V SA/Wa 1521/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-20
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Jolanta Bożek, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, wydana z uwagi na całkowite uregulowanie tych składek, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w przedmiocie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek może zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jeżeli postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z powodu całkowitego uregulowania tych składek przez wnioskodawcę. W takiej sytuacji zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej jest bezzasadny, a postępowanie powinno zostać zakończone umorzeniem.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. wniósł o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych. Po serii decyzji i uchyleń przez sądy, ostatecznie ustalono, że składki zostały całkowicie uregulowane. W związku z tym organ umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając jej brak podstawy prawnej i naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2008r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek; oddala skargę.
Przedmiotem skargi z 29 kwietnia 2008 r. wniesionej przez Z. K. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Z. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zaległych składek. Decyzja ta została utrzymana przez Prezesa ZUS w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2006 r.
Następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r. uchylono decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2006 r.
Orzekając ponownie Prezes ZUS decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2006 r. i umorzył postępowanie z uwagi na to, że decyzja w I instancji została wydana przez podmiot do tego nieuprawniony.
W toku ponownie prowadzonego postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległych składek ustalono, że składki te zostały całkowicie uregulowane. W związku z tym decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Prezesa ZUS decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., który stwierdził w jej uzasadnieniu, że zobowiązanie wnioskodawcy wygasło poprzez spłatę w wyniku działań egzekucyjnych. W związku z powyższym postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że skarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej w związku z czym jest obciążona wadą nieważności. Pozostałe zarzuty dotyczyły naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 35 §1 w zw. z art. 12 §2; art. 107 §3 w zw. z art. 11; art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.; art. 5 Kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji powołano prawidłową podstawę prawną tj. art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 105 §1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu postępowanie administracyjne umarza się jeżeli z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległych składek nie mogło się dalej toczyć wobec faktu całkowitego opłacenia tych składek przez skarżącego. Wobec tego postępowanie to należało więc umorzyć na podstawie art. 105 §1 k.p.a., zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej należało zaś uznać za bezzasadny.
Wyjaśnić należy, że w wyniku uchylenia w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 504/07 decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] listopada 2006 r., sprawa w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie zaległych składek została zwrócona do Prezesa ZUS w celu wydania prawidłowej decyzji. W dniu [...] grudnia 2007 r. skarżący został poinformowany o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów zgodnie z art. 10 k.p.a. W odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. skarżący złożył wniosek o uzupełnienie akt sprawy poprzez dołączenie do nich istotnych w jego ocenie dokumentów.
Następnie pismem z [...] stycznia 2008 r. poinformowano skarżącego, że w aktach sprawy istotnie brak jest wskazanych przez niego dokumentów. Zaznaczono jednocześnie, że te braki w dokumentacji sprawy nie mają istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezes ZUS uchylił decyzję z dnia [...] października 2006 r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie, ponieważ stwierdził, że organem pierwszej instancji właściwym do wydania decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od tej decyzji przysługiwała skarżącemu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skutek uchylenia decyzji z dnia [...] października 2006 r. wniosek skarżącego o umorzenie zaległych składek z dnia [...] sierpnia 2006 r. nadal podlegał rozpatrzeniu. O ponownym wszczęciu postępowania w sprawie tegoż wniosku skarżący został poinformowany. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. o umorzeniu z uwagi na wcześniejszą spłatę całości zadłużenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Prezesa ZUS. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja posiada właściwe uzasadnienie, z którego wynika, że organ administracyjny prawidłowo zgromadził i ocenił materiał dowodowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano bowiem, że zobowiązanie skarżącego wobec ZUS z tytułu zaległych składek przestało istnieć, ponieważ w postępowaniu egzekucyjnym składki zostały spłacone.
Za bezzasadne należało w związku z powyższym uznać zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych – wymienionych w skardze – przepisów art. 107 §3, 77 §1 i 80 k.p.a. oraz art. 5 k.c., który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Podkreślenia wymaga, iż nie stwierdzono też takiego naruszenia innych przepisów postępowania (w szczególności art. 35 k.p.a.), które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a., a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu i powiadomiona prawidłowo - w trybie art. 10 § 1 k.p.a. - mogła wypowiedzieć się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz swych żądań. Z prawa tego strona korzystała.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło