V SA/Wa 1521/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Z. P.-M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2025 r., nr UP-151/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia 5 marca 2025 r., nr UP-151/2025 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia 13 stycznia 2025 r., nr 73/2025 odmawiającą Z. P.-M. (dalej: strona, skarżąca) umorzenia należności z tytułu składek. Pismem z dnia 5 kwietnia 2025 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję. W związku z zaistniałymi wątpliwościami dotyczącymi treści zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji ZUS z dnia 5 marca 2005 r., zwrócono się do pełnomocnika organu o przeprowadzenie w tym zakresie postępowania reklamacyjnego (zob. pkt VI zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2025 r. i wezwanie skierowane do pełnomocnika ZUS - k. 1 i 18 akt sąd.). W piśmie z dnia 16 czerwca 2025 r. ZUS udzielił odpowiedzi, załączając stanowisko Poczty Polskiej S.A. w sprawie reklamacji (k. 20-21 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako przedwczesna podlegała odrzuceniu. W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu jest zatem uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia, a następnie złożenie środka zaskarżenia w przewidzianym do tego terminie, w trybie określonym w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż decyzja ZUS z dnia 5 marca 2025 r. nie została skarżącej prawidłowo doręczona. Zagadnienia związane z doręczaniem pism w postępowaniu administracyjnym podlegają ściśle określonym regułom zawartym w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), znajdującej zastosowanie w rozpatrywanym przypadku na mocy odesłania z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm.). Zgodnie z art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej (w razie braku możliwości doręczenia w sposób określony w art. 39 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a.) doręcza pisma przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640). W przedmiotowej sprawie organ powierzył doręczenie przesyłki zawierającej ww. decyzję poczcie. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Z kolei z art. 43 zd. 1 k.p.a. wynika, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W świetle art. 46 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (art. 46 § 1 k.p.a.). Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu (art. 46 § 2 k.p.a.). Na gruncie niniejszej sprawy doręczenie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 46 § 1 k.p.a. Z nadesłanej do tut. Sądu odpowiedzi ZUS, a także stanowiska Poczty Polskiej S.A. wynika, że w toku doręczenia korespondencji adresowanej do skarżącej w dniu 11 marca 2025 r. doszło do uchybień. Operator pocztowy, uwzględniając złożoną przez ZUS reklamację, wprost stwierdził, że "w reklamowanym przypadku uznano, iż uzyskany od odbiorcy nieczytelny podpis przy jednoczesnym braku uzupełnienia danych odbiorcy na rewersie potwierdzenia odbioru uniemożliwia stwierdzenie prawidłowości doręczenia." Mając powyższe na uwadze, Sąd stanął na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie nie ziściło się zdarzenie warunkujące możliwość wniesienia skargi i rozpoczynające bieg terminu do jej złożenia. Nie można było bowiem uznać, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona skarżącej, a tym samym, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego. Skoro zatem skarga została wniesiona od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, to należało ją uznać za przedwczesną i podlegającą odrzuceniu jako niedopuszczalną z innych przyczyn. Podkreślenia wymaga, że konsekwencją powyższego orzeczenia będzie obowiązek dokonania przez ZUS ponownego doręczenia decyzji w sposób określony przepisami k.p.a. Dopiero prawidłowe doręczenie decyzji z dnia 5 marca 2025 r. otworzy skarżącej bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (spełniającej wymogi formalne) i umożliwi stronie skorzystanie z tego prawa. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.