie opłaty leży po stronie dostawcy hurtowego. Sprawa dotyczyła III raty opłaty, która nie została w całości wpłacona przez spółkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę spółki M. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. spółka z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia odpowiedzialności płatnika - podmiotu skupującego w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie oddala skargę.
Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi M. w P. (dalej: skarżąca, spółka) jest decyzja Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: Dyrektor Generalny KOWR, organ odwoławczy) z [...] czerwca 2018 r., nr [...], uchylająca decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w [...] (dalej: organ I instancji) z [...] marca 2018 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie - w części dotyczącej wysokości kwoty, którą M. w P zobowiązana jest wnieść tytułem III raty należnej opłaty oraz ustalająca kwotę zobowiązania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ I instancji decyzją z [...] marca 2018 r. stwierdził odpowiedzialność strony w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie, na mocy której ustalił w stosunku do strony należność główną w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności, tj. od 3 października 2017 r. do dnia zapłaty należności wg wskazanego w decyzji wzoru.
Organ I instancji uznał, że strona jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, jest płatnikiem obowiązanym do wniesienia III raty opłaty w wysokości [...] zł na rachunek bankowy oddziału terenowego KOWR w [...] właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz.U.UE L z dnia 31 marca 2004 r., nr 94, s. 22 ze zm., dalej: rozporządzenie 595/2004) to jest do 30 września 2017 r. Organ I instancji wskazał, że część należnej opłaty wpłynęła na rachunek bankowy organu do [...] września 2017 r. Płatnik uchybił jednak obowiązkowi, gdyż nie przekazał pozostałej części opłaty w wysokości [...] zł w terminie wskazanym w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1105) - dalej: rozporządzenie.
Dyrektor Oddziału Terenowego wskazał, że zgodnie z art. 15 ust 2 rozporządzenia 595/2004, w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.
Strona wniosła odwołanie od tej decyzji. Po rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Generalny KOWR decyzją z [...] czerwca 2018 r. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w [...] (dalej: organ I instancji) z [...] marca 2018 r., nr [...] jedynie w części dotyczącej wysokości kwoty, którą M. w P zobowiązana jest wnieść tytułem III raty należnej opłaty i ustalił kwotę zobowiązania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty
W uzasadnieniu zauważył, Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 624 ze zm.), z którego wynika, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem produkcji mleka i z przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku kwotowym 2014/2015.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił m.in., że akapit drugi art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 wskazuje, że bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu 1 kwietnia 2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach.
Podkreślił, że pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3 łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30 września 2016 r, wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia [...] września 2017 r.
W sprawie skarżąca (płatnik), jako podmiot skupujący uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka w oparciu o przepis § 9 rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty ustalonej w drodze decyzji administracyjnych na rachunek bankowy
Organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419), do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz do rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku kwotowego 2014/2015, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast w myśl art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 724, ze zm.) - dalej: ustawa o organizacji rynku mleka, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201, ze zm.) - dalej: O.p., z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi ARR (II instancja). Wobec powyższego, Dyrektor Generalny KOWR, z uwagi na treść art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa oraz art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 623 ze zm., dalej: ustawa o KOWR), jest wierzycielem w stosunku do podmiotów skupujących. Podkreślił, że stronę na podstawie art. 8 O.p. należy uznać za płatnika. Wskazał, że płatnik, który nie wykonał obowiązków, określonych w art. 8 O.p., odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany, a niewpłacony (art. 30 § 1 O.p.). Terminem płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami prawa podatkowego, powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku (art. 47 § 4 O.p.). Ponadto zgodnie z art. 53 § 1 i 4 O.p. od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.
Ostatecznie organ II instancji stwierdził, że skarżąca zobowiązana była do pobrania od dostawców hurtowych należnych opłat tytułem III raty opłaty, ustalonych na postawie art. 36 ustawy o organizacji rynku mleka oraz § 9 rozporządzenia i wpłacenia ich na rachunek przed dniem 3 października 2017 r. Oddziału Terenowego KOWR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedziby dostawcy hurtowego w terminie do 2 października września 2017 r. (30 września 2017 r. przypadał zdaniem organu na dzień wolny od pracy). Skarżąca nie przekazała części wpłaty wynikającej z decyzji organu I instancji, t.j. w wysokości [...] zł oraz [...] zł części odsetek. Jednakże od dnia wydania decyzji
I-instancyjnej do dnia wydania decyzji odwoławczej, na konto OT KOWR w [...] wpłynęła kwota [...] zł (10 kwietnia 2018 r.) dokonana stronę, która została zaliczona na poczet należności głównej w wysokości [...] zł oraz na poczet odsetek w wysokości [...] zł, oraz kwota [...] zł (20 kwietnia 2018 r,), która została zaliczona na poczet należności głównej w wysokości [...] zł oraz na poczet odsetek w wysokości [...] zł. Uwzględniając wpłaty dokonane po dniu wydania decyzji I-instancyjnej zmianie uległa wysokość pozostałej do spłaty należności głównej, która na dzień wydania decyzji organu Il instancji wynosi [...] zł wraz odsetkami. Okoliczność ta została uwzględniona przez organ odwoławczy w treści jego rozstrzygnięcia..
Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Generalnego KOWR z [...] czerwca 2018 r. Zarzuciła jej naruszenie:
1) art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 20 kwietnia 2004 r. w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r. (Dz. U z 2012 r. poz. 574), poprzez błędne uznanie, że M. w P przysługuje status płatnika, a nie inkasenta, w odniesieniu do obowiązku uiszczenia opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty indywidualnej, który to obowiązek wynika z ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 20 kwietnia 2004 r. w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r.;
2) art. 30 § ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa w zw. z art. art. 40 ust 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 20 kwietnia 2004 r. w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r. poprzez brak uznania, że M. w P (jako inkasent) odpowiadać może jedynie za pobraną, a niewpłaconą opłatę, który to obowiązek wynika z ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych i poprzez nieuwzględnienie, że odpowiedzialność inkasenta jest ograniczona w przypadku niepobrania podatku z winy podmiotu zobowiązanego, którym w niniejszej sprawie jest S. G.;
3) art. 30 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. art. 40 ust 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 20 kwietnia 2004 r. w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r. poprzez nieuwzględnienie, że odpowiedzialność inkasenta jest ograniczona w przypadku niepobrania podatku z winy podmiotu zobowiązanego, którym w niniejszej sprawie jest S. G..
W przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, a w szczególności nieprzypisania skarżącej przymiotu inkasenta, spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 30 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 40 ust 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 20 kwietnia 2004 r. w brzmieniu nadanym przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2012 r. poprzez nieuwzględnienie, że odpowiedzialność płatnika jest ograniczona w przypadku niepobrania podatku z winy podmiotu zobowiązanego, którym w niniejszej sprawie jest S. G..
W konsekwencji dopuszczenia się zarzucanych naruszeń, zaskarżonej strona zarzuciła także naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez błędne orzeczenie co do istoty sprawy i ustalenie kwoty zobowiązania skarżącej w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący,
2) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieumorzenie postępowania zainicjowanego decyzją Dyrektora OT KOWR w [...]. Nr
M. w P wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Generalnego KOWR nr [...] z [...] czerwca 2018 r. oraz o uchylenie w całości poprzedzającej jej decyzji Dyrektora OT KOWR w [...] nr [...] z [...] marca 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny KOWR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest niezasadna.
Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419) do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem produkcji mleka i z przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku kwotowym 2014/2015.
Art. 8 ust. 1 ustawy o KOWR wskazuje, że, Dyrektor Generalny i dyrektorzy oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach. W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do: 1) dyrektorów oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka - jest Dyrektor Generalny; 2) Dyrektora Generalnego - jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające i, w przypadku sprzedaży bezpośredniej, producenci odpowiedzialni za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia.
Bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu 1 kwietnia 2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach.
Pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3 łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30 września 2016 r. wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia 30 września 2017 r. (de facto do 2 października 2017 r., gdyż 30 września i 1 października stanowiły sobotę i niedzielę – dopisek sądu).
Państwa członkowskie zapewniają, by producenci byli beneficjentami takiego systemu płatności ratalnych.
Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.
W myśl natomiast § 9 rozporządzenia podmiot skupujący w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych przekazuje otrzymaną kwotę opłat, jednak nie mniejszą niż wynikającą z decyzji, o których mowa w § 6 ust. 1 (decyzja administracyjna o rozłożeniu opłaty na nieoprocentowane raty opłaty za przekroczenie kwot indywidualnych), na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminach określonych w art. 15 w ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 595/2004.
Z treści powyższych przepisów wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach (również opłat rozłożonych na raty) uiszczanych przez producentów a w przypadku braku dokonania płatności opłaty wyrównawczej w terminie, są obowiązane od kwoty tej zapłacić odsetki.
Z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka wynika, że podmiot skupujący, jest obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004, tj. w sprawie do 2 października 2017 r.; podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Państwo Członkowskie.
Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi ARR (II instancja). Obecnie po likwidacji ARR uprawnienia te przysługują na mocy powołanego art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa w zw. z art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o KOWR dyrektorowi oddziału terenowego KOWR i Dyrektorowi Generalnemu KOWR.
Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, że płatnik nie wykonał obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika.
Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3 O.p.) i wpłacenia ich bez wezwania.
Zasadnie zatem organ przyjął, że do podmiotu skupującego znajdują zastosowanie przepisy dotyczące płatnika (art. 8 O.p.) a nie inkasenta (art. 9 O.p.). Zgodnie z art. 8 O.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tej kwestii ma art. 15 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. Urz. UE.L. nr 94, str. 22) oraz art. 36 ust. 6 ustawy organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych.
Sporne też jest, czy organ powinien stwierdzić odpowiedzialność płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie, czy też jak wskazuje strona powinien był stwierdzić odpowiedzialność samego podatnika, gdyż jak stwierdza strona, część III raty opłaty naliczonej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym 2014/2015 kwoty krajowej dla dostawców krajowych nie została pobrana z winy podatnika (dostawcy hurtowego mleka).
Nie jest kwestionowane, że spółka jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka i w oparciu o wskazany wyżej § 9 rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty na rachunek bankowy do dnia 30 września 2017 r. (faktycznie do 2 października 2017 r.). Płatnik uchybił temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazał części opłaty we wskazanym powyżej terminie.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio a nie wprost. Oznacza to, że należy zbadać jakie zadania i uprawnienia ma podmiot skupujący.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka w odniesieniu do dostawców hurtowych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września, na podstawie informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 5:
1) dokonują rozliczenia wykorzystania kwot indywidualnych przysługujących na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego;
2) ustalają, w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, wysokość należnych opłat;
3) przesyłają do podmiotów skupujących, także w wersji elektronicznej, zbiorcze informacje o wysokości należnych opłat.
2. Dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika, jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2.
3. Opłatę, o której mowa w ust. 2, podmiot skupujący jest obowiązany przekazać na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika.
4. Jeżeli dostawca hurtowy nie przekazał podmiotowi skupującemu w całości opłaty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podmiot skupujący może rozłożyć opłatę na raty.
5. Decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
6. Upoważnionym do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji.
Mając na względzie treść przywołanego przepisu Sąd stwierdza, że to podmiot skupujący ma określone przepisami prawa uprawnienia polegające m.in. na możliwości dochodzenia należnej opłaty w drodze egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że właśnie podmiot skupujący został upoważniony do żądania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji o ustaleniu należnej opłaty skierowanej do dostawcy hurtowego, w przypadku gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Uprawnień tych nie posiadały organy ARR, ani obecnie organy KOWR. Nadanie podmiotowi skupującemu przymiotu płatnika miało na celu usprawnienie poboru opłat i zapobieżenie możliwości uchylania się od ich płacenia przez dostawców hurtowych. Kluczowe znaczenie w tym względzie mają cytowane art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 oraz art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka. Wobec powyższego strona zobowiązana była do pobrania od dostawców hurtowych opłat tytułem III raty należnej opłaty, ustalonych przez Dyrektora OT ARR w [...] na postawie art. 36 ww. ustawy oraz § 9 rozporządzenia przed dniem 3 października 2017 r.
Zgodnie z art. 30 § 1 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony. Skoro tak to strona odpowiada za podatek niepobrany. Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika, gdy stwierdzi, że płatnik nie wykonał obowiązków wynikających z art. 8 O.p.
Reasumując, zasadne jest stanowisko organu, że skarżąca jako podmiot uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepisy ustawy o organizacji rynku mleka oraz rozporządzenia 595/2004 zobowiązana była do wpłacenia należnej kwoty na rachunek OT KOWR w Białymstoku przed dniem 3 października 2017 r.
Pozbawione podstaw prawnych i faktycznych jest twierdzenie strony, że płatnik nie wykonał swoich obowiązków z powodu zawinienia samego dostawcy hurtowego (podatnika). Strona w tym zakresie powołuje się na art. 30 § 5 O.p., który stanowi, że przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność podatnika można orzec w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
W tym, miejscu należy zauważyć, że płatnik nie ponosi odpowiedzialności tylko wówczas, gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika. Za pobranie podatku odpowiada tylko płatnik. Odpowiedzialność płatnika wyłącza jedynie wina podatnika. W doktrynie przyjmuje się, że działanie zawinione przez podatnika, którego skutkiem jest niepobranie podatku przez płatnika, to np. sfałszowanie lub ukrycie danych faktycznych rzutujących na wysokość podstawy opodatkowania albo stawki podatkowej (por. Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V). Tym samym o winie samego podatnika będzie mowa tylko wówczas, gdy płatnik nie miał żadnych instrumentów aby wykryć dane, które służyłyby do ustalenia podstawy naliczenia należnej opłaty. A więc będą to okoliczności zupełnie niezależne od płatnika. W sprawie natomiast niewątpliwie płatnik, jako podmiot skupujący bierze czynny udział w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka. Na podstawie art. 36 ustawy o organizacji rynku mleka posiada dane zbiorcze dotyczące należnych opłat i ma instrumenty do przymusowego wykonania decyzji nakładających należne opłaty. To, że dostawca hurtowy nie uiścił płatnikowi stosownej opłaty (czy też raty tej opłaty) nie zwalnia płatnika z ponoszenia odpowiedzialności. Jest to jedynie okoliczność faktyczna, równoznaczna z niepobraniem należnej opłaty, która to okoliczność w świetle art. 30 ust. 4 O.p. obliguje organ do wydania decyzji stwierdzającej odpowiedzialność płatnika. Ustalenie, czy podatnicy, od których płatnik miał pobrać podatek, zapłacili ten podatek w prawidłowej wysokości jest istotne dopiero na etapie wykonania decyzji o odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania o niej. Co więcej konstrukcja opłaty naliczonej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych różni się od konstrukcji zobowiązań podatkowych. Dlatego też przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, tj. z uwzględnieniem specyfiki tej opłaty. To strona ma odpowiednie instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty i w ten sposób odpowiada za swoje działania, a raczej za brak działań. Skarżąca bowiem po otrzymaniu informacji wskazującej wysokość należnej opłaty (decyzja w tym zakresie jest natychmiast wykonalna – art. 36 ust. 1 pkt 3 i art. 36 ust. 5 ustawy o organizacji rynku mleka) powinna wystąpić o przymusowe wykonanie tej decyzji w drodze egzekucji administracyjnej i wbrew twierdzeniom skarżącej nie ma tutaj potrzeby wydawania jakiegokolwiek dodatkowego aktu, który by ten fakt stwierdzał. Takie same uprawnienie przysługuje stronie, po wydaniu decyzji o rozłożeniu na raty tej należności dla dostawcy hurtowego i braku realizacji tej decyzji w terminie zakreślonym tą decyzją przez tego dostawcę. O wszystkich tych aktach strona jest informowana przez organy ARR (obecnie KOWR) przede wszystkim w formie elektronicznej i tym samym strona posiada stosowną wiedzę w tym zakresie. Co więcej jak zasadnie wyjaśnił w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, w wypadku zwrócenia się przez skarżącą do organu z wnioskiem zostanie przekazana mu ostateczna decyzja poświadczona za zgodność z oryginałem o należnej opłacie wydana w stosunku do producenta mleka.
Mając powyższe na względzie bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów określone skardze, gdyż wbrew twierdzeniom strony podmiot skupujący odpowiedzialny jest nie tylko za "przekazanie" opłaty. Dzieje się tak ponieważ w systemie procesu poboru należności ustanowiono go bowiem płatnikiem.
Przedmiotem sporu w sprawie nie jest stan faktyczny, tylko interpretacja przepisów prawnych w kontekście prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Organy działały na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego w dniu wydania decyzji. Nie zaniechały obowiązku prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy oraz podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W szczególności organ odwoławczy wyczerpująco opisał stan faktyczny i prawny sprawy oraz w sposób szczegółowy wskazał na motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło