V SA/Wa 1522/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi Powiatu O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zwrotu środków wypłaconych na podstawie umowy o dofinansowanie; oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania Powiatu O. od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nakazał Powiatowi O. zwrot środków Funduszu w łącznej kwocie 44.500,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi od 15 lipca 2009 r. Środki te zostały przekazane Powiatowi O. według algorytmu na podstanie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, a następnie przyznane i wypłacone przez Powiat K. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą PHU "K." z siedzibą w J. na podstawie umowy z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. Uznając trafność decyzji podjętej przez organ I instancji organ odwoławczy wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli przeprowadzonej przez PFRON w 2010 r., ustalono, że na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., zawartej z pracodawcą K. K., dotyczącej wyposażenia stanowiska pracy, która obejmowała zakup samochodu dostawczego, starosta zwrócił koszty w wysokości 44.500,00 zł poniesione przez pracodawcę na jego zakup, co jest niezgodne z rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Przepis ten wyklucza przyznanie pomocy na nabycie pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego podmiotom gospodarczym prowadzącym działalność zarobkową w zakresie transportu towarowego. Organ przypomniał, że w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 21 września 2010 r. Prezes Zarządu Funduszu wskazał, że nieprawidłowością było pozytywne rozpatrzenie przez Powiatowy Urząd Pracy wniosku K. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. "K." dotyczącego wyposażenia stanowiska pracy, który obejmował zakup samochodu dostawczego pomimo, że jednym z przedmiotów działalności jest transport drogowy towarów. W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne Starosta O. w piśmie z dnia 20 października 2010 r. powołał się na fakt, że zakupiony ze środków PFRON samochód jest wykorzystywany wyłącznie zgodnie z utworzonym stanowiskiem pracy do zaopatrywania stacji paliw oraz restauracji w artykuły niezbędne do ich funkcjonowania i nie służy do prowadzenia działalności zarobkowej w zakresie drogowego transportu towarowego. Ponadto Starosta O. argumentował, że ww. pracodawca tylko 10-12% przychodów uzyskuje z usług w zakresie transportu. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] Starosta O. poprosił Fundusz o ponowne przeanalizowania sprawy. Nie znajdując nowych okoliczności w sprawie i podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu kwoty 44.500 zł wraz z odsetkami, organ I instancji skierował do Starosty O. zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu środków Funduszu przekazanych Powiatowi O. według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (...). W toku postępowania strona podniosła, że utworzone stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej to zaopatrzeniowiec natomiast podstawową działalnością firmy "K." jest sprzedaż paliw płynnych na stacjach paliw, sprzedaż artykułów spożywczych i innych oraz usługi gastronomiczne. Przychody z wyżej wymienionej działalności stanowią ok. 80 % ogólnych przychodów. Transport jest działalnością drugorzędną, co potwierdza prowadzona rozdzielnie księgowość. Ponadto strona wskazała, że przedmiotowa umowa została zawarta w dobrej wierze, w celu wsparcia przedsiębiorcy, który cieszy się nienaganną opinią na lokalnym rynku pracy, a przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie stanowiska pracy Starostwo w O. sugerowało się wpisem znajdującym się na pierwszej pozycji w zaświadczeniu o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, tj. sprzedaż paliw i producktów pochodnych. Odnosząc się do powyższego organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt g rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis wyłączona jest pomoc na nabycie pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego przyznawana podmiotom gospodarczym prowadzącym działalność zarobkową w zakresie drogowego transportu towarowego. Zatem jeżeli jedynym z rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej jest działalność zarobkowa w zakresie drogowego transportu towarowego – a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz. U. 251, poz. 1885), udzielenie ww. pracodawcy dofinansowania ze środków PFRON na zakup samochodu w ramach pomocy de minimis było niezgodne z obowiązującym prawem. Organ odwoławczy wskazał, że przepis rozporządzenia mówi o nabyciu "pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego". Należy, więc przyjąć taką interpretację pojęcia "przeznaczenia pojazdu", która opiera się na założeniu, że pojazd ze swej istoty jest przeznaczony do transportu drogowego a co za tym idzie, dla kwalifikacji nabycia takiego pojazdu bez znaczenia jest okoliczność, że beneficjent nie wykorzystuje zakupionego pojazdu do zarobkowej działalności określonej w Polskiej Klasyfikacji Działalności jako transport drogowy towarów. Prowadzenie działalności zarobkowej w zakresie drogowego transportu towarowego jest wprawdzie warunkiem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit g ww. rozporządzenia, ale warunek ten należy odnieść wyłącznie do beneficjenta, zaś w odniesieniu do zakupionego pojazdu wystarczającą przesłanką jest jedynie przeznaczenie pojazdu do transportu drogowego, a nie wykorzystanie do ww. działalności. Tak więc nawet w przypadku, gdy tylko nieznaczna część przychodów firmy P.H.U. "K." jest uzyskiwana z działalności w zakresie transportu drogowego, to udzielenie temu pracodawcy pomocy publicznej na zakup samochodu stoi w sprzeczności z rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 1998/2006 z którego wynika, że pracodawca prowadzący działalność w sektorze transportu, w ramach tworzenia stanowiska pracy nie może otrzymać dofinansowania ze środków PFRON na zakup samochodu dostawczego. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, sankcjonuje obowiązek zwrotu na rachunek Funduszu środków w łącznej kwocie 44.500 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, przyznanych i wypłaconych przez Powiat O. K. K. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Powiat O. zarzucając jej: - naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: • art. 1 ust. 1 pkt g rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis przez błędną jego wykładnię, wskutek uznania, że wyłączona jest dotacja na zakup środka transportu dla przedsiębiorcy jeżeli jedynym z rodzajów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jest działalność zarobkowa w zakresie drogowego transportu towarowego pomimo że beneficjent wykorzystuje środek transportu w celach własnych, a nie do prowadzenia działalności zarobkowej w zakresie drogowego transportu towarowego, • art. 49e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że pozytywne rozpatrzenie wniosku pracodawcy dotyczącego wyposażania stanowiska pracy, który obejmował zakup samochodu dostawczego jest nieprawidłowością, a co za tym idzie środki funduszu podlegają zwrotowi, - błąd w ustaleniach faktycznych wskutek bezpodstawnego uznania, że udzielenie wsparcia na zakup samochodu dostawczego dla K. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU "K. z siedzibą w J., jest niezgodne z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis a nadto - naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 49e ust. 1 w związku z art. 26 ust. 4 ustawy o rehabilitacji polegające na uznaniu, że zwrotu środków Funduszu w łącznej kwocie 44.500 zł wraz z odsetkami należy żądać od organu pośredniczącego w wypłacie środków, nie zaś od osoby której faktycznie przyznano dotację. - obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 80 k.p.a. wskutek niezajęcia stanowiska w zakresie spostrzeżeń i wniosków skarżącego dotyczącego osoby obowiązanej do zwrotu środków. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: • uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, • na podstawie art. 153 p.p.s.a. dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania które, wiązać będą organ, • zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., iż wbrew ocenie organu rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis nie wyklucza otrzymania dotacji, gdy przedsiębiorca nie używa pojazdu do transportu drogowego, a jedynie na cele własne. W przedmiotowej sprawie działalność transportowa pracodawcy została określona jako drugorzędna, zaś zdaniem skarżącego podstawowym czynnikiem, który decyduje o szansie na uzyskanie dofinansowania za zakup środków transportu, jest to czy działalność transportowa to podstawowa działalność firmy czy też nie. Ponadto przedsiębiorca spełniał warunek prowadzenia rozdzielnej księgowości wyszczególniającej działalność transportową z pozostałych prowadzonych rodzajów działalności. Przychody związane z transportem samochodowym stanowią około 10-12 % przychodów. Tak więc podstawową działalnością przedsiębiorcy jest sprzedaż paliw płynnych i gazu LPG oraz artykułów spożywczych, sprzedaży posiłków, z czego uzyskuje 87-90% dochodów. Brak jest więc podstaw do twierdzenia, że wystarczającą negatywną przesłanką otrzymania dotacji jest jedynie przeznaczenie pojazdu do transportu drogowego, a nie wykorzystywanie do ww. działalności. Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym do transportu drogowego nie zalicza się niezarobkowego przewozu drogowego czyli przewozu na potrzeby własne. Stąd też transport beneficjenta ma cechy niezarobkowego transportu drogowego, który był wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności przedsiębiorcy. Zwłaszcza, że utworzone stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej to zaopatrzeniowiec, a przedsiębiorca udowodnił, że samochód zakupiony w ramach projektu nie będzie wykorzystywany do działalności transportowej. Skarżący podkreślił, że istotnym jest również to, że Minister Pracy i Polityki Społecznej nie zajął stanowiska wobec spostrzeżeń skarżącego złożonych w ramach wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a dotyczącego zasadności żądania zwrotu środków od organu pośredniczącego w wypłacie środków, w sytuacji gdy przepis art. 49 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji nie precyzuje, kto powinien faktycznie dokonać zwrotu. Skarżący podkreślił, że kwestia ta ma kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Oba organy identycznie uznały, bez żadnej analizy, że zasadnym jest żądanie zwrotu środków od skarżącego, co nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 26 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, który stanowi, że pracodawca dokonuje zwrotu Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – za pośrednictwem starosty. W związku z tym mając na względzie wykładnię systemową art. 49e oraz pozostałe przepisy ustawy o rehabilitacji, należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było aby zwrotu środków dokonywała osoba, której przyznano dotację, nie zaś organ, który był jedynie pośrednikiem pomiędzy PFRON a pracodawcą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Kluczowe znaczenie dla oceny tego czy kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem ma interpretacja przepisów wymienionych w skardze. Chodzi mianowicie o: 1) art. 1 ust.1 pkt g Rozporządzenia Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. 2) art. 49 e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 127 z 2011 r. poz. 721 z późn. zm.). 3) art. 26 ust 4 ww. ustawy. Ad. 1 Przepis ten stanowi, że Rozporządzenie to stosuje się do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym we wszystkich sektorach z wyjątkiem m.in., pomocy na nabycie pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego przyznawanej podmiotom gospodarczym prowadzącym działalność zarobkową w zakresie drogowego transportu towarowego. Rozporządzenie, o którym mowa nie definiuje pojęcia "transport drogowy" co oznacza, iż przy jego wykładni należy posiłkować się definicjami przewidzianymi w przepisach krajowych. Chodzi tu w szczególności o ustawę z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 z 2007 r., poz. 874 ze zm.) która w art. 4 wskazuje, że transport drogowy może być krajowym lub międzynarodowym transportem drogowym czyli podejmowaniem i wykonywaniem działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (...) przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium RP (krajowy transport drogowy), bądź też jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy RP (międzynarodowy transport drogowy). Co istotne określenie transport drogowy obejmuje również: a. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy (a więc w postaci niezarobkowego przewozu drogowego). b. działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. W toku postępowania administracyjnego strona wskazywała, że zakupiony ze środków PFRON samochód jest wykorzystywany wyłącznie w związku z utworzonym stanowiskiem pracy do zaopatrywania stacji paliw oraz restauracji w artykuły niezbędne do ich funkcjonowania i nie służy do prowadzenia działalności zarobkowej w zakresie drogowego transportu towarowego, a poza tym pracodawca tylko 10-12 % przychodów uzyskuje z usług w zakresie transportu. Zdaniem sądu powyższa argumentacja nie podważa słuszności rozumowania organu, który wskazuje, iż decydujące znaczenie ma nabycie pojazdu przeznaczonego do transportu drogowego oraz fakt, iż pracodawca prowadzi działalność zarobkową w zakresie transportu drogowego i to niezależnie od tego czy działalność ta ma charakter wiodący w jego przypadku czy też nie. Zdaniem sądu decydujące znaczenie ma, zatem to czy beneficjent pomocy prowadzi działalność zarobkową w zakresie transportu drogowego w ogóle. Jeśli tak to nie może z tejże pomocy skorzystać w przypadku zakupu pojazdu przeznaczonego do transportu drogowego i to niezależnie od tego czy samochód ten wykorzystuje do transportu drogowego czy też do innej działalności którą także prowadzi. Zatem w świetle omawianego przepisu nie jest decydujące faktyczne używanie pojazdu ale jego rzeczywiste przeznaczenie do transportu drogowego. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 lit g rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 uznać należy za bezzasadny. Ad 2. Przepis ten stanowi, że środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty od dnia jej otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W ocenie sądu przepis ten nie został naruszony (wbrew twierdzeniom skargi) z racji tego, iż pomoc została przyznana podmiotowi gospodarczemu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. g rozporządzenia Komisji (WE) 1998/2006 a więc takiemu, który z możliwości uzyskania takiej pomocy został wykluczony przez ww. przepis. Ad. 3 Ten z kolei przepis wskazuje, iż zwrotu kosztów dokonuje starosta na warunkach i w wysokości określonych umową zawartą z pracodawcą (...). Mówi więc w istocie (a to wynika z brzmienia art. 26 ust. 1 ustawy) o zwrocie przez starostę pracodawcy kosztów uprzednio poniesionych przez niego a przeznaczonych na cele o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Z treści umowy zawartej między pracodawcą Starostą O. (nr [...]) której stroną nie był Prezes Zarządu PFRON wynika, iż firma K. K. otrzymała środki przewidziane nie w art. 26 ust. 1 ale w art. 26 e ustawy tj. środki stanowiące zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy. Choćby więc tylko z tego powodu przepis art. 26 ust. 4 ustawy o rehabilitacji (...) nie mógł być naruszony w sposób sugerowany w skardze. Zdaniem sądu zasadne było również żądanie zwrotu środków od skarżącego nie zaś od pracodawcy, albowiem to skarżący, jako podmiot pośredniczący w wypłacie środków środki te najpierw otrzymał od Prezesa Zarządu Funduszu a następnie przekazał je pracodawcy. Wynika to z art. 48 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy który stanowi, że środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu tego Funduszu m.in. samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań na wyodrębniony rachunek bankowy-według algorytmu. Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.