V SA/Wa 1520/13

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia ... kwietnia 2013 r. Nr ... w przedmiocie określenia do zwrotu odsetek z tytułu nie rozliczenia otrzymanych środków dofinansowania p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżąca złożyła - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazała, iż jest emerytką i ma na swoim utrzymaniu bezrobotnego męża i syna. Jej emerytura (... zł brutto) wystarcza tylko na codzienne życie. Oboje z mężem chorują, wydatki na leki wynoszą miesięcznie: - ... zł zastrzyki i pozostałe leki – ... zł. Rachunki domowe to koszt około ... zł. Na życie zostaje im około ... zł na 3 dorosłe osoby i Skarżąca musi jeszcze kupić paliwo (mieszkają w małej wsi), na dojazdy do lekarza, na zakupy. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów (nie posiadają maszyn rolniczych ani zwierząt hodowlanych). Zasiłek syna (... zł) w całości zabiera bank, ponieważ ma on zaległości w spłacie kredytu, ma również inne zadłużenia w postaci debetu, które również pożyczył na spłatę kredytu (rata ... zł m-c). W tej sytuacji zdaniem Skarżącej zapłata ... zł wpisu sądowego spowoduje, że nie będą mieli za co żyć. Nie stać ich również na pomoc prawną i adwokata. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż posiada dom o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną o pow... ha. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie Skarżąca wskazała, iż nie posiada oszczędności pieniężnych ani lokat, posiada samochód osobowy z ... r. Skarżąca nadesłała m.in. wyciąg z rachunku bankowego, dowód ubezpieczenia OC samochodu, pismo w sprawie wysokości składek KRUS, zaświadczenie o wysokości emerytury, rachunki za energię elektryczną, wodę, telefon, TV, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się wpis od skargi w wysokości ... zł i ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż pomimo stanu zdrowia Skarżąca uzyskuje regularne dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł miesięcznie. Mąż Skarżącej pozostaje bezrobotnym, ale posiadają oni gospodarstwo rolne ... i opłaca on składki KRUS w wysokości ... zł kwartalnie. Pozostałe niezbędne wydatki miesięczne zostały określone w wysokości prąd- ... zł, TV- ... zł, telefon- ...zł, woda – ... zł, podatek od nieruchomości – ... zł. Z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wydatki na leki w tak dużej, wskazanej przez Skarżącą wysokości przyjęto wydatek rodziny na ten cel w wysokości .. zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze wysokość dochodów Skarżącej z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, nawet jeśli Skarżąca ma również na utrzymaniu pełnoletniego syna. W szczególności wyjaśnić należy, iż wszelkie zobowiązania pieniężne (kredyty, pożyczki) nie uzasadniają przyznania prawa pomocy. Ponadto posiadanie majątku ruchomego w postaci samochodu nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z zakupem i eksploatacją samochodu tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza, nawet w sytuacji gdy zamieszkuje ona na dalekiej wsi. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego, o co wnosi w niniejszej sprawie Skarżąca, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych oraz wynajęcia zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. Skarżąca posiada również limit w rachunku ... zł i wolne środki, które może przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania sadowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.