V SA/Wa 1527/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-05

Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Izabella Janson, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sztuczne kwiaty poinsettii, importowane jako artykuły bożonarodzeniowe, powinny być klasyfikowane do pozycji 9505 (artykuły świąteczne) czy 6702 (kwiaty sztuczne) Wspólnej Taryfy Celnej?
Ratio decidendi
Sztuczne kwiaty poinsettii nie mogą być klasyfikowane do pozycji 9505 Wspólnej Taryfy Celnej, ponieważ nie posiadają cech wyłącznego zaprojektowania, wyprodukowania i rozpoznawalności jako artykuły świąteczne. Ich wygląd nie wskazuje na przeznaczenie wyłącznie do użytku podczas Bożego Narodzenia, a jedynie na ogólny charakter dekoracyjny. W związku z tym, prawidłowa jest klasyfikacja do pozycji 6702 jako kwiaty sztuczne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru (sztucznych kwiatów poinsettii) do pozycji 6702 (kwiaty sztuczne) zamiast do pozycji 9505 (artykuły świąteczne). Skarżący twierdził, że towar ten powinien być traktowany jako artykuł bożonarodzeniowy. Sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięć sądowych, w tym wyroku NSA uchylającego poprzedni wyrok WSA i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję Dyrektora Izby Celnej za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013r. sprawy ze skargi W. G. - Firma Handlowa "F." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych oraz zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług; oddala skargę Przedmiotem skargi W. G. - Firma Handlowa "F." B. i W. (dalej: skarżący) z 27 maja 2013 r. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC) z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] uchylająca decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. (dalej: Naczelnik UC) z [...] stycznia 2009 r. nr [...] w zakresie określenia kwoty odsetek i w tym zakresie umarzająca postępowania oraz utrzymująca decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie, dotyczącym określenia klasyfikacji taryfowej towaru oraz retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego i określenia kwoty podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości względem towarów objętych dokumentem SAD nr [...] z [...] września 2006r. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] września 2006r. Agencja Celna T. Sp. z o.o. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar zadeklarowany towar zadeklarowany jako "artykuły bożonarodzeniowe, części artykułów bożonarodzeniowych", w ilości 145 kartonów, wg dokumentu SAD nr [...] – poz. 2 taryfikując go do pozycji 9505 (kod Taric 9505 10 90 00) obejmującej z brzmienia: ,,Artykuły świąteczne, karnawałowe lub inne rozrywkowe, włączając akcesoria do sztuk magicznych lub żartów", ze stawką celną w wysokości 2,7% i stawką podatku VAT w wysokości 22%. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz. U. WE L 302 z 19 października 1992 r.; dalej: WKC), co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu oraz określenie należności celnych i kwoty podatku. Na skutek wątpliwości powstałych w wyniku kontroli postimportowej powyższego zgłoszenia celnego przeprowadzonej w trybie art. 78 ust. 2 WKC, Naczelnik UC postanowieniem z [...] czerwca 2008r. wszczął z urzędu postępowanie celno-podatkowe w zakresie dotyczącym określenia klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i wysokości cła na potrzeby określenia podatku VAT oraz określenia tego podatku w przedmiotowym zgłoszeniu celnym. Decyzją z [...] stycznia 2008r. Naczelnik UC zmienił klasyfikację taryfową części importowanych towarów, określił kwotę długu celnego oraz określił kwotę zobowiązania podatkowego. Zdaniem Naczelnika UC tę część towaru zaklasyfikować należało do kodu 6702 90 00 00 TARIC ze stawką celną w wysokości 4,7%. Pismem z 18 lutego 2009 r. skarżący odwołał się od powyższej decyzji zarzucając jej rażące naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191, oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), poprzez dokonanie wybiórczych ustaleń i nie wzięcie pod uwagę materiału dowodowego przedstawionego przez stronę oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Skarżący zarzucił także rażące naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, poprzez błędne zastosowanie wobec importowanego towaru kodu 6702 90 00 00, oraz błędną interpretację treści pozycji CN 9505 poprzez uznanie, że bez znaczenia dla klasyfikacji taryfowej artykułu świątecznego pozostaje charakter, popularność, przeznaczenie, sposób wykorzystania. Ponadto Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne poprzez jego błędne zastosowanie. Decyzją z [...] lutego 2010r. nr [...] Dyrektor IC uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie określenia kwoty odsetek i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor IC wyjaśni, że skarżący nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego w zakresie przedmiotowych towarów, ale zasadność stosowanej przez organ celny klasyfikacji taryfowej. Następnie wyjaśnił, że klasyfikacja towarów w Taryfie Celnej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Dalej wskazał, że Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) stosuje się w kolejności numerycznej od 1 do 6. Organ odwoławczy podkreślił, iż zastosowana w zaskarżonej decyzji klasyfikacja spornych towarów do kodu CN 6702 90 00 00 jest prawidłowa i wynika z reguły 1, 3b i 6 ORINS, co szczegółowo wyjaśnił w dalszej części uzasadnienia. W szczególności wskazał, że w myśl komentarza do Not wyjaśniających do CN produkty, aby były klasyfikowane jako artykuły świąteczne, muszą mieć wartość dekoracyjną (wzór i zdobienie) i być wyłącznie zaprojektowane, wyprodukowane i rozpoznawalne jako artykuły świąteczne. Wymieniając przykładowe artykuły świąteczne, organ wymienił między innymi gwiazdę betlejemską. Organ wykluczył przy tym z grupy takich dekoracji świątecznych artykuły pełniące funkcje użytkowe. Skarżący na powyższą decyzję Dyrektora IC z [...] lutego 2010 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 września 2010r. sygn. akt V SA/Wa 1086/10, oddalił skargę. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z 3 kwietnia 2012r. sygn. akt: I GSK 7/11 NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd uznał, iż WSA zaakceptował wyłączenie przez organ możliwości objęcia przedmiotowych towarów pozycją 9505 Wspólnej taryfy celnej, z uwagi na brzmienie pozycji 6702, dotyczącej sztucznych kwiatów, a nie ze względu na niespełnienie przez towar przesłanek uznania go za artykuł bożonarodzeniowy, w rozumieniu pozycji 9505. Sąd podniósł, iż organ celny przystępując do rozpatrywania wniosku Strony o zataryflkowanie określonego towaru do danej pozycji (kodu Taric) Wspólnej Taryfy Celnej, powinien w pierwszej kolejności stosownie do reguły 1 ORINS ustalić, czy analizowany towar zgodny jest z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów określonego kodu. Gdy procedura przewidziana w regule 1 ORINS nie doprowadzi do ustalenia właściwego kodu, organ powinien stosować reguły następne w kolejności. Sąd uznał, za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180 § 1 i art 187 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012r. sygn. akt V SA/Wa 1114/12, WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2010r. stwierdzając, iż rozpatrując ponownie sprawę organ celny powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy sporny towar ma charakter "artykułu bożonarodzeniowego" w rozumieniu kodu 9505 10 90, czy też nie. Chodzi o ustalenie faktyczne co do charakteru towaru ocenianego pod kątem kryteriów zawartych w "Notach wyjaśniających do nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich". Istotne jest czy produkt ma wartość dekoracyjną i czy został wyłącznie zaprojektowany, wyprodukowany i jest rozpoznawalny jako artykuł świąteczny, a ponadto, czy produkt ten jest używany w okresie Bożego Narodzenia. Z uwagi na to, że artykuły bożonarodzeniowe mają charakter towaru sezonowego, przydatne może być zbadanie czy okres świąteczny i poprzedzający Boże Narodzenie w znaczącym stopniu wyczerpuje popyt na ten towar. WSA w powołanym wyżej wyroku podkreślił, iż NSA zwrócił uwagę, że przystępując do rozpatrywania wniosku strony o zataryfikowanie towaru do danego kodu taryfy celnej, organ celny powinien w pierwszej kolejności, stosownie do reguły 1 ORINS ustalić, czy analizowany towar zgodny jest z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów określonego kodu. Gdy procedura przewidziana w regule 1 ORINS nie doprowadzi do ustalenia właściwego kodu, organ powinien stosować reguły w chronologicznej kolejności, tj. 2 i 3. W związku z wyrokiem WSA pismem nr [...] z dnia [...] września 2012 r. organ odwoławczy zwrócił się do pełnomocnika o udzielenie informacji, z jakich materiałów (surowców) wykonano sporne towary zgłoszone w poz. 2 dokumentu SAD. Skarżący nie nadesłał żądanych przez Dyrektora IC wyjaśnień. Dyrektor IC decyzją z [...] kwietnia 2013 r. ponownie uchylił decyzję Naczelnika UC z [...] stycznia 2009 r. w zakresie określenia kwoty odsetek i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor IC wskazał, że klasyfikacja towarów w Taryfie Celnej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz Ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę, a zatem do każdego importowanego towaru przepisany jest odpowiedni kod taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. Wykładnią Taryfy Celnej jest także komentarz zawarty w "Notach wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczenia i Kodowania Towarów", stanowiących załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (M. P. Nr 86, poz. 880) oraz w "Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich" (Dz. U. WE C 50 z dnia 28.02.2006 r.). Wskazano następnie, że w sprawie przedmiotem importu były sztuczne kwiaty poinsettii w postaci łodyg, główek i gałązek, co ustalono na podstawie dokumentu SAD, załączonej faktury, informacji zawartych w odwołaniu. Dyrektor IC wyjaśnił, że zdaniem skarżącego, pozycja 9505 zadeklarowana dla sztucznych kwiatów poinsettii jest prawidłowa, zgodna z regułą 3 c) ORINS, ponieważ są to artykuły bożonarodzeniowe, zaprojektowanie, wyprodukowanie, rozpoznawanie jako artykuły świateczne. Dyrektor IC nie zgodził się z tym stanowiskiem, gdyż pozycja 9505 obejmuje z brzmienia "Artykuły świąteczne, karnawałowe lub inne rozrywkowe, włączając akcesoria do sztuk magicznych lub żartów". Zgodnie z Notami wyjaśniającymi do HS pozycja 9505 obejmuje: 1) świąteczne dekoracje używane do dekorowania sal, stołów itp. (takie jak girlandy, lampiony itp.); artykuły dekoracyjne na choinki (lameta, kolorowe bombki, zwierzęta i inne figurki itp.); dekoracje ciast, które są tradycyjnie związane z poszczególnymi świętami (np. zwierzęta, flagi); 2) artykuły tradycyjnie używane w Święta Bożego Narodzenia, np. sztuczne choinki, szopki bożonarodzeniowe, postacie związane z Bożym Narodzeniem oraz zwierzęta, anioły, strzelające zabawki bożonarodzeniowe z niespodzianką, skarpety bożonarodzeniowe, imitacje polan palonych w kominku na Boże Narodzenie, Święte Mikołaje; 3) artykuły maskaradowe, np. maski, sztuczne uszy i nosy, peruki, sztuczne brody i wąsy (niebędące artykułami codziennego użytku - pozycja 6704) oraz kapelusze papierowe. Jednakże pozycja niniejsza nie obejmuje kostiumów maskaradowych z materiałów włókienniczych, objętych działem 61lub 62; 4) rzucane kulki z papieru lub bawełniano-wełniane, papierowe serpentyny (taśmy karnawałowe), tekturowe trąbki, "wydmuchiwane trąbki", konfetti, parasolki karnawałowe itp. Pozycja niniejsza nie obejmuje posążków, posągów i tym podobnych, w rodzaju stosowanych do ozdabiania miejsc kultu religijnego. Nie obejmuje również artykułów, które zawierają wzór świąteczny, dekorację, symbole lub motywy i posiadają funkcję użytkową, np. zastawa stołowa, naczynia kuchenne, artykuły toaletowe, dywany i inne włókiennicze pokrycia podłogowe, odzież, bieliznę pościelową, bieliznę stołową, bieliznę do celów toaletowych, kuchennych. Zgodnie z komentarzem do Not wyjaśniających do CN produkty, aby były klasyfikowane jako artykuły świąteczne, muszą mieć wartość dekoracyjną (wzór i zdobienie) i być wyłącznie zaprojektowane, wyprodukowane i rozpoznawalne jako artykuły świąteczne. Produkty te są używane w określonym dniu lub okresie w ciągu roku. Produkty te, zgodnie ze swoją budową i wzorem (odciski, ornamenty, symbole lub napisy), przeznaczone są do użytku podczas określonego święta. "Święto" jest konkretnym dniem lub okresem określonym w ciągu roku, z którym w obrębie danej społeczności związane są charakterystyczne symbole i zwyczaje. Niektóre z takich świąt miało początek w starożytności w związku z rytualnym przestrzeganiem określonych wydarzeń religijnych; inne są uzgodnionym szeroko świętowaniem i są ważne w życiu państwowym. Przykładami takich wydarzeń są: Boże Narodzenie, Wielkanoc, halloween, dzień św. Walentego, urodziny i śluby. Następujące produkty są również uważane za artykuły świąteczne: figurki dekorowane świątecznymi strojami, przedstawiające sezonowe motywy lub biorące udział w sezonowych sferach działalności, sztuczne dynie na halloween (uśmiechnięte lub nie), artykuły tradycyjnie używane przy uroczystościach wielkanocnych (na przykład sztuczne jajka wielkanocne (nieprzeznaczone do pakowania), żółte wielkanocne kurczaczki i wielkanocne zajączki), zadrukowane dekoracje papierowe, które są związane ze szczególnym świętem, układane wokół ciast, artykuły ceramiczne posiadające świąteczne wzory i funkcje dekoracyjne. Artykuły pełniące funkcje użytkowe są wykluczone, nawet jeżeli posiadają wzór lub zdobienie właściwe dla określonego święta. Niniejsza pozycja nie obejmuje m.in.: zabawek, włącznie z wypchanymi zwierzętami oraz grami, sztucznych jajek wielkanocnych używanych do celów opakowaniowych, figurek aniołów, artykułów ceramicznych posiadających wzory świąteczne i funkcje użytkowe np.: obrusów, przykryć stołowych i serwetek posiadających dekoracje świąteczne, ubrań i kostiumów. Produkty, jak wskazał Dyrektor IC aby były klasyfikowane jako świąteczne, muszą mieć wartość dekoracyjną (wzór i zdobienie) i być wyłącznie zaprojektowane, wyprodukowane i rozpoznawalne jako artykuły świąteczne. Produkty te są używane w określonym dniu lub okresie w ciągu roku, zgodnie ze swoją budową i wzorem (odciski, ornamenty, symbole lub napisy), przeznaczone są do użytku podczas określonego święta i nie pełnią funkcji użytkowych. W związku z powyższym Dyrektor IC uznał, że żądanie zaliczenia ich do artykułów bożonarodzeniowych jest nieuzasadnione, ponieważ kwiaty poinsettii nie są symbolem Bożego Narodzenia. Sporne kwiaty poinsettii, są tylko odwzorowaniem naturalnych kwiatów, co sprawia, że nie zostały zaprojektowane jako artykuły świąteczne, co sugeruje strona skarżąca. Nadawanie spornym towarom charakteru świątecznego-bożonarodzeniowego, nie znajduje uzasadnienia w rzeczywistości. Przedmiotowe artykuły w postaci sztucznych kwiatów, nie posiadają żadnych elementów w postaci: napisów, symboli, zdobień, ornamentów, które by wskazywały, że zostały zaprojektowane jako artykuły świąteczne z przeznaczeniem do użytku tylko podczas Świąt Bożego Narodzenia. Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż bożonarodzeniowy charakter spornych towarów wynika z ich stosowania w okresie Świąt Bożego Narodzenia do dekoracji pomieszczeń handlowych, domów, stołów wigilijnych, ponieważ wszystkie kwiaty, mają charakter dekoracyjny. Podkreślono ponadto, że fakt, iż poinsettia kwitnie w okresie świąt, nie oznacza, że sztuczne kwiaty poinsettii, a takie były przedmiotem importu w niniejszej sprawie, nie mogą być używane do dekoracji w innym okresie. Z powyższego wynika, iż sporne artykuły w postaci sztucznych kwiatów poinsettii, nie mają charakteru artykułów świątecznych - bożonarodzeniowych, co sprawia, iż taryfikacja ich do pozycji 9505 taryfy celnej jest niemożliwa, gdyż niezgodna jest z zakresem tejże pozycji. Mając na uwadze powyższe rozważania organ odwoławczy stwierdził, iż taryfikacja spornych sztucznych kwiatów poinsettii do pozycji 9505, zastosowana w SAD, obejmującej artykuły świąteczne jest nieprawidłowa, ponieważ przedmiotowe towary nie spełniają przesłanek uznania ich za artykuły bożonarodzeniowe w rozumieniu pozycji 9505. Mając na uwadze stan spornych towarów w dniu zgłoszenia celnego oraz zasad klasyfikacji taryfowej ustalone w regule 1 ORINS organ odwoławczy stwierdził tym samym, iż przedmiotowe towary w postaci sztucznych kwiatów poinsettii zostały prawidłowo zataryfikowane przez organ I instancji do pozycji 6702 obejmującej z brzmienia "Kwiaty sztuczne, liście i owoce oraz ich części, artykuły wykonane ze sztucznych kwiatów, liści lub owoców ". Ocena budowy spornego towaru dokonana w oparciu o materiał dowodowy, zgromadzony w przedmiotowej sprawie oraz w wyniku oględzin towaru załączonego w analogicznych sprawach wykazała, że będące przedmiotem importu sztuczne kwiaty, zostały wykonane z elementów połączonych w wyniku wkładania części jednej w drugą (główka kwiatu nakładana jest na łodygę). Z uwagi na budowę, sporne towary nie zostały wykluczone z zastosowanej pozycji 6702 taryfy celnej na mocy uwagi 3 do działu 67, która stanowi, iż: "pozycja 6702 nie obejmuje kwiatów sztucznych, liści lub owoców ze szkła, ceramiki, kamienia, metalu, drewna lub pozostałych materiałów, wykonanych w całości przez formowanie, kucie, rzeźbienie, matrycowanie lub inną techniką, lub składających się z części połączonych w inny sposób niż przez wiązanie, klejenie, wkładanie jednej w drugą, lub w inny podobny sposób". Organ stwierdził tym samym, że stan przedmiotowych towarów, a nie sposób ich wykorzystania - wbrew twierdzeniom Strony skarżącej - przesądził o ich taryfikacji do poz. 6702 taryfy celnej. Wskazano, że klasyfikacja spornych sztucznych kwiatów do pozycji 6702 taryfy celnej jest zgodna z cytowaną wyżej regułą 1 ORINS. Z brzmienia zastosowanej pozycji wynika bowiem, że obejmuje ona wszystkie sztuczne kwiaty, owoce, liście i artykuły z nich wykonane, niezależnie od okresu w jakim są importowane, sprzedawane, czy też sposobu wykorzystania. Prawidłowość klasyfikacji taryfowej sztucznych kwiatów do pozycji 6702 potwierdzają ponadto – zdaniem Dyrektora Izby - Noty Wyjaśniające (zał. do M.P. Nr 86 z 4 grudnia 2006r. z p. zm., tom III, str. 27), zgodnie z którymi pozycja 6702 obejmuje: "(1) Sztuczne kwiaty, liście i owoce w postaci przypominającej produkty naturalne, wykonane przez połączenie różnych części (za pomocą łączenia, klejenia, wkładania jednych w drugie lub w podobny sposób). Kategoria ta obejmuje zwykle wyroby wykonane na wzór kwiatów, liści lub owoców itp. w taki sposób, jak sztuczne kwiaty itp. (2) części sztucznych kwiatów, liści lub owoców (np. słupki, pręciki, płatki, kielichy kwiatowe, liście i łodygi); (3) wyroby wykonane ze sztucznych kwiatów, liści lub owoców (np. bukiety, girlandy, wieńce, rośliny) i inne artykuły przeznaczone do wykorzystania jako ozdoby lub dekoracje, wykonane przez połączenie sztucznych kwiatów, liści lub owoców. Niniejsza pozycja obejmuje sztuczne kwiaty, liście lub owoce przymocowane szpilką lub innym drobnym elementem mocującym. Wyroby objęte niniejszą pozycją wykorzystywane są głównie do dekoracji (np. w domach lub kościołach) albo jako dekoracje kapeluszy, odzieży itp. Z zastrzeżeniem niżej wymienionych wyjątków towary te mogą być wykonane z materiałów włókienniczych, filcu, papieru, tworzywa sztucznego, gumy, skóry wyprawionej, folii metalowej, piór, muszli lub innych materiałów pochodzenia zwierzęcego (np. sztuczne liście wykonane z materiałów wytwarzanych z ssaków morskich, specjalnie preparowane i barwione, składające się z miękkich pozostałości ciał polipów meduz lub mszywiołów itd.) Wszystkie artykuły klasyfikowane są do niniejszej pozycji niezależnie od ich stopnia wykończenia pod warunkiem, że spełniają one warunki zamieszczone w poprzednich punktach". Dyrektor IC nie podzielił zarzutów odwołania w zakresie rażącego naruszenia przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, ponieważ sporne towary nie są artykułami bożonarodzeniowymi w rozumieniu pozycji 9505. Nadto Dyrektor IC przedstawił uzasadnienie w zakresie części podatkowej i umorzenia odsetek, co jednak nie stanowi przedmiotu sporu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora IC z [...] kwietnia 2013 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. A ponadto o zwrócenie się przez tut. Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie pytania prejudycjalnego i orzeczenie w trybie prejudycjalnym o wykładni aktu przyjętego przez instytucję Unii Europejskiej, tj. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej w zakresie treści pozycji 9505 90 00 00 kodu Taric oraz not wyjaśniających do tej pozycji, tj. poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: a) czy aby zostać zaklasyfikowanymi w obrębie pozycji 9505 90 00 00, towary w każdym przypadku muszą zawierać odciski, ornamenty, symbole lub napisy kojarzące je z konkretnymi świętami, b) czy w świetle brzmienia pozycji 9505 oraz not wyjaśniających do niej, o przeznaczeniu towaru do użytku podczas określonego święta decyduje wyłącznie fakt posiadania przez te towary ornamentów, odcisków, symboli bądź napisów, czy też możliwym jest uznanie danego artykułu jako świąteczny wyłącznie w oparciu o kojarzenie danego artykułu przez społeczność w obrębie kraju członkowskiego (lub grupy krajów) z konkretnymi świętami – nawet w przypadku, gdy artykuł taki nie posiada żadnych napisów, odcisków, ornamentów lub symboli; oraz orzeczenie w trybie prejudycjalnym o ważności rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 554/2012 z dnia 19 czerwca 2012 r. dotyczącego klasyfikacji niektórych towarów według Nomenklatury scalonej. Ponadto w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o zwrócenie się do TSUE o rozpatrzenie pytania prejudycjalnego pełnomocnik Skarżącego zwrócił się o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie T-468/12 w przedmiocie skargi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego komisji Nr 554/2012 z 19 czerwca 2012 r. dotyczącego klasyfikacji niektórych towarów według Nomenklatury scalonej. W dalszej części skargi zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie: 1. norm postępowania, w szczególności art. 122, 187 § 1, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie wybiórczych ustaleń i niewzięcie pod uwagę materiału dowodowego przedstawionego przez stronę oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów; 2. przepisów art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej poprzez błędne zastosowanie wobec importowanego towaru kodu CN 6702 90 00 00; 3. art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania wyrażonej w wyroku NSA o sygn. akt: I GSK 7/11 z 3 kwietnia 2012r. oraz wyroku WSA o sygn. akt V SA/Wa 1114/12 z 13 czerwca 2012r., zgodnie z którym organ winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie w zakresie ustalenia, czy sporny towar ma charakter "artykułu bożonarodzeniowego" w rozumieniu kodu 9505; 4. art. 170 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę argumentacji zawartej w wyrokach NSA o sygnaturach: I GSK 533/09, 539/09, 471/09, 538/09, 542/09, 543/09, 541/09, 467/09, 466/09, 532/09 i 529/09; 5. art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy. W motywach skargi podniesiono, że ustalenia organu w swojej podstawie nie operują przykładami z rzeczywistości, lecz jedynie subiektywnym przekonaniem, że np. kwiat poinsettii może być używany do dekoracji w różnych okresach, a nie tylko w czasie świąt bożonarodzeniowych. Organ celny nie zauważa jednak, że kryterium wyłącznego zaprojektowania, wyprodukowania i rozpoznawania jest kryterium obiektywnym, co wymaga zbadania i odniesienia się do zwyczajów zarówno kulturowych jak i handlowych związanych z danego rodzaju towarem. O takiej konieczności świadczą przecież noty wyjaśniające do pozycji 9505, bowiem wymagają stwierdzenia, że dany produkt używany jest w czasie święta, natomiast "święto" jest konkretnym dniem lub okresem określonym w ciągu roku, z którym w obrębie danej społeczności związane są charakterystyczne symbole i zwyczaje. Zdaniem pełnomocnika skarżącego bożonarodzeniowy charakter spornych towarów wynika z ich importu i wprowadzenia do obrotu jedynie w okresie 2-4 miesięcy poprzedzających sezonową, świąteczną, sprzedaż detaliczną, stąd ich zaprojektowanie oraz wytworzenie jako świąteczne. Po sezonie świątecznym przedmiotowe towary nie są sprzedawane, z powodu braku popytu. Ponadto podniesiono, iż ani z uwag do działu 95, ani Not wyjaśniających do CN nie wynika, że produkt aby uzyskać status artykułu świątecznego musi być rozpoznawalny jako świąteczny na terenie całej Unii, co zdaniem skarżącego, potwierdzają Wiążące Informacje Taryfowe (BTI) nr: [...] dotyczące klasyfikacji kompozycji ze sztucznych gałązek, kwiatów i szyszek, ozdobnych koszyków, figurek renifera oraz lalki do pozycji 9505. Dyrektor IC w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Oceniając zaskarżoną decyzję wskazać należy, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygania tutejszego Sądu, który wyrokiem z 13 czerwca 2012r. sygn. akt V SA 1114/12 uchylił decyzję Dyrektora IC w Warszawie. W tej sytuacji ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd ograniczone jest postanowieniami art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a), który stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy uznał, że skargę należy oddalić. W przytoczonym wyżej wyroku wskazano, iż rozpoznając ponownie sprawę organy celne powinny przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy sporny towar ma charakter artykułu bożonarodzeniowego "z pozostałych materiałów", w rozumieniu kodu 9505 10 90, czy też nie. Chodzi tutaj o ustalenie faktyczne co do charakteru towaru ocenianego pod kątem kryteriów zawartych w "Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich", a więc, czy jest to produkt, który mając wartość dekoracyjną został wyłącznie zaprojektowany, wyprodukowany i jest rozpoznawalny jako artykuł świąteczny, a ponadto, czy produkt ten jest używany w okresie Bożego Narodzenia. Zatem przystępując do rozpatrywania wniosku strony o zakwalifikowanie określonego towaru do danego kodu Wspólnej Taryfy Celnej, organ celny powinien w pierwszej kolejności, stosownie do punktu 1 ORINS ustalić, czy analizowany towar zgodny jest z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów określonego kodu. Gdy procedura przewidziana w punkcie 1 nie doprowadzi do ustalenia właściwego kodu, organ celny powinien stosować reguły 2 i 3. Wykonując wytyczne powyższego wyroku, Dyrektor IC pismem z [...] września 2012r. zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o udzielenie informacji, z jakich materiałów (surowców) wykonano sporne towary. Skarżący nie nadesłał żądanych przez organ wyjaśnień, a w związku z tym Dyrektor IC – ponownie rozpatrując sprawę – poprzestał na dotychczas zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, jednak dokonując szerszego odniesienia się do kodu 9505 i 6702, przez co wypełnił dyspozycję art. 153 p.p.s.a. Zdaniem Sądu rozszerzone wyjaśnienia Dyrektora IC uprawniały do przyjęcia, że właściwym kodem dla zataryfikowania spornych towarów jest kod 6702 90 00 00. Przede wszystkim wskazać należy, że ustalony stan faktyczny towaru należy rozumieć jego cechy fizyczne, które można zbadać w sposób empiryczny, za pomocą zmysłów (wzrok, dotyk) i które to decydują o jego identyfikacji pod określoną, przyjętą nazwą. Z kolei dana rzecz (przedmiot, towar, artykuł) aby mogła zostać nazwana w określony sposób, musi posiadać cechy właściwe dla niej, to jest takie, które kwalifikują ją do zbioru rzeczy tak nazwanych, zakładając oczywiście, że dana rzecz została już słownikowo zdefiniowana. W tym miejscu Sąd odwołuje się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w sprawach dotyczących wiążącej informacji taryfowej i odnoszącego się do towarów – sztucznych kwiatów zgłaszanych przez importera jako towar świąteczny (np. I GSK 427/09, I GSK 533/09). Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż każda pozycja kodu Wspólnej Taryfy Celnej jest równoprawna, a jej zastosowanie, co do zasady, zależy tylko od tego, czy oceniany towar odpowiada danemu kodowi. A zatem rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu spornego towaru do kodu 6702 lub 9505 wymaga dokonania ustaleń faktycznych pozwalających ocenić charakter towaru – w tym przypadku bożonarodzeniowy czy też ogólnie dekoracyjny. W ocenie Sądu, sporne kwiaty poinsettii nie są artykułami bożonarodzeniowymi w rozumieniu pozycji 9505 i organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił to w zaskarżonej decyzji. Trafnie Dyrektor IC zauważył, że kwiaty poinsettii nie są symbolem polskich świąt bożonarodzeniowych. Przede wszystkim jednak wskazać trzeba, że sporne kwiaty poinsettii nie są rozpoznawalne jako artykuły świąteczne i nie posiadają żadnych elementów: napisów, symboli, zdobień, ornamentów, które by wskazywały, że zostały zaprojektowane jako artykuły świąteczne i są przeznaczone do użytku tylko podczas Bożego Narodzenia. Ich wygląd świadczy o tym, że mogłyby być wykorzystane jako dekoracja w ciągu całego roku, a nie tylko w Bożego Narodzenia. A zatem nie można uznać, iż są one przeznaczone wyłącznie do użytku podczas Bożego Narodzenia, skoro nie kojarzą się ze świętami i nie posiadają symboli/elementów, które utożsamiane są z tymi świętami. Trafnie Dyrektor IC powołał się na wyrok NSA z 29 listopada 2012 r. sygn. akt I GSK 372/12, który stwierdził, że towar, aby mógł być zaklasyfikowany do kodu 9505, musi mieć wartość dekoracyjną (wzór i zdobienia) i być wyłącznie zaprojektowany, wyprodukowany i rozpoznawalny jako artykuł świąteczny. Nie można bowiem zakładać, iż artykuły, które mogą być wykorzystane w okresie Bożego Narodzenia podlegają automatycznie zaklasyfikowaniu do pozycji 9505. W świetle ustaleń i wyjaśnień przeprowadzonych przez organy celne obu instancji, zarzut Skarżącego dot. rażącego naruszenia przez organy art. 122, 180 § 1, 187, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, a przede wszystkim niewyjaśnienie, czy przedmiotowy produkt ma wartość dekoracyjną i czy został wyłącznie zaprojektowany, wyprodukowany i jest rozpoznawalny jako artykuł świąteczny - należy uznać za niezasadny. Organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał klasyfikacji importowanych kwiatów do pozycji 6702, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał analizy materiału dowodowego, podobnie uczynił organ odwoławczy. Działanie organów celnych mieściły się w granicach zakreślonych w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zasada w nim wyrażona uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji, jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione. Klasyfikując przedmiotowe kwiaty do poz. 6702 taryfy celnej, zgodnie z postanowieniami reguły 1 ORINS, organ celny II instancji przeprowadził prawidłową analizę zgromadzonych dokumentów oraz brzmienia pozycji 6702 i 9505. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę fakt, iż analiza zebranego materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanych przez skarżącego rezultatów, nie może być powodem kwestionowania rzetelności poczynań organu celnego lub zasadności zajmowanego przez organy stanowiska w sprawie i żądania przez skarżącego uchylenia zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wykazał bowiem, iż sporne towary tj. kwiaty poinsettii nie spełniają kryteriów objęcia ich pozycją 9505 Taryfy Celnej z uwagi na fakt, iż nie są rozpoznawalne jako świąteczne, ponieważ nie posiadają cech wyłącznego zaprojektowania i wyprodukowania ich jako towary świąteczne. Sporne kwiaty są tylko odwzorowaniem naturalnych kwiatów i nie zostały zaprojektowane jako artykuły świąteczne, pomimo odmiennego zdania pełnomocnika skarżącego. Nadawanie spornym kwiatom charakteru świątecznego-bożonarodzeniowego, tym samym nie znajduje uzasadnienia w rzeczywistości. W zaskarżonej decyzji i działaniach organu Sąd nie dopatrzył się również rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005 z dnia 27 października 2005 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, polegającego na dokonaniu przez organ błędnej interpretacji pozycji 9505 CN polegającej na uznaniu, że dla rozpoznawalności świątecznego charakteru artykułów objętych tą pozycją wymagane jest, aby artykuły posiadały napisy, symbole lub zdobienia wskazujące na ich związek z konkretnymi świętami oraz niewłaściwego zastosowania do przedmiotowych artykułów pozycji 6702 CN. Należy podkreślić, iż rażące naruszenie prawa zgodnie z doktryną prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący, to znaczy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu tym samym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo stwierdził - zgodnie ze stanem spornych towarów w dniu zgłoszenia celnego oraz uwzględniając zasady klasyfikacji taryfowej ustalone w regule 1 ORINS, iż przedmiotowe towary w postaci sztucznych kwiatów poinsettii, zostały prawidłowo zataryfikowane przez organ I instancji do pozycji 6702 obejmującej z brzmienia "Kwiaty sztuczne, liście i owoce oraz ich części, artykuły wykonane ze sztucznych kwiatów, liści lub owoców ". Ocena budowy spornego towaru dokonana w oparciu o materiał dowodowy, zgromadzony w przedmiotowej sprawie oraz w wyniku oględzin towaru załączonego w analogicznych sprawach wykazała, że będące przedmiotem importu sztuczne kwiaty (w postaci główek, łodyg i gałązek), zostały wykonane z elementów połączonych w wyniku wkładania części jednej w drugą (główka kwiatu nakładana jest na łodygę), a tym samym prawidłowo organ stwierdził, że to stan przedmiotowych towarów, a nie sposób ich wykorzystania - wbrew twierdzeniom Strony skarżącej - przesądził o ich taryfikacji do poz. 6702 taryfy celnej. Podkreślenia za organem wymaga stwierdzenie, że sporne towary z uwagi na swoją budowę nie zostały wykluczone z zastosowanej pozycji 6702 taryfy celnej na mocy uwagi 3 do działu 67, która stanowi, iż: "pozycja 6702 nie obejmuje kwiatów sztucznych, liści lub owoców ze szkła, ceramiki, kamienia, metalu, drewna lub pozostałych materiałów, wykonanych w całości przez formowanie, kucie, rzeźbienie, matrycowanie lub inną techniką, lub składających się z części połączonych w inny sposób niż przez wiązanie, klejenie, wkładanie jednej w drugą, lub w inny podobny sposób". Organ tym samym prawidłowo wskazał, że klasyfikacja spornych sztucznych kwiatów do pozycji 6702 taryfy celnej jest zgodna z cytowaną wyżej regułą 1 ORINS. Z brzmienia zastosowanej pozycji wynika bowiem, że obejmuje ona wszystkie sztuczne kwiaty, owoce, liście i artykuły z nich wykonane, niezależnie od okresu w jakim są importowane, sprzedawane, czy też sposobu ich wykorzystania. Prawidłowość klasyfikacji taryfowej sztucznych kwiatów do pozycji 6702 potwierdza również – jak trafnie wskazał organ odwoławczy – treść cyt. Not Wyjaśniających. W związku ze wskazanym w skardze zarzutem naruszenia art. 197 § 1 O.p. – należy wskazać, że zarzut ten również nie znalazł aprobaty Składu orzekającego w sprawie. Jak słusznie stwierdził w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W., zgodnie z art. 197 § 1 O.p. organ administracji państwowej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, jeżeli w sprawie są wymagane wiadomości specjalne. Użyte w art. 197 § 1 O.p. słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawach o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, a także wtedy, gdy nakładają taki obowiązek przepisy szczególne. W powołanym przez organ wyroku z dnia 1 lutego 1982 r. (sygn. akt I SA 2497/81), którego tezy Sąd orzekający w sprawie w pełni akceptuje, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołaniu biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów sprawy, a zwłaszcza - oświadczeń strony składanych w innym czasie. W sprawie na podstawie akt zgromadzonych w trakcie przeprowadzonej kontroli, a także załączonych w toku postępowania przez Skarżącego dokumentów i wyjaśnień, organ celny miał możliwość ustalenia stanu towaru. Powołanie biegłego występuje w sytuacjach, gdy stan towaru jest skomplikowany np. ze względu na jego budowę lub zasady działania. Trudno jest uznać stan faktyczny w niniejszej sprawy za skomplikowany, jak wskazał organ. Tym samym stan importowanych towarów należy uznać za niesporny, a wątpliwości Skarżącego dotyczące zastosowanej klasyfikacji towaru do kodu 6702 10 00 00 jako odnoszące się jedynie do kwestii zastosowania danego przepisu prawa lub jego wykładni. Sąd stwierdza, że stosowanie prawa należy do organu orzekającego w sprawie, a nie do biegłego, który miałby złożyć opinię co do prawa obowiązującego i jego stosowania, a w związku z powyższym zarzut naruszenia art. 197 § 1 O.p. należało również uznać za niezasadny. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W tym stanie rzeczy uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło