V SA/Wa 1526/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego, 2. odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy D. N. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jako uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał brak środków finansowych. Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Do majątku zaliczył mieszkanie o powierzchni 34 m.kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni 7,69 ha (współwłasność z żoną). Skarżący nie uzyskuje dochodów, a podstawę utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie uzyskiwane przez żonę skarżącego w wysokości 3000 zł. Małżonkowie utrzymują dwoje małoletnich dzieci. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżący nadesłał informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy żony (PIT-11) oraz wydruk z rachunków bankowych (skarżącego i jego żony). Następnie skarżący wyjaśnił, że nie może przedstawić zeznania podatkowego za 2010 rok, ponieważ złożył go w formie elektronicznej, jego właściwym urzędem skarbowym jest US w S., a termin 7 dni na jego dostarczenie jest zbyt krótki. Skarżący załączył zaświadczenie o dochodach żony i poinformował, że żona odbiera je w kasie urzędu miejskiego. Załączył wydruki operacji bankowych z ostatnich 6 miesięcy oraz wydruki sald oraz rachunki za czynsz i media z bieżącego roku. Wyjaśnił ponadto, że nie gospodaruje na posiadanej nieruchomości rolnej i nie uzyskuje w związku z tej nieruchomości dochodów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Na obecnym etapie postępowania skarżący byłby zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Łączna kwota zobowiązań z tytułu wpisów sądowych od dwóch skarg wniesionych do Sądu przez skarżącego wynosi 400 zł. Wobec tego, iż oświadczenia złożone przez wnioskodawcę na urzędowym formularzu PPF z 7 września 2011 r., okazały się niewystarczające do oceny, czy nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie), skarżący został wezwany do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej oraz do złożenia określonych dokumentów. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest miesięczne wynagrodzenie jego żony w wysokości około 3000 zł netto. Zgodnie z przedstawioną informacją PIT-11 żona skarżącego uzyskała w 2010 roku dochód w wysokości 53.376,24 zł. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Do kosztów stałego utrzymania, które skarżący mógł uprawdopodobnić należą opłaty na utrzymanie mieszkania (czynsz wynosi 223,58 zł), opłaty za zużycie energii (średnio miesiącu 100 zł). Ponadto skarżący zaznaczył, że rodzina ponosi koszty dojazdu do pracy i do szkoły. Mając na uwadze, że dochód w kwocie 3000 zł dotyczy czteroosobowego gospodarstwa domowego, a do kosztów utrzymania należy też zaliczyć wydatki na żywność zasadne jest zwolnienie skarżącego z obowiązku zapłaty wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Zwolnienie skarżącego z obowiązku zapłaty wpisu, umożliwi rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wniesionej skargi. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.