V SA/Wa 1488/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-25
Skład orzekający: Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i otrzymujący świadczenia rentowe, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w zakresie częściowym, uwzględniając jego dochody i wydatki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący jest w stanie partycypować w części kosztów sądowych, ponieważ jego dochody (renta, wynagrodzenie córki, dopłaty do gruntów rolnych) oraz posiadany majątek wskazują na możliwość pokrycia części opłat, mimo że całkowite zwolnienie od wpisu sądowego jest uzasadnione ze względu na jego wysokość. Prawo pomocy w zakresie częściowym przyznano, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego przyznającego mu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi. Skarżący domagał się pełnego zwolnienia od kosztów postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację dochodową i majątkową, wskazując na renty, wynagrodzenie córki, dopłaty do gruntów rolnych, posiadane gospodarstwo rolne i dom, a także ponoszone miesięczne wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 702 zł, a w pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 września 2010 r. w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 702 zł (słownie: siedemset dwa złote) w pozostałej części wniosek oddalić.
Postanowieniem z dnia 21 września 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia części wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 350 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt złotych).
W dniu 4 października 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw A. K. od ww. postanowienia z dnia 21 września 2010 r.
Tym samym w/w postanowienie zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zgodnie z § 2 ww. artykułu w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyjętą regułą jest, że obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie.
Należy stwierdzić, iż ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i córką, utrzymują się ze świadczeń rentowych skarżącego w wysokości 585,46 złotych i żony wnioskodawcy w wysokości 706,82 złotych, wynagrodzenia za pracę córki w wysokości 1700 złotych brutto oraz dopłat do gruntów rolnych w wysokości 8.626,68 złotych. Oświadczył, iż jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. ok. 10 ha fizycznych, domu o pow. 130 m2. Wskazał również, iż wspólnie z córką posiada samochód osobowy marki Renault Megane z 1999 r. Innych nieruchomości, ruchomości i przedmiotów wartościowych nie posiadają.
Podniósł także, iż miesięczne wydatki kształtują się następująco: energia elektryczna – 200 złotych, leczenie – 250 złotych, gaz – 60 złotych, wyżywienie, ubranie, środki czystości – 1000 złotych oraz opał na zimę – 3000 złotych rocznie, koszty żniw – 3000 złotych rocznie, wynajęcie pracowników sezonowych 40 złotych dziennie. Oświadczył, że nie posiadają żadnych lokat, rachunek bankowy posiada m.in. córka skarżącego, którego stan oscyluje w granicach 500 złotych.
Podkreślił, iż hodowla bydła (7 krów, 3 jałówek i dwóch byków) jest bardzo kosztowna, a koszty związane z ich hodowlą dzięki dopłatą do gruntów rolnych bilansują się na zero
Oświadczył, iż pomocy prawna udzielana przez profesjonalnego pełnomocnika jest udziela na bezpłatnie. Do wniosku załączył wyciąg ze swojego rachunku bankowego, dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki, odcinki świadczeń rentowych, zeznania podatkowe, zaświadczenie z urzędu gminy wskazujące dochodowość gospodarstwa rolnego. Dodatkowo podniósł, iż ww. zaświadczenie z urzędu gminy nie odzwierciedla realnych dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego.
Wskazał również, iż ze względu na ciężkie warunki pogodowe panujące w zimie i na wiosnę, tegoroczne zbiory były mniejsze i to w stopniu znacznym.
Podkreślił, iż on oraz jego żona są osobami w wieku przedemerytalnym, których stan zdrowia odbiega od ich rówieśników. Wskazał, iż koszty lekarstw oraz wizyt w specjalistycznych poradniach generuje w skali miesiąca znaczne koszty.
Sąd rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wziął pod uwagę kwestie podnoszone w samym wniosku jak i w sprzeciwie.
Sąd wydając postanowienie o przyznaniu bądź odmowie przyznania pomocy prawnej poprzez zwolnienie od kosztów sądowych bada wysokość obciążeń finansowych wnioskodawcy, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Należy stwierdzić, iż wnioskodawca jak i pozostali członkowie rodziny mają stałe źródło dochodów (a są nimi renta i umowa o pracę) wynosi ono miesięcznie ok. 2400 zł plus ok. 718 złotych (miesięcznie) dopłat do gruntu rolnego.
Jak wynika z dołączonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż wydatki ponoszone przez niego i członków rodziny miesięcznie wynoszą ok. 2400 złotych [(200 złotych prąd, 500 złotych opał na zimę (3000 złotych rocznie – przyjęto 500 złotych, zamiast 250 złotych, która to kwota wynika z działania matematycznego 3000:12=250 złotych), 250 złotych leczenie, 1000 złotych wyżywienie, 60 złotych gaz, 250 złotych koszty żniw (3000/12 =250 złotych), 120 złotych (3 dniówki pracowników sezonowych)]
Należy zauważyć, iż na obecnym etapie postępowania wnioskujący byłby zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 702 złotych (stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Mając na uwadze, iż wysokość wpisu sądowego od skargi przewyższa możliwości finansowe wnioskodawcy zwolniono go z niego. Natomiast uznano, iż wnioskodawca jest w stanie partycypować w pozostałych kosztach sądowych (ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę i ewentualny wpis od skargi kasacyjnej).
Sąd wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie wziął pod uwagę fakt, iż wnioskodawca i jego rodzina posiadają stałe źródło dochodów w postaci świadczeń rentowych i dochodów z wynagrodzenia za pracę córki w łącznej wysokości około 2500 złotych netto, ponadto skarżący uzyskuje dochody z 10 ha gospodarstwa rolnego i dopłaty do gruntów rolnych w wysokości ok. 8600 złotych rocznie (ok. 718 złotych miesięcznie). Sąd uwzględnił także wydatki ponoszone przez wnioskodawcę i członków jego rodziny.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło