V SA/Wa 1513/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu Oddala skargę. Skarżąca "R." sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła w dniu [...] maja 2010r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego z [...] czerwca 2010r. stwierdzające, że protest od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu ("Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej") realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013, został rozpatrzony w sposób właściwy. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym : Wspólnicy skarżącej spółki złożyli wniosek o dofinansowanie projektu do Regionalnej Instytucji Finansującej ([...] Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w K.) w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007 – 2013, Oś Priorytetowa: "Społeczeństwo informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki elektronicznej", Działanie 8.1 "Wspieranie działalności w dziedzinie gospodarki elektronicznej". Wskazali, że udział w realizacji projektu wezmą: J. K., G. S., I. .M. i E. K. czyli osoby, które zawiązały spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością będącą w dniu składania wniosku - w organizacji. Ponadto wskazali, że cele projektu będą realizować osoby zatrudnione na stanowisku specjalisty ds. oprogramowania - grafik oraz 1 osoba specjalista w zakresie budownictwa z umiejętnościami obsługi programów niezbędnych w działalności spółki. We wniosku zaznaczyli, że projekt dotyczy [...]. Wartość projektu została oszacowana przez wspólników na sumę [...]w tym [...] - środki własne, [...] - kredyt ze środków EBI oraz zaliczka PARP - [...]. Opisując sam projekt wnioskodawcy wskazali, że jest to projekt innowacyjny, w wielu płaszczyznach. Na polski rynek wprowadzona zostanie nowa, dotychczas niedostępna [...]. Oprócz [...]. Usługa spółki "R." umożliwi m.in. tworzenie [...] z zakresu wspomnianych wyżej dziedzin nauki z pełnym [...] oraz w [...]. Pismem z [...] marca 2010r. [...] Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w K. powiadomiła wnioskodawców, iż powyższy projekt został oceniony negatywnie, gdyż nie spełnił następujących kryteriów oceny merytorycznej : 1. Kryterium nr 8 – Projekt jest wykonalny technicznie i finansowo, a jego przebieg rzeczowo-finansowy jest czytelny, szczegółowy i realny do wykonania. Zdaniem I-ego oceniającego w świetle tego kryterium, przedstawiony projekt ze względów finansowych nie jest możliwy do zrealizowania, a finansowanie z kredytu nie zostało ujęte w pkt 13 wniosku. Ponadto w opinii oceniającego, w punkcie 13 VIII.1. nie ujęto kumulatywnie kwot na rok 2010r. nie wykazano środków finansowych, a zaliczka i kapitał własny nie wystarczą na pokrycie etapu I i II. 2. Kryterium nr 9 - wskaźniki produktu i rezultatu są obiektywnie weryfikowalne, odzwierciedlają założone cele projektu, adekwatne dla danego rodzaju projektu i realne do osiągnięcia. Zdaniem I-ego oceniającego w świetle tego kryterium, brak jest obligatoryjnego wskaźnika rezultatu generującego efekty biznesowe. Drugi oceniający kryterium nr 8 podzielił zdanie I-ego oceniającego, że projekt nie jest realny do wykonania, ze względu na brak wystarczających środków na jego sfinansowanie i zarzucając m.in. brak wykazania środków pochodzących z pożyczki krótkoterminowej. Z kolei odnośnie kryterium nr 9 w jego opinii brak jest co najmniej jednego obowiązkowego wskaźnika rezultatu kwantyfikującego cele na poziomie rezultatu odnoszące się do zaplanowanych w projekcie działań promocyjnych. Od powyższej oceny merytorycznej wniosku spółka, która została już zarejestrowana wniosła protest, w którym zarzuciła, że podczas przeprowadzonej oceny formalnej jak i merytorycznej zostały popełnione błędy, mające wpływ na wynik przeprowadzonej oceny. Zdaniem spółki podczas oceny formalnej nieuważnie przeanalizowano wniosek o dofinansowanie, czego konsekwencją było błędne zrozumienie punktu 20 tegoż wniosku na etapie weryfikacji formalnej, a następnie na etapie weryfikacji merytorycznej. Ponadto spółka wskazała, iż w przebiegu rzeczowo-finansowym realizacji projektu nie został poprawnie odczytany przez oceniających okres realizacji projektu, niewłaściwie zinterpretowano dane zawarte w punkcie 13 III i IV wniosku, czego efektem była błędna ocena dotycząca realności finansowania projektu, jak również nieuważnie przeanalizowano dane w punkcie 13 VIII.1, co skutkowało niewłaściwą oceną poprawności ujęcia nakładów na projekt ich kumulatywnej wartości, niewłaściwe zdaniem autora protestu zinterpretowano wskaźniki rezultatu generujące efekty biznesowe oraz odnoszące się do zaplanowanych w projekcie działań promocyjnych. Analizując wskaźniki w opinii spółki nie uwzględniono specyfiki i charakteru planowanego projektu - e-usługi, czego efektem było niedostrzeżenie we wniosku w punkcie 17 obligatoryjnych wskaźników rezultatu. Pismem z [...] kwietnia 2010r. skarżąca została poinformowania przez [...] Agencję Rozwoju Regionalnego, iż protest ten został rozpatrzony negatywnie. W piśmie tym wskazano, że kryterium nr 8 zostało właściwie ocenione przez Członków Komisji Konkursowej, a wnioskodawca w punkcie 13 VIII.1 nie podał skumulowanych nakładów netto. We wniosku, jak wskazał organ należy zestawić sumę nakładów na projekt (kwalifikowanych i niekwalifikowanych) w danym okresie, a wartości określane dla kolejnych lat muszą uwzględniać kumulatywnie sumę wartości podanych dla lat poprzednich czyli całkowite nakłady na projekt. Ponadto rozpatrujący protest organ całkowicie podzielił pogląd oceniających co do Kryterium nr 9, że brak jest we wniosku wskazania oprócz liczby świadczonych e-usług oraz liczby utworzonych miejsc pracy, trzeciego obligatoryjnego wskaźnika rezultatu w postaci wskaźnika działań promocyjnych. Od powyższego pisma spółka złożyła odwołanie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji - Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego. W odwołaniu podtrzymała swoje twierdzenia zawarte w proteście co do błędów przeprowadzonej oceny merytorycznej i formalnej wniosku. W ocenie wnoszącej odwołanie właściwie zostały podane skumulowane nakłady na projekt netto zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku. Spółka wskazała, że przy proponowanej przez nią usłudze, obecnie niedostępnej w Polsce, nie ma miejsca na inwestycje odtworzeniowe, nakłady są ponoszone bowiem na odtworzenie zużytej części majątku. Podkreśliła także, że 6-miesięczny okres realizacji projektu był działaniem zamierzonym, mającym na celu prowadzenie racjonalnej gospodarki kosztowej tj. minimalizowanie kosztów działalności. Spółka nie zgodziła się z przyjętym przez organ założeniem, że nie przedstawiła obligatoryjnego wskaźnika obrazującego przyszłe działania promocyjne, gdyż jej zdaniem instrukcja wypełniania wniosku nie zawiera katalogu wskaźników rezultatu. W punkcie 17 wniosku, jak podała spółka zostały wskazane dane dotyczące strony WWW umożliwiającej świadczenie usług, zarządzanie zamówieniami oraz film reklamowy nowej e-usługi, który będzie dostępny na stronie internetowej spółki co stanowi, w jej opinii wskaźnik obrazujący działania promocyjne. W ocenie zainteresowanych złożony projekt spełnia wszystkie kryteria przewidziane w ramach Działania 8.1. POIG 2007-2013. Pismem z [...] lutego 2010r. spółka "R." została poinformowana przez Instytucję Pośredniczącą – Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, że protest został rozpatrzony przez [...] Agencję Rozwoju Regionalnego w sposób właściwy, a wnioskodawcy nie powołali nowych okoliczności, które mogłyby być istotne dla rozpatrzenia wniosku. Co do niespełnienia Kryterium nr 8 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazało, że pogląd RIF, iż błędnie zostały wyliczone wartości skumulowanych nakładów netto na projekt jest słuszny, a błąd ten nie może zostać skorygowany, gdyż stanowiłoby to znaczącą modyfikację treści wniesionego wniosku, niedozwoloną zapisami Regulaminu Przeprowadzania Konkursu. Organ rozpoznający sprawę, nie zgodził się z założeniem RIF dotyczącym oceny Kryterium nr 9, gdyż w jego opinii w zakresie tego kryterium projekt mógłby być przedmiotem ponownej oceny. Zdaniem organu odwoławczego, Komisja Oceniająca i RIF pominęli fakt, iż utworzenie portalu i wyprodukowanie filmu reklamującego e-usługę może pełnić rolę wskaźnika obrazującego cele biznesowe na poziomie rezultatu odnoszące się do zaplanowanych w projekcie działań promocyjnych. Tym niemniej stwierdzono, że jeżeli co najmniej jedno kryterium oceny merytorycznej nie jest spełnione, projekt musi otrzymać negatywną ocenę, czyli nie może zostać rekomendowany do uzyskania dofinansowania. Od powyższego rozstrzygnięcia spółka wniosła skargę (podpisaną przez wszystkich wspólników) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagała się zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia i uwzględnienia wniosku o dofinansowanie lub o uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem dyspozycji § 7 pkt 2 ppkt 4 i 5 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz że błędnie oceniono Kryterium 8 z załącznika do Regulaminu. W opinii składającej skargę, jej projekt spełnia powyższe wymagania zawiera m.in. dane dokumentujące realność wnioskowanego projektu pod względem technicznym i finansowym, a wskazane wyliczenia wartości skumulowanych nakładów netto na projekt wyliczone zostały zgodnie z zasadami księgowymi. Skarżąca podniosła, iż dopiero na etapie postępowania odwoławczego organ częściowo uwzględnił jej argumenty dotyczące tego, że projekt zawiera prawidłowo przedstawiony sposób finansowania. Podkreśla jednocześnie, iż w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu brak jest danych dotyczących przyjętych definicji nakładów na projekt, całkowitych nakładów na projekt czy samej definicji projektu. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosło o oddalenie skargi, podkreślając, że w Instrukcji wypełniania wniosku zostało wskazane w jaki sposób powinien on zostać wypełniony, tymczasem sama skarżąca przyznała, iż istotne dla oceny wniosku dane finansowe tj. promesa kredytu zostały dołączone dopiero do protestu w dniu [...] marca 2010r., co powoduje, że nie mogą one stanowić modyfikacji treści wniosku, a tym samym wpływać na sposób jego oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga spółki "R." nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organ dokonał prawidłowej oceny wniosku o dofinansowanie projektu pn. "[...]". Usługa polega na tworzeniu [...]. Celem przeprowadzonego konkursu jest wyłonienie projektów, które w największym stopniu przyczynią się do osiągnięcia celów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 oraz celów Działania 8.1 określonych w Szczegółowym opisie priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013: "stymulowanie rozwoju rynku usług świadczonych w formie elektronicznej (e-usług) poprzez wsparcie mikro- i małych przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność gospodarczą nie dłużej niż 1 rok licząc od dnia wpisu przedsiębiorcy do Krajowego Rejestru Sądowego albo Ewidencji Działalności Gospodarczej (możliwość aplikowania dotyczy również spółek kapitałowych w organizacji). Wniosek spółki "R." o dofinansowanie został złożony w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, dla osi priorytetowej 8. Społeczeństwo informacyjne - zwiększenie innowacyjności gospodarki Działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (w skrócie: PARP) ogłasza nabór wniosków o dofinansowanie projektów na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz. 1658 z późn.zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 13 sierpnia 2008r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, (Dz.U. nr 153, poz. 956 z późn.zm.) i Porozumienia w sprawie realizacji zadań w ramach ww. Programu zawartego pomiędzy PARP a Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zgodnie z wyżej wymienionym Porozumieniem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wykonuje zadania Instytucji Pośredniczącej (IP) tj. nadzoruje prawidłowość procesu wyboru i realizacji projektów - w szczególności: zatwierdza dokumenty związane z realizacją działania, uczestniczy w kontroli systemowej IW (Instytucji Wdrażającej tj. Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości) oraz w kontrolach realizacji projektów na miejscu, akceptuje przekazywane przez IW listy projektów rekomendowanych do dofinansowania oraz uczestniczy w ewaluacji wdrażania. Instytucja Pośrednicząca ma obowiązek zastosować procedury wynikające z załącznika 4.4 Procedury odwoławczej w ramach POIG zawartego w Szczegółowym opisie priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. W określonych w tym regulaminie warunkach po rozstrzygnięciu odwołania, od rozstrzygnięć Instytucji Pośredniczącej służy skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z załącznikiem 4.4. Procedury odwoławczej wybór projektu, który będzie objęty dofinansowaniem jest przeprowadzany dwuetapowo w oparciu o kryteria formalne i merytoryczne przyjęte przez Komitet Monitorujący PO IG, ocena formalna i merytoryczna wniosków jest dokonywana w RIF. Do wsparcia rekomendowane są projekty pozytywnie ocenione, do wyczerpania środków finansowych przeznaczonych na rundę aplikacyjną. Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 10 Regulaminu przeprowadzania konkursu obowiązującego w ramach działania 8.1 (zwany dalej Regulaminem), aby wniosek mógł zostać rekomendowany do wsparcia musi spełniać wszystkie wymagane kryteria oceny merytorycznej, co oznacza, iż niespełnienie choćby jednego kryterium wyłącza możliwość pozytywnej oceny wniosku. W przedmiotowej sprawie wniosek o dofinansowanie podlegał ocenie zgodnie z działaniem 8.1 "Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej", a spór między stronami dotyka oceny kryterium nr 8 "Projekt jest wykonalny technicznie i finansowo, a jego przebieg rzeczowo-finansowy jest czytelny, szczegółowy i realny do wykonania". Zatem zadaniem RIF zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach PO IG 2007-2013 było zbadanie, czy planowany projekt jest możliwy do realizacji z technicznego, finansowego oraz organizacyjnego punkt widzenia oraz czy plan działań przedstawiony we wniosku o dofinansowanie opisany jest szczegółowo i określa poszczególne etapy projektu. Organ sprawdza również, czy wnioskodawca posiada odpowiednie zasoby techniczne, kadrowe itp. o których współfinansowanie nie występuje we wniosku, a które są niezbędne do realizacji projektu. Ponadto ma za zadanie sprawdzić, czy wnioskodawca przedstawił w sposób czytelny wiarygodne źródła finansowania projektu na poszczególnych etapach jego realizacji. Prezentacja źródeł i sposobu finansowania realizacji projektu powinna być zgodna z regułami określonymi w dokumentach programowych, w szczególności w Regulaminie Przeprowadzania Konkursu i Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie. RIF w rozstrzygnięciu z [...] marca 2010r. uznała, iż projekt nie spełnia wspomnianego kryterium nr 8, jak również kryterium nr 9 "wskaźniki produktu i rezultatu są obiektywnie weryfikowalne, odzwierciedlają założone cele projektu, adekwatne dla danego rodzaju projektu oraz realne do osiągnięcia". Jednak IP w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego uznało, iż w zakresie tego ostatniego kryterium projekt mógłby być przedmiotem ponownej oceny, gdyby spełniał pozostałe wymagania. Odnośnie oceny kryterium nr 8 dokonanej przez organ, trudno nie przyjąć za słuszny argument, iż zainteresowani w niewłaściwy sposób przedstawili wskaźniki finansowe, dołączając m.in. istotne dla oceny wniosku dane finansowe tj. promesę kredytu dopiero na etapie wniesienia protestu. Spowodowało to, że finansowanie z kredytu nie zostało ujęte w pkt 13 wniosku, a wskazana tam zaliczka i kapitał własny tym samym nie byłyby wystarczające na pokrycie kosztów zaplanowanych inwestycji. Należy uznać, że dane finansowe wskazane przez spółkę nie były pełne co powoduje, że przebieg rzeczowo-finansowy nie był możliwy do uznania za czytelny, szczegółowy i realny do wykazania. Ponadto w rubryce "Efektywność kosztowa projektu (kumulatywnie) należy zestawić sumę nakładów na projekt (kwalifikowanych i niekwalifikowanych) w danym okresie oraz sumę spodziewanych przychodów netto ze sprzedaży usług w ramach projektu. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, czytelność i szczegółowość opisu działań i wydatków jest przedmiotem oceny merytorycznej projektu, a zatem aspekt ten nie podlega uzupełnieniu i poprawie w ramach oceny formalnej. Organ odwoławczy, w tym wypadku Instytucja Pośrednicząca zgodnie z § 17 ust. 1 pkt b załącznika 4.4 Procedury odwoławczej w ramach PO IG, jest zobowiązany do zapoznania się z całością dokumentacji z przebiegu dotychczasowej oceny projektu i wnikliwego przeanalizowania wniosku. Zatem załączona do protestu promesa kredytu, ważna dla oceny wskaźników finansowych prezentowanych we wniosku, nie mogła być przedmiotem oceny merytorycznej ze strony IP, jak chcieliby skarżący. Środki uzyskane z kredytu, nie zostały ujęte w złożonym przez spółkę wniosku, co pozostaje poza sporem, zatem trudno uznać, iż wniosek pomocowy został prawidłowo wypełniony w zakresie punktu 13. Skarżąca w treści wniesionej skargi wskazała, iż jej zdaniem treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego narusza § 7 pkt 2 ppkt. 4 i 5 Regulaminu, dotyczącego zasad dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie. Zgodnie z treścią ppkt 4, poprawne formalnie wnioski są poddawane ocenie merytorycznej zgodnie z kryteriami wyboru projektów zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący PO IG, ocena merytoryczna wniosku jest dokonywana przez dwóch członków oceniających Komisji Konkursowej. W przypadku wystąpienia rozbieżności w ocenie merytorycznej pomiędzy członkami Komisji wniosek kierowany jest do oceny merytorycznej dokonywanej przez trzeciego członka oceniającego. W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd nie podziela tego zarzutu skarżącej przede wszystkim dlatego, że w istocie brak jest podstaw do twierdzenia, że wystąpiły rozbieżności w ocenie dokonywanej przez członków Komisji Konkursowej. To, że jeden z oceniających dokonał oceny w sposób bardziej lakoniczny, nie zmienia samej treści tej oceny, która była zbieżna z oceną drugiej osoby oceniającej. W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia dyspozycji ppkt 4 Regulaminu, ponieważ dokonana przez organ odwoławczy ocena spełnienia Kryterium nr 8 została przeprowadzona prawidłowo, mając na uwadze wspomniane wyżej wytyczne z załącznika 4.4 Procedury odwoławczej w ramach PO IG. Pomimo, że w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia z [...] czerwca 2010r. organ uznał, iż w zakresie Kryterium nr 9 projekt mógłby być przedmiotem ponownej oceny, to nie zmieni to wyniku oceny końcowej, gdyż zgodnie z § 7 pkt 2 ppkt. 5 Regulaminu, którego naruszenie było również przedmiotem zarzutu ze strony skarżących, ocena merytoryczna dokonywana jest w systemie "zero-jedynkowym", co oznacza, że jeżeli co najmniej jedno kryterium nie jest spełnione, projekt musi otrzymać negatywną ocenę czyli nie może zostać rekomendowany do uzyskania dofinansowania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący podnieśli również w treści skargi, iż rzeczą organu po dostrzeżeniu nieścisłości w złożonym przez nich wniosku było skorzystanie z dyspozycji § 7 pkt 2 ppkt 7 Regulaminu, czyli zwrócenie się do zainteresowanych o wyjaśnienia dotyczące treści wniosku. Jednak, co Sąd podkreśla nie jest możliwe późniejsze uzupełnienie wniosku o jego istotne elementy merytoryczne (jakim niewątpliwie jest finansowanie z kredytu krótkoterminowego) i wprowadzanie niezbędnych zdaniem skarżących modyfikacji, w tym ponownego skumulowania niezbędnych na realizację projektu wydatków. Wyjaśnienie wniosku jest możliwe ale tylko wówczas, gdy wniosek jest kompletny i chodzi jedynie o jego uściślenie w zakresie tych jego punktów, które nie są jednoznacznie zrozumiałe. Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w piśmie organu z [...] czerwca 2010r. wydane zostało w sposób prawidłowy, a w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Instytucji Pośredniczącej - Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i na zasadzie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2) ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz. 1658 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.