V SA/Wa 1495/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia wizy pobytowej; p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata; Wyrokiem z 20 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez S.K. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców. W dniu 4 grudnia 2008 r. skarżący złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż problemy zdrowotne uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia, a w związku z tym nie jest w stanie pokryć kosztów związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z córką. Dalej zaznaczył, iż posiada wkład mieszkaniowy w wysokości [...]%. Jednocześnie oświadczył, iż wynajmuje dom na U., co przynosi mu dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Sąd, mając na uwadze treść uprzednio złożonego już przez zainteresowanego w sprawie wniosku, tj. wniosku z 21 czerwca 2007 r. oraz fakt, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 4 grudnia 2008 r. okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2008 r. wezwano go do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania oraz nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W odpowiedzi skarżący nadesłał m.in.: kartę informacyjną leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie z 28 października 2008 r., dokument zawierający zestawienie transakcji, wystawiony przez Bank [...] S.A. oraz wniosek z 8 stycznia 2009 r. o zamkniecie rachunku bankowego prowadzonego przez ww. bank. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Z powyższego wynika zatem, że przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący - pomimo wezwania - nie udzielił informacji niezbędnych do ustalenia jego sytuacji finansowej. Podkreślić bowiem należy, iż we wniosku z dnia 21 czerwca 2007 r. zainteresowany wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z rodzicami i córką. Posiada dom na U. - [...] m -, nieruchomość rolną na U. - [...]ha oraz mieszkanie w Polsce o powierzchni [...] m-. Jednocześnie oświadczył, iż wynajmuje zarówno dom o pow. [...] m2 jak i ziemie na U. za łączną kwotę ok. [...] zł. miesięcznie. Natomiast we wniosku z 4 grudnia 2008 r. S.K. wyjaśnił, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jedynie z córką, posiada wkład mieszkaniowy w wysokości [...]% oraz wynajmuje dom na U. co przynosi mu dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. W związku z powyższym skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących m.in. różnicy uzyskiwanych dochodów. Zainteresowany wyjaśnił, iż pogorszenie stanu majątkowego spowodowane było jego nieobecnością na terenie U., a w związku z tym zmniejszyła się kwota jaką dysponuje ([...] zł zamiast [...] zł). W ocenie Sądu wyjaśnienia skarżącego są niewiarygodne. Zastanawiającym bowiem jest, że w 2007 r. (data złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy), nieobecność skarżącego na U. - jak sam wskazuje od [...] r. - nie miała wpływu na wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, tj. [...] zł, zaś już w 2008 r. spowodowała znaczne pogorszenie jego sytuacji materialnej ([...] zł). Ponadto w formularzu wniosku, w rubryce nr 7 S.K. udzielił niepełnych wyjaśnień wskazując jedynie, iż nie posiada nieruchomości na terenie Rzeczypospolitej. Tymczasem w rubryce nr 10. dotyczącej dochodów wyjaśnił, iż wynajem domu na U. przynosi dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto skarżący we wniosku z 21 czerwca 2007 r. wskazał, iż jest właścicielem położonej na U. nieruchomości rolnej ([...] hektary). Nie wiadomo zatem, jakich rozmiarów majątek wnioskodawca posiada poza granicami Rzeczypospolitej. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż skarżący nie dążył do należytego wyjaśnienia jego sytuacji finansowej. Nie można zatem było ustalić jak w rzeczywistości wygląda materialna sytuacja wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.