V SA/Wa 1529/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-16

Skład orzekający: Andrzej Kania, Michał Sowiński, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, gdy beneficjent przeniósł własność gospodarstwa przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności i nie uzyskał renty strukturalnej, a także nie powiadomił organu o chorobie w wymaganym terminie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, ponieważ beneficjent przeniósł własność gospodarstwa rolnego przed upływem 5-letniego okresu zobowiązania, nie uzyskując renty strukturalnej, co stanowiło naruszenie § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b i § 10 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. Dodatkowo, skarżąca nie dopełniła obowiązku zawiadomienia organu o chorobie w terminie 10 dni roboczych od jej ustania, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004, co wykluczało zastosowanie instytucji siły wyższej. Brak znajomości prawa nie stanowi usprawiedliwienia dla niedopełnienia obowiązków.
Stan faktyczny
Skarżąca E. H. otrzymała płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Następnie, wbrew zobowiązaniu, przeniosła własność gospodarstwa na dzieci. Organ ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżąca wniosła o umorzenie lub rozłożenie na raty, powołując się na chorobę i brak świadomości prawnej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zwrocie środków. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość ustaleń organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata B. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi E. H. (zwanej dalej skarżącą) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwanego dalej Dyrektorem Oddziału ARiMR, organem odwoławczym lub II instancji) z [...] maja 2013r., [...] utrzymująca w mocy decyzje wydaną z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2010 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Skarżąca w dniu 4 marca 2005 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o pomoc finansową na działanie "wspieranie gospodarstw niskotowarowych". Decyzją z [...] lutego 2007 r. Kierownik Biura ARiMR w [...] (zwany dalej Kierownikiem Biura ARiMR) przyznał płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w wysokości 4.788,75 zł. Płatność wypłacana jest dla gospodarstwa niskotowarowego corocznie przez pięć lat, dlatego też płatność w sprawie została dwukrotnie zrealizowana na rachunek bankowy wskazany przez beneficjenta w łącznej wysokości 9.280,62 złotych. W dniu 17 marca 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął akt darowizny z 5 października 2007r. z którego wynikało, że skarżąca wraz z mężem przekazali gospodarstwo będące ich współwłasnością na rzecz swoich dzieci. W związku z powyższym Kierownik Biura ARiMR decyzją z [...] marca 2009r. wstrzymał skarżącej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2009r. utrzymał w mocy decyzje z [...] marca 2009r. W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2009r., Dyrektor Oddziału ARiMR postanowieniem z [...] lipca 2009r. stwierdził niedopuszczalność odwołania, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrębnymi postanowieniami z [...] października 2009r. odrzucił skargi R. oraz E. H. W dniu [...] października 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, przyznanych skarżącej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, a decyzją z [...] stycznia 2010 r. ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 9.280,75 zł. Pismem z 28 stycznia 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśniła, że wie o tym, iż przepisy o dofinansowaniu gospodarstw niskotowarowych mówią o nie możliwości przenoszenia własności ale została ona do tego zmuszona i nie zrobiła tego w złej wierze. Podała, że składając wniosek o dopłaty była osobą zdrową i nie myślała, że zachoruje i będzie miała całkowity zakaz pracy. Następnie pismami z 22 i 24 października 2012 r., uzupełnionymi pismami z 24 i 28 stycznia 2013r. skarżąca wniosła o umorzenie w całości lub części nienależnie pobranych płatności oraz o rozłożenie na raty pozostałej nie umorzonej części. Decyzją z [...] lutego 2013 r. Prezesa ARiMR, odmówił skarżącej umorzenia należności w całości lub części oraz rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranych płatności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpoznając odwołanie skarżącej, decyzją z [...] kwietnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z [...] lutego 2013 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Minister wskazał, że organ nie badając kwestii ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, rozpoznał wniosek skarżącej w kwestii umorzenia oraz rozłożenia na raty należności. Powyższe w jego ocenie było nieprawidłowe i skutkowało uchyleniem decyzji. Zawiadomieniem z 30 kwietnia 2013r. Prezes ARiMR w związku ze zmianą przepisów przekazał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z właściwości Dyrektorowi Oddziału ARiMR. Dyrektor Oddziału ARiMR, zaskarżona decyzja z [...] maja 2013r., utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z [...] stycznia 2010r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych przyznane decyzją Kierownika Biura ARiMR z [...] lutego 2007 r., zostały przekazane na rachunek bankowy odpowiednio w dniach: 13 kwietnia 2007 r. i 21 kwietnia 2008 r. Wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm., dalej: “rozporządzenie z 7 grudnia 2004r.") płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznawana jest producentowi rolnemu, który zobowiąże się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Natomiast w myśl § 10 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r., jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego płatność podlega wstrzymaniu i zwrotowi, z zastrzeżeniem § 11, tj. sytuacji, gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną. Organ podkreślił, że w sprawie powołany przepis § 11 pkt 1 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. nie ma zastosowania, gdyż skarżącej nie została przyznana renta strukturalna. Tym samym doręczenie w dniu 25 stycznia 2010 r. zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2010 r., skutkuje obowiązkiem zwrotu przez skarżącą ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków publicznych wraz z odsetkami, naliczonymi od dnia doręczenia ww. decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Odnosząc się do argumentów skarżącej, że przyczyną niewykonania przyjętego zobowiązania była "siła wyższa" stwierdził, że skarżąca nie złożyła w terminie, zgodnych z wymogami określonymi przepisami prawa, dokumentów potwierdzających wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności (choroba). Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego miało miejsce w dniu 5 października 2007 r., zaś informacja o powyższym wpłynęła do organów ARiMR dopiero w dniu [...] marca 2009 r. (akt notarialny Repertorium [...]). Ponadto zauważył, że informacje dotyczące złego stanu zdrowia skarżącej, stanowiącego przyczynę przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR w [...] dopiero w dniu 3 kwietnia 2009 r. wraz z odwołaniem z [...] marca 2009 r. Dokumenty te zostały złożone w terminie przekraczającym ustawowy termin 10 dni, tym samym skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz. UE L 153 z 30 kwietnia 2004 r., dalej: "rozporządzenie nr 817/2004"). W skardze z [...] czerwca 2013r. na decyzję z [...] maja 2013 r., skarżąca podała, że nie znała przepisów, które dawałyby jej możliwość uniknięcia kłopotów, które teraz posiada. Nie wiedział bowiem, że ma 10 dni na zawiadomienie właściwego organu o jej długoterminowej niezdolności do wykonywania zawodu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego krajowego i wspólnotowego. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Na wstępie należy zauważyć, że w toku postępowania dot. ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych uległy zmianie przepisy określające właściwość organów w tym przedmiocie. Do dnia 31 lipca 2012 r. art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008r., Nr 98 poz. 634) stanowił, że Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast z dniem wejścia w życie art. 5 ustawy z 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz. 243), tj. od 1 sierpnia 2012 r. przepis ten uzyskał brzmienie: Art. 29. 1. Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. 2. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Przepisy ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw zawierają co prawda w art. 10 przepisy przejściowe, jednakże nie dotyczą one płatności stanowiących przedmiot niniejszej sprawy. Oznacza to, że od [...] sierpnia 2012 r. organem właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków przeznaczonych na programy pomocowe jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, a organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego jest Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR. Okoliczność ta w niniejszej sprawie ma podstawowe znaczenie. Wskazuje bowiem, że skarżąca składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z 28 stycznia 2010r. do Prezesa ARiMR wniosła go do organu właściwego (karta 212 akt administracyjnych). Ponieważ jednak wniosek ten nie został rozpatrzony do [...] sierpnia 2012 r., z tą datą Prezes ARiMR utracił prawną możliwość jego rozpoznania, a zatem na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267, dalej: "k.p.a.") przekazał według właściwości wniosek skarżącego Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] jako właściwemu do rozpatrzenia odwołania od rozstrzygnięcia organu I instancji i działanie to uznać należy za prawidłowe. W tym miejscu trzeba wskazać, że płatność nienależna jest to płatność przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianymi dla danej płatności. Ponieważ przepisy nie definiują płatności nienależnej, jej sensu należy poszukiwać w ustaleniu warunków do płatności należnej. Ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek z warunków, będzie oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury. Wypłacone nienależnie skarżącej środki finansowe dla gospodarstwa niskotowarowego pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych regulowane są rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Przepisy § 3 ust. 1 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. stanowią, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osobą fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb; 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.)1); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: – dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, – zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W ust. 3 § 3 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. wskazano, że zobowiązanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lit. b, nie dotyczy przeniesienia własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, o którym mowa w ust. 1, któremu przyznano rentę strukturalną. Ponadto w § 10 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r. wskazano, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem § 11. § 11 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży oświadczenie, w którym zobowiąże się do określonych w tym ustępie działań. Zatem prawidłowo Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał powołując się na ww. przepisy, że skarżąca nie dochowała 5 letniego zobowiązania, gdyż gospodarstwo rolne przekazała następcom prawnym już 5 października 2007r. Przeniesienie gospodarstwa rolnego nie wiązało się również z uzyskaniem przez skarżąca renty strukturalnej. Dlatego też prawidłowo organy ARiMR zażądały zwrotu nienależnie pobranych płatności. Słusznie także organ odwoławczy wyjaśnił, że sytuacja zdrowotna skarżącej i jej męża mogła być rozważana na gruncie obowiązującego wówczas art. 39 rozporządzenia nr 817/2004, który stanowił, że bez uszczerbku dla rzeczywistych okoliczności, które należy uwzględnić w indywidualnych przypadkach, Państwa Członkowskie mogą uznać, w szczególności, następujące kategorie siły wyższej: a) śmierć rolnika; b) długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli wywłaszczenie to nie mogło być przewidziane w dniu podjęcia zobowiązania; d) klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należących do rolnika zwierząt gospodarskich. Państwa Członkowskie notyfikują Komisji kategorie, które uznają za siłę wyższą. Ponadto w ust. 2 art. 39 rozporządzenia nr 817/2004 wyjaśniono, że o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Ten termin może zostać przedłużony o 20 dni roboczych, w przypadku gdy taka możliwość przewidziana jest w dokumencie programowania. Prawidłowo organ wskazał, że skarżąca nie zawiadomiła na piśmie o długotrwałej chorobie w terminie 10 dni roboczych od dnia jej ustania. Przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, zgodnie z aktem notarialnym, miało miejsce w dniu 5 października 2007 r., zaś informacja o powyższym wpłynęła do organów ARiMR dopiero w dniu 17 marca 2009 r. Ponadto zasadnie organ również zwrócił uwagę, że informacje dotyczące złego stanu zdrowia skarżącej, wpłynęły do organu dopiero wraz z odwołaniem od z [...] marca 2009 r. Słusznie w związku z tym organ uznał, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004. Z obowiązku tego w żaden sposób również nie zwalnia skarżącej brak znajomości prawa w tym zakresie. Nie znajomość prawa w żaden sposób nie może być usprawiedliwienie nieprawidłowego działania. Dlatego też obecnie podnoszone zarzuty w tym zakresie nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. Dodatkowo należy wskazać, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania żadna z przesłanek wyłączających możliwość dochodzenia nienależnie pobranych płatności przewidzianych w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 r., str. 18). Zgodnie z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Tak więc, celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego przez rolnika. Ponadto, wskazać należy, że zdanie drugie powyższego przepisu dotyczy wyłącznie elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, przez co należy rozumieć takie sytuacje, w których pomyłka organu zaistniała, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych (por. wyrok NSA z 26 maja 2010 r. sygn. akt II GSK 609/09, LEX nr 596990). W przedmiotowej sprawie takiej sytuacji nie było, ponieważ nienależna płatność nastąpiła z powodu nie dochowanie przez skarżącą 5 letniego zobowiązania, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 7 grudnia 2004r., a nie z powodu błędnego wyliczenia kwoty pomocy finansowej, a następnie jej wypłacenia skarżącej. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. W rozpoznawanej sprawie przepis ten nie znajduje zastosowania, ponieważ pierwsza wypłata płatności nastąpiła w 2007 r. Wszystkie kolejne czynności organu tj. wydanie decyzji z [...] marca 2009r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] października 2009r. oraz decyzja z [...] stycznia 2010r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatnościach mieszczą się ww. terminach wskazanych w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W przedmiotowej sprawie Sąd orzekł o wynagrodzeniu dla pełnomocnik z urzędu na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461). Jednakże należy zauważyć, iż Sąd nie ustrzegł się pomyłki dotyczącej wysokości zasądzonego wynagrodzenia, gdyż w sentencji wyroku zasądził do Skarbu Państwa kwotę 295,20 złotych. Natomiast prawidłowa wysokość zasądzonego wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu winna wynosić 1476 zł wraz z VAT. Mając jednak na uwadze treść przepisu art. art. 144 p.p.s.a., z którego wynika, iż Sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, nie ma obecnie możliwości zmiany zaskarżonego wyroku z urzędu w części dotyczącej pkt 2 wyroku. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło