V SA/Wa 1503/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Robert Żukowski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 17 marca 2025 r. znak: RzPP-DSK-WPK.485.372.2025.PLe w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia kompensacyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić T. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pod poz. 14480, dnia 10 kwietnia 2025 r. Postanowieniem z 17 marca 2025 r. znak: RzPP-DSK-WPK.485.372.2025.Ple Rzecznik Praw Pacjenta odmówił T. S. (dalej: "Skarżący") wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia kompensacyjnego. Do postanowienia dołączono pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni lub złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni. Postanowienie doręczono Skarżącemu w dniu 25 marca 2025 r. Skarżący w dniu 31 marca 2025 r. (data złożenia wniosku do organu) złożył do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie pismem z 10 kwietnia 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 11 kwietnia 2025 r.) Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z 17 marca 2024 r. Znak: RzPP-DSK-WPK.485.372.2025.Ple. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Rzecznik Praw Pacjenta rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r., znak: RzPP-DSK-WPK.485.372.2025.RB, utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 52 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. jasno wynika, że w sytuacji, gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to ma ona możliwość wyboru środka ochrony prawnej z którego chce skorzystać. Mianowicie, strona może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego skutkiem będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy organ, bądź może wnieść skargę na taką, nieostateczną w administracyjnym toku instancji, decyzję do sądu administracyjnego. Jednakże, w takiej sytuacji, warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest rezygnacja strony z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem, to do strony postępowania należy podjęcie decyzji, czy chce ona zainicjować kolejny etap postępowania administracyjnego, czy też - z pominięciem tego etapu, czyli etapu, w którym sprawa jest przez organ ponownie rozpatrywana – chce zaskarżyć od razu decyzję organu (decyzję wydaną niejako w I instancji) do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1607/23). Podkreślić trzeba, że pozostawienie w tym przypadku stronie prawa wyboru trybu zaskarżenia decyzji, nie oznacza jednak dopuszczalności jednoczesnego skorzystania z obu trybów zaskarżenia, to jest: z trybu administracyjnego i sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3183/19; 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3037/20 i 10 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2344/22). Art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego z pominięciem wyczerpania toku instancji na drodze administracyjnej, niemniej jednak warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tym przypadku jest rezygnacja strony z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Omawiany przepis jest przy tym sformułowany w sposób jasny, czytelny, niewymagający skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych i - jako wyjątek od zasady - nie może być wykładany rozszerzająco (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1607/23). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący w pierwszej kolejności w dniu 31 marca 2025 r. (data złożenia wniosku do organu) złożył do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Rzecznika Praw Pacjenta, którym ten odmówił wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia kompensacyjnego jako organ I instancji. Sskarżący, składając w pierwszej kolejności wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonał w ten sposób wyboru trybu zaskarżenia wydanego przez Rzecznika Praw Pacjenta postanowienia z 17 marca 2024 r. Oznacza to, że wolą skarżącego było w pierwszej kolejności wyczerpanie drogi administracyjnej a w konsekwencji, iż stronie nie przysługuje w takim wypadku prawo do wniesienia skargi na postanowienie wydane w ramach zaskarżonego rozstrzygnięcia I instancji. Podsumowując, skoro Skarżący wykorzystał możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to złożenie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie będące przedmiotem wniosku nie jest dopuszczalne. Nie jest możliwe, aby ten sam akt był jednocześnie przedmiotem oceny organu w postępowaniu administracyjnym i sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pobocznie wskazać należy, iż strona w przypadku chęci zaskarżenia rozstrzygnięcia wydanego w ramach II instancji winna złożyć skargę na postanowienie z 7 kwietnia 2025 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Z powyższych względów Sąd, na podstawie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu w pkt 2 sentencji postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.