V SA/Wa 1490/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi M.J. na rozstrzygnięcie Ministerstwa Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę. M. J. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "[...]", oś priorytetowa: "I Powszechny dostęp do szybkiego internetu", działanie: "1.1. Wyeliminowanie terytorialnych różnic w możliwości dostępu do szerokopasmowego internetu o wysokich przepustowościach". Wniosek został zarejestrowany pod numerem [...]. Pismem z [...] maja 2017 r. nr [...] Centrum Projektów Polska Cyfrowa ("instytucja organizująca konkurs", "CPPC") zawiadomił wnioskodawczynię, że w wyniku przeprowadzonej oceny jej projekt uzyskał wynik negatywny i tym samym nie został zatwierdzony do realizacji. W uzasadnieniu oceny wniosku wskazano, że wniosek uzyskał 201,14 pkt. i nie został rekomendowany do dofinansowania, ponieważ nie uzyskał najwyższej liczby punktów spośród wszystkich wniosków złożonych w tym samym obszarze konkursowym oraz nie spełnił kryterium merytorycznego określonego w konkursie. W szczególności: - w zakresie kryterium merytorycznego wagi punktowe nr 1 "Wnioskodawca posiada doświadczenie w zakresie realizacji projektów / inwestycji dotyczących budowy sieci telekomunikacyjnych" – przyznano 0,00 punktów; - w zakresie kryterium merytorycznego wagi punktowe nr 2 "Minimalizowanie wkładu publicznego" – przyznano 1,14 punktów; - w zakresie kryterium merytorycznego wagi punktowe nr 3 "Zwiększenie minimalnego pokrycia siecią" – przyznano 200,00 punktów. Powodem odrzucenia wniosku był brak spełnienia kryterium merytorycznego nr 10 "Ocena finansowa – badanie rentowności projektu – analiza kosztów i korzyści". W uzasadnieniu obaj eksperci stwierdzili, że analiza kosztów i korzyści w ocenianym projekcie została sporządzona niezgodnie z wytycznymi, gdyż obejmuje ona niewłaściwy piętnastoletni okres odniesienia – wnioskodawca rozpoczyna analizy finansowe od roku 2017 jako roku bazowego, podczas gdy zgodnie z wytycznymi rokiem bazowym powinien być założony w analizie rok rozpoczęcia realizacji projektu. W projekcie założono okres realizacji 2.01.2018 r. – 31.12.2020 r. W rezultacie okres odniesienia do wyliczenia luki finansowej powinien obejmować lata 2018 – 2032. Ponieważ w przedstawionych przez wnioskodawczynię analizach nie sporządzono prognozy dla roku 2032, licząc od 2018 r. obejmują one 14 lat, podczas gdy zgodnie z wytycznymi powinno to być 15 lat. 25 maja 2017 r. skarżąca złożyła protest, w którym wskazała, że nie zgadza się z merytoryczną oceną projektu w zakresie, w jakim instytucja organizująca konkurs uznała, że projekt nie spełnia kryterium merytorycznego nr 10. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 43 w związku z art. 37 ustawy z 11 lipca 2014 r. ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (dalej: "ustawa wdrożeniowa") oraz § 7 ust. 1 i 3 regulaminu konkursu – poprzez ich niezastosowanie - § 10 pkt 15 regulaminu konkursu w związku art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie, pomimo tego że spełniał on wszystkie kryteria merytoryczne oraz powinien uzyskać najwyższą liczbę punktów spośród wszystkich wniosków złożonych na tym samym obszarze konkursowym. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wytyczne stanowią, że rokiem bazowym w analizie finansowej i ekonomicznej powinien być założony w analizie rok rozpoczęcia realizacji projektu (np. rok rozpoczęcia robót budowlanych). Regulamin nie zawiera postanowień dotyczących wyznaczania okresu odniesienia. Jedynym dokumentem, w którym określony jest okres odniesienia jest instrukcja wypełniania studium wykonalności, będąca załącznikiem do regulaminu. Jednakże w dokumencie tym powielone są postanowienia wytycznych co do roku bazowego. W ocenie wnioskodawczyni oznacza to, że posiadała ona swobodę w oznaczeniu roku bazowego. Wskazany w wytycznych przykład (rok rozpoczęcia robót budowlanych) nie jest wiążący i nie wyklucza ani nie ogranicza przyjęcia wcześniejszego rozpoczęcia realizacji projektu. Według wnioskodawczyni skoro przesłanką do ustalenia roku bazowego jest założenie dokonane przez wnioskodawcę, to w konsekwencji należy przyjąć, że w analizowanym projekcie rokiem bazowym jest wskazany przez nią rok 2017. Wnioskodawczyni zwróciła uwagę, że wskazanie przez nią roku 2017 jako roku bazowego (roku rozpoczęcia projektu) wynika z: - § 4 ust. 12 regulaminu konkursu, zgodnie z którym rozpoczęcie prac powinno nastąpić w ciągu 4 miesięcy od dnia podpisania umowy o dofinansowanie; - § 3 ust. 1 regulaminu konkursu, zgodnie z którym przewidywany termin rozstrzygnięcia konkursu to II kwartał 2017 r. W związku z powyższym w ocenie wnioskodawczyni była ona uprawniona do przyjęcia, że umowa o dofinansowanie zostanie podpisana w 2017 r. W analizie kosztów i korzyści (załącznik nr 3 do wniosku) jako rok bazowy wskazano zatem rok 2017, będący zarówno rokiem podpisania umowy o dofinansowanie jak i rokiem podjęcia wielu istotnych z punktu widzenia projektu działań m.in. wyboru wykonawców. Wnioskodawczyni podniosła, że prawidłowość jej ustaleń potwierdziła sama instytucja organizująca konkurs, która w piśmie z [...] marca 2017 r. znak [...] zwróciła uwagę na treść § 4 ust. 12 i § 3 ust. 10 regulaminu konkursu oraz poinformowała, że jeśli wnioskodawca otrzyma pozytywną ocenę wniosku o dofinansowanie i podpisanie umowy o dofinansowanie nastąpi zgodnie z harmonogramem tj. w II kwartale 2017 r., to wystąpi konieczność przesunięcia rozpoczęcia terminu realizacji projektu oraz okres realizacji umowy zostanie uaktualniony, zgodnie z powołanymi zapisami regulaminu konkursu. Wnioskodawczyni powołała się ponadto na art. 50 ustawy wdrożeniowej i art. 57 k.p.a. oraz § 23 ust. 1 wzoru umowy i art. 112 k.c., odwołując się do wskazanego w art. 57 § 3 k.p.a. i art. 112 k.c. sposobu liczenia terminów i wywodząc, że skoro termin zakończenia projektu określony został na 31.12.2020 r., a prace inwestycyjne zaplanowane zostały na 36 miesięcy, to początkiem terminu realizacji tych prac jest 31.12.2017 r., a nie jak wskazano we wniosku 2.01.2018 r. Skarżąca podniosła, że powyższe ustalenia co do liczenia terminów zgodne są art. 3 rozporządzenia Rady (EWG, EURATOM) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określającego zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów wydanego w celu zapewnienia "jednolitego stosowania prawa wspólnotowego i konsekwentnie ustalenie ogólnych zasad mających zastosowanie do okresów, dat i terminów". Skarżąca zwróciła uwagę, że wobec stwierdzenia we wniosku rozbieżności pomiędzy ustaloną datą rozpoczęcia realizacji projektu w 2017 r., a wskazaną we wniosku datą początku realizacji projektu - 2.01.2018 r., instytucja organizująca konkurs powinna podjąć czynności w celu wyjaśnienia tych rozbieżności, a w szczególności na podstawie art. 43 ustawy wdrożeniowej oraz § 7 ust. 1 i 3 regulaminu konkursu wezwać wnioskodawcę do poprawienia braków formalnych lub omyłek. W ocenie skarżącej niewłaściwe wskazanie daty rozpoczęcia realizacji projektu mieści się w pojęciu oczywistej omyłki. Poprawienie daty rozpoczęcia projektu w sposób wskazany w proteście nie stanowi istotnej modyfikacji, gdyż jej skutkiem nie jest zmiana podmiotowa wnioskodawcy lub przedmiotowa projektu bądź jego wskaźników lub celów mających wpływ na kryteria wyboru projektów określone w art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Według wnioskodawczyni nie można uznać za zgodne z zasadą rzetelności czynności instytucji organizującej konkurs, na skutek których wniosek został odrzucony i nie uzyskał najwyższej ilości punktów, w sytuacji gdy jednocześnie instytucja ta stwierdziła, że wniosek spełnia kryteria oceny formalnej oraz oświadczyła, że rokiem rozpoczęcia projektu będzie rok 2017, a więc ten sam, który wskazała wnioskodawczyni i którego wskazanie stało się podstawą odrzucenia wniosku. W wyniku rozpoznania protestu pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Minister Rozwoju (dalej: "instytucja zarządzająca") poinformował o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu wskazano, iż po przeprowadzeniu przez kolejnego eksperta, który nie brał udziału w pierwszej ocenie wniosku, ponownej analizy dokumentacji aplikacyjnej w kontekście zarzutów podniesionych w proteście, uznano za niespełnione kryterium merytoryczne nr 10. Przedstawiona kalkulacja luki finansowej nie uwzględnia odpowiedniej ilości lat odniesienia (tj. 15 lat) i w efekcie wysokość luki nie jest prawidłowo oszacowana (została prawdopodobnie zawyżona), co zniekształca szacunek wielkości dotacji i innych kluczowych parametrów finansowych, i przez to powoduje, że przedłożone w ramach wniosku analizy finansowe i ekonomiczne nie są wiarygodne. W projekcjach finansowych wnioskodawca ustalił niewłaściwy rok bazowy, czyli rok rozpoczęcia projektu. Wskazany w analizie i ujęty w kalkulacjach pierwszy rok projektu to rok 2017, podczas gdy moment rozpoczęcia realizacji projektu określono na 2 stycznia 2018 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwej interpretacji przez oceniających projekt wskazanej przez nią daty rozpoczęcia realizacji projektu, instytucja zarządzająca zwróciła uwagę, że wnioskodawca jednoznacznie wskazał we wniosku, iż projekt rozpocznie się 2 stycznia 2018 r. oraz podniosła, że: - w trakcie rozpatrywania protestu nie podlegają ocenie dodatkowe wyjaśnienia zawarte w treści protestu, bowiem procedura odwoławcza nie służy uzupełnieniom czy modyfikacjom wniosku aplikacyjnego, a jedynie weryfikacji czy wniosek ten został oceniony zgodnie z obowiązującą procedurą; - uznanie, iż projekt rozpoczynać się ma 31 grudnia 2017 r. nie wnosi nic do meritum negatywnej oceny w zakresie kryterium, ponieważ nie jest ona efektem braku spełnienia przesłanki formalnej, lecz uchybienia merytorycznego, polegającego na braku uwzględnienia w kalkulacji wyników wymaganego okresu 15 lat. Przyjęcie roku 2017 jako roku rozpoczęcia projektu nie jest zasadne, gdyż zgodnie z projekcją nie występowałyby w jego trakcie jakiekolwiek przepływy finansowe, co neguje sens ekonomiczny brania go pod uwagę w kalkulacji luki finansowej. Ocena w ramach kryterium miała charakter merytoryczny i w tym zakresie nawet uwzględnienie postulatu zawartego w proteście prowadziłoby do sztucznego ujęcia w analizie roku, w którym nie nastąpiły przepływy finansowe związane z projektem, przy jednoczesnym pominięciu odpowiedniego (2032) roku, w którym takie zdarzenia ekonomiczne mają mieć miejsce, co stoi w sprzeczności z podstawową zasadą rachunkowości, jaką jest zasada istotności.; - wskazana data 31 grudnia 2017 r. to niedziela i choćby z tego względu trudno przyjąć za zasadne przyjęcie dnia świątecznego za datę rozpoczęcia projektu. Odnosząc się do zarzutu poinformowania przez instytucję organizującą konkurs o prawdopodobieństwie wystąpienia konieczności przesunięcia terminu rozpoczęcia realizacji projektu, w związku z przewidywanym terminem rozstrzygnięcia konkursu w II kwartale 2017 r., instytucja wyjaśniła, że okoliczność ta nie wpływa w jakikolwiek sposób na ocenę w ramach oprotestowanego kryterium, gdyż istotą uchybienia wskazanego w ocenie projektu nie jest ustalenie niewłaściwej daty jego rozpoczęcia, lecz uwzględnienie w kalkulacji zbyt krótkiego okresu odniesienia. Wyliczenia dokonane przez wnioskodawcę obejmowały w rzeczywistości okres 14. lat zamiast wymaganych 15. Odnosząc się do zarzutu niewezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, instytucja zarządzająca wskazała, że dokument opisujący kryteria formalne i merytoryczne dla działania 1.1 POPC (załącznik nr 9 do Regulaminu) precyzuje w kryterium 8, iż ocenie na etapie formalnym podlega, czy realizacja przedsięwzięcia mieści się w ramach czasowych POPC, co sprawdzane jest na podstawie daty rozpoczęcia podanej we wniosku oraz to czy harmonogram nie wykracza poza końcową datę realizacji programu. Oba te elementy oceny formalnej zostały przez wnioskodawcę spełnione, natomiast zgodnie z informacją zawartą we wspomnianym dokumencie w opisie kryterium nr 5 "Ocena formalna wniosku nie dotyczy szczegółowej analizy treści pól opisowych, w tym nie polega na sprawdzeniu, czy pola te zawierają wszystkie informacje wymagane w Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie. Szczegółowej weryfikacji nie podlega również spójność danych zawartych w poszczególnych punktach wniosku oraz w załącznikach.". W ocenie instytucji zarządzającej wskazany w proteście zakres błędu wybiega daleko poza zakres oceny formalnej i odnosi się do kwestii spójności danych zawartych we wniosku, tj. aspektu ocenianego na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi przez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, jak również zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie: 1) art. 37 i art. 6 ustawy wdrożeniowej w związku z "Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 – 2020" (dalej: "wytyczne"), poprzez przyjęcie, że kryterium merytoryczne nr 10 nie zostało spełnione; 2) art. 43 w związku z art. 37 ustawy wdrożeniowej oraz § 7 i § 10 regulaminu konkursu, poprzez uznanie, że brak jest możliwości poprawienia błędnie wskazanej daty rozpoczęcia realizacji projektu; 3) art. 55 w związku z art. 37 ustawy wdrożeniowej oraz § 7 i § 10 regulaminu konkursu, poprzez przyjęcie, że w trakcie rozpatrywania protestu ocenie nie podlegają dodatkowe wyjaśnienia zawarte w treści protestu; 4) art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez wadliwe rozpatrzenie protestu, lakoniczne odniesienie się do poniesionych w proteście zarzutów i twierdzeń, brak uzasadnienia dla dokonanych w rozstrzygnięciu protestu ustaleń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zaprezentowane w rozstrzygnięciu protestu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium naruszenia prawa, prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Sąd uznał zatem, że prawo stanowiące wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym: -- regulamin konkursu w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 "Nabór nr [...]. I oś priorytetowa: Powszechny dostęp do szybkiego internetu. Działanie 1.1. Wyeliminowanie terytorialnych różnic w możliwości dostępu do szerokopasmowego Internetu o wysokich przepustowościach." wraz z załącznikami m.in. "Kryteria wyboru projektów formalne i merytoryczne dla działania 1.1. POPC"; - wydane przez Ministra Rozwoju i Finansów "Wytyczne w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014 – 2020." Po skontrolowaniu w takim zakresie legalności oceny projektu dokonanej przez CPPC, jak również legalności działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu z [...] sierpnia 2017 r., sąd stwierdza, że odpowiadają one prawu. W myśl § 11 ust. 1 regulaminu konkursu dofinansowanie uzyskują wnioskodawcy, których wnioski o dofinansowanie uzyskały ocenę pozytywną w wyniku oceny formalnej i ocenę pozytywną w wyniku oceny merytorycznej. W niniejszej sprawie wniosek Skarżącej uzyskał ocenę pozytywną w wyniku oceny formalnej, natomiast nie uzyskał oceny pozytywnej w wyniku oceny merytorycznej, ponieważ nie zostało spełnione obligatoryjne kryterium merytoryczne nr 10 – Ocena finansowa – badanie rentowności projektu – analiza kosztów i korzyści. Zgodnie z kryteriami wyboru projektów, stanowiącymi załącznik nr 9 do regulaminu konkursu, w ramach tego kryterium badaniu podlegało czy analiza kosztów i korzyści została sporządzona zgodnie z wytycznymi w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014 – 2020, w tym czy luka finansowaniu jest wyliczona zgodnie z ww. wytycznymi. Badaniu podlegała rentowność projektu w okresie referencyjnym. Zgodnie z wytycznymi (Rozdział 7 – Analiza finansowa, Podrozdział 7.4 – Założenia do analizy finansowej – pkt 1 lit. f i g) analiza finansowa w przypadku projektów dotyczących sieci szerokopasmowych powinna obejmować okres odniesienia 15 – 20 lat. W Rozdziale 2 wytycznych – Słownik stosowanych pojęć, okres odniesienia (horyzont czasowy inwestycji) został zdefiniowany następująco: okres, za który należy sporządzić prognozę przepływów pieniężnych generowanych przez analizowany projekt, uwzględniający zarówno okres realizacji projektu, jak i okres po jego ukończeniu, tj. fazę inwestycyjną i operacyjną. W przypadku projektów generujących dochód, jako punkt odniesienia przyjmuje się zalecane przez Komisję Europejską okresy odniesienia (patrz: Rozdział 7.4 pkt 1 lit. f). Wymiar okresu odniesienia jest taki sam w analizie finansowej i w analizie ekonomicznej. Rokiem bazowym w analizie finansowej i ekonomicznej powinien być założony w analizie rok rozpoczęcia realizacji projektu (np. rok rozpoczęcia robót budowlanych). Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której wniosek o dofinansowanie został sporządzony na etapie, gdy realizacja projektu została już rozpoczęta. Wówczas rokiem bazowym jest rok złożenia wniosku o dofinansowanie. Szczegółowe zasady dotyczące wyznaczania okresu odniesienia powinny zostać określone przez instytucje zarządzające. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, stanowiącą załącznik nr 3 do regulaminu konkursu, okres realizacji projektu – liczony jest od momentu rozpoczęcia prac w rozumieniu art. 2 pkt. 23 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 i nie może przekroczyć 36 miesięcy. Rozpoczęcie realizacji projektu musi nastąpić nie później niż w terminie - 4 miesięcy od daty zawarcia umowy. Zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia nr 651/2014 "rozpoczęcie prac" oznacza rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Zakupu gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac. W odniesieniu do przejęć "rozpoczęcie prac" oznacza moment nabycia aktywów bezpośrednio związanych z nabytym zakładem; W części dotyczącej przygotowania obligatoryjnego załącznika do wniosku – studium wykonalności, instrukcja wypełniania wniosku wskazywała, że przygotowując ten załącznik należy zapoznać się z "Wytycznymi w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020" oraz "Instrukcją przygotowania Studium Wykonalności" zamieszczoną wraz ze wzorem załącznika w dokumentacji konkursowej na stronie internetowej IOK (www.cppc.gov.pl), gdzie szczegółowo opisane są wymogi IOK w zakresie jego sporządzenia. Zgodnie z powołaną instrukcją wypełniania studium wykonalności analiza finansowa sporządzona musi być na okres 15 lat od dnia rozpoczęcia realizacji projektu (np. rok rozpoczęcia robót budowlanych). Okresu tego nie wolno modyfikować. W ocenie sądu w oparciu o wskazane wyżej regulacje wnioskodawczyni miała pełną możliwość, aby w sposób zgodny z regulaminem konkursu, jasny, konkretny i przejrzysty, zawrzeć we wniosku niezbędne informacje. Odnosząc się do poprawności oceny projektu to należy wskazać, że w tym zakresie możliwości sądu administracyjnego są ograniczone do zbadania czy ocena została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie WSA takich błędów CPPC nie popełniła. Wniosek skarżącej oceniany był dwustopniowo, przez trzech niezależnych ekspertów, którzy w swoich ocenach wyjaśnili w sposób zrozumiały i wyczerpujący, dlaczego uznali kryterium nr 10 za niespełnione. Sąd nie ma kompetencji, aby ocenić i podważyć wiedzę fachową eksperta dokonującego merytorycznej oceny projektu. Oceny dokonano w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, a zatem nie doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 u.z.r.p.s. Rozpatrzenie protestu także przeprowadzono prawidłowo. Sąd nie ma wiedzy specjalistycznej i w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może posiłkować się opinią biegłego, nie może więc dokonywać merytorycznej oceny projektu. Zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej kognicja sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów w ramach określonych tą ustawą programów powinna ograniczać się do zbadania zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu. Stwierdzonej we wniosku rozbieżności pomiędzy wskazanym przez skarżącą okresem realizacji projektu, a okresem na który została analiza finansowa nie można traktować jako oczywistej omyłki, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z powołanym przepisem, którego treść została w zasadzie powtórzona w § 7 ust. 1 regulaminu konkursu, w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 4701/16 "Przepis art. 43 ust. 2 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie 2014-2020 dozwala na uzupełnianie wniosku i poprawę oczywistych omyłek pod warunkiem, że nie prowadzą one do jego istotnej modyfikacji. Prawo do sprostowania oczywistej omyłki wyznacza ewentualny wpływ tych zmian na treść wniosku, przy czym wpływ istotny przekreśla dopuszczalność naprawy wniosku. Pojęcie "oczywistej omyłki" nie może odnosić się do kwestii zasadniczych dla treści wniosku o dofinansowanie, objętych kryteriami czy to formalnymi, czy merytorycznymi." Oczywistymi omyłkami będą takie, które mogą być łatwo wychwycone podczas samego czytania wniosku, bez konieczności dokonywania jego szczegółowej analizy. Z okoliczności sprawy powinno wynikać też jednoznacznie, że zamiar osoby, która popełniła omyłkę był inny niż stan faktyczny stworzony popełnionym przez nią błędem. W niniejszej sprawie rozbieżności pomiędzy wskazanym we wniosku okresem realizacji projektu, a okresem objętym analizą finansową zostały wykryte dopiero na etapie jego oceny pod kątem spełniania kryteriów merytorycznych, a więc gdy wniosek został już skontrolowany w zakresie spełnienia wymogów formalnych samego wniosku oraz kryteriów formalnych wyboru projektów. Zmiana wniosku w zakresie okresu realizacji projektu jest zmianą istotną i w związku z tym nie może być dokonywana jako poprawienie oczywistej omyłki. Zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Ponadto z okoliczności sprawy nie wynika, by zamiarem wnioskodawczyni było rozpoczęcie realizacji projektu w 2017 r., a wskazanie daty 2 stycznia 2018 r. było pomyłką. Skarżąca nie wyjaśniła przekonująco przyczyn w jakich doszło do wskazania przez nią we wniosku nieprawidłowej daty, a sam zapis graficzny daty 2.01 2018 r. i 31.12.2017 r. różni się w zasadniczy sposób. Mało wiarygodne jest też twierdzenie Skarżącej, że miała zamiar rozpocząć realizację projektu 31 grudnia 2017 r., gdyż powszechnie w działalności gospodarczej ostatni dzień roku kalendarzowego jest przyjmowany jako kończący roczny okres sprawozdawczo – rozliczeniowy i w związku z tym z przyczyn praktycznych (sprawozdawczość rachunkowa, inwentaryzacje), z reguły nie rozpoczyna się w tym dniu realizacji nowych przedsięwzięć gospodarczych. W istocie Skarżąca prowadzi polemikę z oceną ekspertów, czego nie można rozpatrywać w kontekście naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny, o którym mowa w art. 61 ust. 8 wdrożeniowej. Reasumując, przeprowadzona ocena nie jest obarczona ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowisko oceniającego, argumenty na jego poparcie. Zarzuty protestu jak i skargi nie podważają skutecznie, prawidłowości dokonanej oceny. W ocenie sądu, ocena wniosku skarżącej była rzetelna i obiektywna, formalnie poprawna, tym samym nie było podstaw do uwzględniania protestu, a w konsekwencji do uwzględnienia skargi, która w istocie stanowi polemikę z treścią opinii ekspertów w przedmiocie spełnienia przez wniosek kryteriów merytorycznych. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.