V SA/Wa 1511/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-17

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Irena Jakubiec-Kudiura, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby pełniącej służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest uzasadnione na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, jeśli organ nie wykazał jednoznacznie, że osoba ta wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, a jednocześnie strona przedstawiła dowody wskazujące na pełnienie służby w charakterze pisarza w kancelarii jednostki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77, 80 KPA) przez organ administracji. Organ nie zebrał wszechstronnie materiału dowodowego, pominął istotne dowody przedstawione przez stronę (zaświadczenie o pełnieniu służby w charakterze pisarza, wpisy w książeczce wojskowej) i nie wykazał jednoznacznie, że skarżący wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych, co jest warunkiem pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie wskazanych przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu T.S. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący, pełniąc służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, brał udział w walkach z "reakcyjnym podziemiem" i wykonywał zadania operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Skarżący kwestionował te ustalenia, przedstawiając dowody (zaświadczenie, wpisy w książeczce wojskowej) wskazujące na pełnienie służby w charakterze pisarza w kancelarii jednostki. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i pominął istotne dowody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi z 20 czerwca 2011r., wniesionej przez T.S. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2011r. Nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm., mocą której Kierownik Urzędu po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2011 r. Nr [...] o pozbawieniu T.S. uprawnień kombatanckich. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym : T.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w W. z dnia [...] maja 1980r. z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od sierpnia 1946r. do grudnia 1947r., podczas służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zawiadomieniem z dnia 9 marca 2011r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poinformował kombatanta, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie weryfikacyjne, w sprawie posiadanych przez niego uprawnień kombatanckich. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją nr [...] z [...] marca 2011 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił T.S. uprawnień kombatanckich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracyjny wskazał art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu podał, iż jak wynika z informacji zawartych w deklaracji członkowskiej, weryfikowany osobiście brał udział w walce z "reakcyjnym podziemiem", a z wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, nadesłanego przez CAW wynika, że żołnierze [...]u KBW w okresie pełnienia służby przez T.S. brali udział w walkach z Armią Krajową, oddziałami Narodowych Sił Zbrojnych i z organizacją Wolność i Niezawisłość. W tej sytuacji dla ustalonych okoliczności, zdaniem organu, ma zastosowanie norma art. 25 ust 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust 2 pkt 4 lit c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, jeżeli podczas i w zawiązku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z dnia [...] maja 2011r., T.S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionując ustalenia organu administracyjnego i uchylenie wydanej decyzji z uwagi na błędną wykładnię przepisów. W piśmie wyjaśnił, że nigdy nie uczestniczył w żadnych zadaniach operacyjnych czy śledczych, a w szczególności związanych z likwidacją ugrupowań mających na celu walkę o niepodległość i suwerenność RP. Podał, że we wskazanym okresie pełnił służbę na stanowisku pisarza w [...] KBW w W. i wykonywał polecenia przełożonych przede wszystkim na dokumentach związanych z jednostką. Na dowód powyższego przedstawił kserokopię zaświadczenia z [...] września 1948r. wydanego przez Jednostkę Wojskową nr [...]. Odwołujący się zarzucił, że skoro w przypadku wnioskodawcy, biorącego udział w ramach służby w KBW, organ nie stwierdził w sposób wiarygodny jego uczestnictwa w walkach z niepodległościowym podziemiem, brak jest podstaw do pozbawiania go uprawnień kombatanckich z mocy wskazanego przepisu ustawy. Powołał się na orzecznictwo m.in. wyrok NSA z 1 grudnia 2008r II OSK 1502/2007, w myśl którego " Aby pozbawić daną osobę uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust 2 lit a w związku z art. 21 ust 2 pkt 4 lit c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) należy jej wykazać, że wykonywała zarówno zadania śledcze jak i operacyjne". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że we wniosku strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji własnej. Kierownik Urzędu ponownie podkreślił, że T.S. w okresie od 20 sierpnia 1946 r. do 7 kwietnia 1949 r. pełnił służbę w jednostkach Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego, które brały udział w walkach z "reakcyjnym podziemiem" ([...]). Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach ( ... ), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944 - 1956 były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu wskazane wyżej okoliczności stanowią podstawę do wydania decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich, niezależnie z jakiego tytułu uprawnienia te zostały przyznane. Organ wyjaśnił, że Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był wojskowo-policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Publicznego, powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi. Pojęcie "aparatu bezpieczeństwa publicznego" zgodnie z przyjętą wykładnią wyrażoną w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 1992 r. (II UZP 7/91 - OSNC APU nr 10/92, poz. 174) podzieloną przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15 lutego 1994 r., sygn. akt T 15/93 - publikowane OTK 1994/1/4, oznacza wszystkie jednostki organizacyjne kolejno w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego, Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, Komitecie Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Tym samym przyznać należy, iż Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był jednostką aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. Pozbawienie zaś uprawnień kombatanckich osoby, która pełniła służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wiąże się z wykazaniem przez nią zadań śledczych i operacyjnych w zwalczaniu osób, organizacji walczących na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Kierownik Urzędu podkreślił, że wnioskodawca sam wskazał w swojej deklaracji członkowskiej ZBoWiD z dnia [...] lutego 1980 r., iż w okresie pełnienia służby uczestniczył w walkach zbrojnych z reakcyjnym podziemiem. Na podstawie tego wniosku ZboWiD, Zarząd Wojewódzki w W. uznał, iż wnioskodawca w okresie od sierpnia 1946 r. do grudnia 1947 r. brał "udział w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej ". Jednocześnie z wykazu jednostek biorących udział w zwalczaniu ugrupowań zbrojnego podziemia (wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22 sierpnia 1995 r.) wynika, iż [...] KBW (G.) w okresie pełnienia służby przez wnioskodawcę, brał udział w walkach m.in. z oddziałami poakowskiego podziemia, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, WiN oraz UPA. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kierownik Urzędu uznał, iż zainteresowany podczas pełnienia służby wojskowej w KBW wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Pismem z dnia 20 czerwca 2011r. T.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W skardze, wnosząc o jej uchylenie, podniósł argumenty zawarte uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponownie kwestionując ustalenia organu administracyjnego, jakoby skarżący podczas pełnienia służby wojskowej w KBW wykonywał zadania operacyjne, związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Po raz kolejny również powołał się na dowód z dokumentu w postaci zaświadczenia wydanego [...] września 1948r. przez Jednostkę Wojskową nr [...], co do charakteru pracy wykonywanej przez niego podczas służby w KBW i wpisy w książeczce wojskowej, dołączając do skargi kserokopie tych dokumentów. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez organ przy rozstrzyganiu sprawy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe, w ocenie autora skargi, uzasadnia uchylenie decyzji Kierownika Urzędu, wydanej jego zdaniem, w oparciu o niewłaściwie zgromadzony materiał dowodowy i niewłaściwą interpretację przepisów. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniach obu decyzji. Pismem procesowym złożonym na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 17 stycznia 2012r,. pełnomocnik skarżącego podtrzymując żądania skargi uchylenia decyzji organów obu instancji zarzucił, iż wydane zostały z naruszeniem art. 7, 8, 77, 80 kpa , a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 25 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U. 2002 Nr 42 poz. 371 ze zm ). przez, jak podkreślił bezpodstawne, wbrew przedłożonym dowodom ustalenie, że w stanie faktycznym sprawy niniejszej spełnione zostały przesłanki przewidziane treścią przepisu art. 21 ust 2 pkt 4 c ustawy o kombatantach. Podniósł, że skarżącemu nie umożliwiono zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji w dniu [...] marca 2011r. jak również nie wzięto pod uwagę przedłożonego oryginalnego dokumentu w postaci zaświadczenia wydanego przez JW. nr [...]. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że uprawnienia skarżącego w oparciu o przepisy ustawy o kombatantach były już weryfikowane przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w czasie obowiązywania ustawy o kombatantach w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 1997r. i w.w. organ decyzją z dnia 8 września 1997r. uznał, że skarżący utrzymuje nadane mu przez ZBOWiD uprawnienia na mocy art. 25 ust 1 ustawy. Okoliczność ta wynika z przedłożonej legitymacji, a także akt administracyjnych. Powyższe, zdaniem pełnomocnika stanowi przeszkodę do ponownej weryfikacji uprawnień kombatanckich skarżącego. Tym samym wszczęte w dniu [...] marca 2011r. postępowanie weryfikacyjne było nieważne. Przedstawione powyżej zarzuty zostały w piśmie procesowym obszernie uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wskazując, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i badając zaskarżoną decyzję w takim zakresie, Sąd stwierdził, iż skarga jest zasadna, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozpatrzenia wymaga zarzut nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej, zdaniem pełnomocnika skarżącego inną decyzją ostateczną tj. wydaną w dniu [...] września 1997r. w trybie weryfikacji uprawnień nadanych przez ZBoWiD. Wydana po tej weryfikacji decyzja ostateczna, w ocenie skarżącego dotyczyła zachowania uprawnień kombatanckich, a tym samym stanowiła przeszkodę do ponownej weryfikacji strony. W rezultacie uznania słuszności stanowiska strony należałoby uznać zarzut nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. Sąd nie podziela stanowiska strony, że w sprawie niniejszej brak było podstaw do weryfikacji uprawnień skarżącego w trybie przepisów ustawy z 24 stycznia 1991r. kombatanckich i rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22 września 1997r w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień ( Dz. U. 97 nr 116 poz.945 ). Wskazać należy, że w sprawie niniejszej nie doszło do weryfikacji uprawnień skarżącego w trybie decyzji administracyjnej. Potwierdzeniem wydania takiej decyzji nie jest w ocenie Sądu protokół przeglądu akt z 8 września 1997r., zawarty w aktach administracyjnych. Złożony natomiast przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 1997r. wniosek o wymianę legitymacji kombatanckiej wystawionej przez b. ZBoWiD na zaświadczenie o uprawnieniach kombatanckich i w jego w rezultacie wydane w dniu [...] września 1997r, na podstawie protokołu przeglądu akt zaświadczenie nr [...] nie stanowiło, zdaniem Sądu samoistnej podstawy i dowodu przeprowadzonej weryfikacji uprawnień kombatanckich, nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów. Jak wynika z treści art. 27 ustawy o kombatantach, zaświadczenia i legitymacje o uprawnieniach kombatanckich, wystawione na podstawie dotychczasowych przepisów, do czasu wydania nowych zaświadczeń zachowują moc, chyba że została wydana decyzja o pozbawieniu uprawnień. Jest to przepis mający na celu wyłącznie względy porządkowe i techniczne, polegające na zastąpieniu zaświadczeń i legitymacji wystawionych na podstawie dotychczasowych przepisów nowymi zaświadczeniami, które są zaświadczeniami w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. i którym odmiennie niż uprzednio zaświadczeniom wydanym przez organy Związku Bojowników o Wolność i Demokrację na podstawie - ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększaniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186) i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122) - nie można przypisać przymiotu decyzji administracyjnych ( wyrok NSA z 30 marca 1995r. sygn. akt SA/Gd 52/94 ). Sąd natomiast zgadza się z zarzutami skargi, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7 , 8 , 77 i 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadnia uchylenie wydanych w sprawie decyzji obu instancji na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Wbrew bowiem stanowisku organu orzekającego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, jak przyjął to Kierownik Urzędu, iż skarżący wypełnia dyspozycję przepisu art. 21 ust 2 pkt 4 lit c ustawy o kombatantach, a w związku z tym na podstawie art. 25 ust 2 pkt 1 lit a ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. 02 nr 42, poz. 371) uzasadnione było pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury ze względu na jej istotne znaczenie w procesie realizacji prawa i wolności obywatelskich mieści się w treści zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Konsekwencją tej zasady jest obowiązek organu orzekającego w niniejszej sprawie przestrzegania z jednej strony przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z drugiej zaś przepisów prawa materialnego. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa, będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji, [v. wyrok NSA z 17 10 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516]. Z kolei przepis art. 77 § 1 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zatem zobligowany do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie nasuwających się w sprawie wszystkich wątpliwości. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji, [v. wyrok NSA z 19 marca 1981 r., sygn. SA 234/81, ONSA z. 1/1981, poz. 23]. Ponadto, organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu, może natomiast – zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów – odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny ( wyrok NSA z 23 lutego 1999 r., sygn. IV SA 1010/97, Lex nr 48684). Nie ulega wątpliwości, że w myśl art. 21 ust 2 pkt 4 lit c ustawy o z 24 stycznia 1991r. o kombatantach pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która pełniła służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wiąże się z wykazaniem przez nią zadań śledczych i operacyjnych w zwalczaniu osób, organizacji walczących na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd podziela stanowisko zawarte w tych orzeczeniach sądów administracyjnych jak i NSA, zgodnie z którym można pozbawić uprawnień kombatanckich osobę spoza struktur Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, która wykonywała podczas i w związku z tą służbą zarówno zadania operacyjne i śledcze jak też wykonywała tylko zadania śledcze lub jedynie zadania operacyjne zwalczając organizacje niepodległościowe lub osoby działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszej sprawie organ przyjął, że wnioskodawca sam wskazał w swojej deklaracji członkowskiej ZBoWiD z dnia [...] lutego 1980 r., iż w okresie pełnienia służby uczestniczył w walkach zbrojnych z reakcyjnym podziemiem. Na podstawie tego wniosku ZboWiD, Zarząd Wojewódzki w W. uznał, iż wnioskodawca w okresie od sierpnia 1946 r. do grudnia 1947 r. brał "udział w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej ". Jednocześnie z wykazu jednostek biorących udział w zwalczaniu ugrupowań zbrojnego podziemia (wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22 sierpnia 1995 r.) wynika, iż [...] KBW (G.) w okresie pełnienia służby przez wnioskodawcę, brał udział w walkach m.in. z oddziałami poakowskiego podziemia, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, WiN oraz UPA. Z tego względu uznał, iż zainteresowany podczas pełnienia służby wojskowej w KBW wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Zdaniem Sądu stanowisko to nie jest do zaakceptowania w świetle wyjaśnień skarżącego i przedstawionych przez niego dowodów, zwłaszcza zaświadczenia Sztabu Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] września 1948 r., z którego wynika, iż w okresie od 10 lipca 1946r. do 10 września 1948r. skarżący pełnił służbę w Kancelarii jednostki w charakterze pisarza. Okoliczność ta jest stwierdzona również w zapisach przedłożonej przez stronę książeczki wojskowej. W toku postępowania ( we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ) skarżący wyjaśniał również okoliczności swojej służby i charakteru pracy w [...] KBW w W.. Powyższe dowody zostały przez Kierownika Urzędu pominięte. Tym samym organ nie biorąc ich pod uwagę w toku postępowania weryfikacyjnego nie rozpoznał istoty sprawy zwłaszcza w kontekście, jak zasadnie podnosi skarżący art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Jak wynika z tego przepisu pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz m.in. żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 4 marca 2002r. sygn. akt OPS 13/01 wniosek osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień z tytułów określonych w ustawie powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień. W świetle powyższego jako zasadne należy przyjąć stanowisko, iż prowadząc postępowanie wyjaśniające należało przeprowadzić dowód z przedłożonych przez stronę dokumentów oraz z przesłuchania zainteresowanego na okoliczności pełnionej służby oraz dokonywanych przez niego zapisów w deklaracji członkowskiej i sporządzonym własnoręcznie życiorysie. Tymczasem pominięcie powyższych dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na ogólnych sformułowaniach użytych w deklaracji członkowskiej, piśmie WKU i ZBOWiD oraz informacji z CAW o udziale [...] KBW walkach zbrojnych z niepodległościowym podziemiem, uzasadnia przyjęcie, że organ administracyjny nie zebrał wszystkich dowodów w sprawie i nie usunął wszystkich wątpliwości, a przede wszystkim nie wykazał jednoznacznie, że skarżący pełniąc służbę w KBW wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu braki w postępowaniu wyjaśniającym, spowodowane nie przeprowadzeniem postępowania w celu zbadania okoliczności i dowodów, na które powoływał się skarżący, skutkują naruszeniem art. 7 i art. 77, 80 Kpa i uzasadniają uwzględnienie skargi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności organ winien przeprowadzić zawnioskowane przez stronę dowody, a na ich podstawie przy rozważeniu odebrania od skarżącego wyjaśnień, co do dokonanych w deklaracji członkowskiej zapisów, ustalić wszelkie istotne dla sprawy okoliczności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło